บทที่ 372 สนธิสัญญาเบรสต์

“ผู้นำครับ เราน่าจะหาทางกลับไปเจรจากับเยอรมันได้ ถ้ากองทัพเยอรมันข้ามพรมแดนและโจมตีเราจริง ๆ ผมจะสนับสนุนความเห็นของผู้นำ” ทร็อตสกีครุ่นคิดอยู่นานก่อนจะพูดขึ้น

ในฐานะหนึ่งในผู้นำของพรรคบอลเชวิค เขาไม่อยากเห็นการปฏิวัติของพรรคล้มเหลว เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น มันจะไม่เป็นผลดีต่อเขาเลย เขาจึงไม่ต้องการให้สถานการณ์ถึงจุดนั้นจริง ๆ

อูลยานอฟพยักหน้า รู้สึกโล่งใจ การที่ทร็อตสกีเปลี่ยนจุดยืนได้แบบนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย โชคดีที่เขายอมเปลี่ยนใจ

“ดีมาก สหายทร็อตสกี คุณต้องเข้าใจว่า ทุกสิ่งที่เราทำคือเพื่อพรรคของเราและการปฏิวัติของเรา มีเพียงการปฏิวัติของเราสำเร็จเท่านั้น การต่อสู้ของเราถึงจะมีความหมาย!” อูลยานอฟกล่าว

“ครับ ผู้นำ!” ทร็อตสกีพยักหน้า

วันรุ่งขึ้น พรรคบอลเชวิครัสเซียแสดงไมตรีจิตต่อฝ่ายเยอรมัน โดยเสนอให้กลับมาเจรจาสันติภาพ พร้อมระบุว่าพรรคยอมรับในหลักการกับเงื่อนไขส่วนใหญ่ที่เยอรมันเสนอมา แต่บางเงื่อนไขยังต้องเจรจาต่อไป

เยอรมนีเองก็ไม่อยากให้การเจรจาล่มสลาย การกระทำของพรรคบอลเชวิคครั้งนี้สอดคล้องกับความต้องการของพวกเขา

“ฝ่าบาท ดูเหมือนว่ารัสเซียจะกลัวจนตัวสั่นแล้ว คราวนี้เราจะได้ผลประโยชน์ที่ต้องการอย่างง่ายดาย” ฟอน คิดเรน วักเทอร์ยิ้ม ความกังวลก่อนหน้านี้หายวับไป เขาไม่เคยคิดเลยว่าสิ่งที่ออสก้าพูดจะเป็นจริง และรัสเซียจะยอมรับเงื่อนไขอันหนักหน่วงที่พวกเขาเสนอ

“ท่านรัฐมนตรีต่างประเทศ คราวนี้ขึ้นอยู่กับท่านแล้ว ว่าเราจะได้ผลประโยชน์สูงสุดจากการเจรจากับรัสเซียหรือไม่” ออสก้ายิ้ม ในที่สุดรัสเซียก็ยอมอ่อนข้อ ทำให้เขาคลายใจจากความกังวลที่ค้างคาอยู่ ก่อนหน้านี้ เขาก็กลัวว่ารัสเซียจะไม่ยอมจำนน ถ้าเป็นเช่นนั้น ชื่อเสียงของเขาในฐานะมกุฎราชกุมารแห่งจักรวรรดิอาจลดลงอย่างมาก

“ไม่ต้องห่วง ฝ่าบาท ผมจะทำภารกิจนี้ให้สำเร็จแน่นอน” ฟอน คิดเรน วักเทอร์ตบอกรับประกัน

เมื่อออสก้าสร้างเงื่อนไขที่ดีเช่นนี้ให้ ถ้าเขายังทำไม่สำเร็จ ก็คงจะไร้ความสามารถเกินไป

วันที่ 8 มกราคม 1915 ตัวแทนของเยอรมนีและพรรคบอลเชวิครัสเซียเริ่มการเจรจาอีกครั้งที่เมืองเบรสต์ เพื่อแสดงไมตรี รัสเซียยอมรับเงื่อนไขก่อนหน้าของเยอรมนีในการยกเลิกการควบคุมรัฐบอลติกทั้งสาม แต่สำหรับเงื่อนไขอื่น ๆ พวกเขาไม่ยอมผ่อนปรน

“ท่านครับ เพื่อแสดงความจริงใจของเรา เรายินดียกดินแดนครึ่งหนึ่งของเบลารุสให้ พื้นที่ทางตะวันออกของแม่น้ำเบเรซินาและแม่น้ำนีเปอร์ยังคงอยู่ในการควบคุมของท่านได้ อีกทั้ง ค่าชดเชยสงครามเพียง 10,000 ล้านมาร์กเท่านั้น ท่านผู้แทน นี่คือเส้นสุดท้ายของเราแล้ว ถ้าพรรคของท่านไม่ยอมรับเงื่อนไขนี้ ผมก็จนปัญญา” ฟอน คิดเรน วักเทอร์กล่าว ตอนนี้เมื่อเยอรมนีคุมเกมได้เต็มที่ เขาจะไม่ยอมถอยง่าย ๆ

“นี่... ท่านรัฐมนตรีต่างประเทศ ข้อเรียกร้องของท่านยังหนักเกินไป” ทร็อตสกียังพยายามต่อรองเพื่อเงื่อนไขที่ผ่อนปรนกว่านี้ แต่ฟอน คิดเรน วักเทอร์ไม่ยอมถอยเลย

เนื่องจากความต้องการของทั้งสองฝ่ายห่างกันมาก การเจรจาครั้งนี้จึงถึงทางตันอีกครั้ง

เมื่อออสก้าทราบสถานการณ์ เขาสั่งการทันทีให้กองทัพที่ 8 และกองทัพที่ 9 ข้ามเส้นควบคุมและรุกเข้าไปในดินแดนรัสเซีย หากพบการต่อต้าน ให้ตอบโต้ได้

คำสั่งของออสก้าถูกปฏิบัติอย่างดีโดยกองทัพที่ 8 และกองทัพที่ 9 กองกำลังกว่า 300,000 นายข้ามเส้นควบคุมและเริ่มเคลื่อนทัพสู่ดินแดนรัสเซีย

แม้พวกเขาจะรุกเข้าไปในดินแดนรัสเซียไม่มาก แต่สำหรับพรรคบอลเชวิค นี่คือสัญญาณที่ชัดเจนว่า ถ้าการเจรจายังคงติดขัด พวกเขาจะเริ่มโจมตีจริง

จากสถานการณ์นี้ อูลยานอฟเรียกประชุมฉุกเฉินอีกครั้ง

“สหายทั้งหลาย กองทัพเยอรมันข้ามเส้นควบคุมระหว่างสองฝ่ายและเริ่มโจมตีเขตแดนของเราแล้ว ถ้าไม่หยุดพวกเขา พวกเขาอาจบุกไปถึงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก!” อูลยานอฟกล่าวด้วยสีหน้าโกรธจัด

“ผู้นำ เงื่อนไขของเยอรมันหนักหน่วงเกินไป เราจะยอมรับมันจริง ๆ หรือ?” คาเมเนฟดูไม่เต็มใจ

“การยอมยกดินแดนบางส่วนให้เยอรมนีชั่วคราว ยังดีกว่าถูกพวกเขากวาดล้าง! ภายหลังเมื่อเราเข้มแข็งขึ้น เราจะยึดดินแดนเหล่านั้นคืนได้ทุกเมื่อ” โจเซฟกล่าวจากด้านข้าง

“ถูกต้อง! ตอนนี้เยอรมนีแข็งแกร่ง เราต้องยอมประนีประนอมชั่วคราว” สมาชิกคณะกรรมการคนอื่น ๆ ต่างแสดงความเห็นตามมา ทุกคนหวาดกลัวการรุกคืบของเยอรมัน

จากนั้น อูลยานอฟจัดการลงคะแนนรอบใหม่ ในการลงคะแนนครั้งนี้ มีแปดคนจากทั้งหมดสิบสามคนเห็นด้วย รวมถึงทร็อตสกีที่ยังอยู่ในเบรสต์และให้ผู้อื่นลงคะแนนแทน

“ดีมาก สหายทั้งหลาย ผมดีใจที่ทุกคนเห็นพ้องกัน ผมเชื่อว่า แม้เราจะเผชิญความยากลำบากมากมาย แต่เราจะฝ่าฟันไปได้และคว้าชัยชนะในที่สุด!” อูลยานอฟกล่าวด้วยรอยยิ้ม แม้ในใจเขาจะยังขุ่นเคืองกับคะแนนคัดค้านห้าสียง แต่ตอนนี้ไม่ใช่เวลามาคิดเรื่องนั้น

วันรุ่งขึ้น วันที่ 18 มกราคม 1915 ทร็อตสกีลงนามในสนธิสัญญาเบรสต์ในนามพรรคบอลเชวิครัสเซีย ถือได้ว่ารัสเซียยอมรับเงื่อนไขของเยอรมนีทั้งหมด

เยอรมนีได้รัฐบอลติกทั้งสาม รวมถึงโปแลนด์และครึ่งหนึ่งของเบลารุสโดยไม่ต้องเสียเลือดเนื้อ ยูเครนและฟินแลนด์จะได้รับเอกราชโดยการสนับสนุนของเยอรมนี แน่นอนว่าการที่สองประเทศนี้จะเป็นอิสระและมีระบบการปกครองแบบใดในอนาคตยังต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ แต่ไม่ว่าอย่างไร รัสเซียก็สูญเสียดินแดนเหล่านี้ไปตลอดกาล ในส่วนของค่าชดเชยสงคราม พรรคบอลเชวิคจะจ่ายให้เยอรมนี 10,000 ล้านมาร์กในรูปทองคำหรืออัญมณีภายในหกเดือนข้างหน้า แน่นอนว่าสิ่งเหล่านี้เดิมเป็นสมบัติของซาร์ที่พรรคบอลเชวิคยึดมาได้ในรัสเซีย ตอนนี้ ส่วนหนึ่งเป็นของเยอรมนีแล้ว ทำให้พรรคบอลเชวิคไม่เต็มใจอย่างมาก แต่ก็ไม่มีทางเลือกอื่น