บทที่ 6 เดินเบาไม่เสถียร

หลี่เว่ยตงตัดสินใจแล้ว จะมุดหัวอยู่ในรัฐวิสาหกิจอีกสักไม่กี่ปี รอให้สภาพแวดล้อมภายนอกดีขึ้นกว่านี้ แล้วค่อยออกไปทำธุรกิจ

เมื่อตัดสินใจอยู่ในบริษัทขนส่งไปอีกสักพัก หลี่เว่ยตงก็ไม่อาจเป็นคนขี้เกียจต่อไปได้ งานนั้นต้องทำ ดังนั้นในวันรุ่งขึ้น หลี่เว่ยตงจึงมาถึงโรงซ่อมรถแต่เช้าตรู่

หลี่เว่ยตงตั้งใจว่าจะไปหาชุยต้าซาน เพื่ออาสาหางานทำ แต่ไม่คิดว่าตัวเองจะรอทั้งเช้า ก็ยังไม่เห็นเงาของชุยต้าซาน

"สิบโมงเช้าแล้ว ทำไมชุยต้าซานยังไม่มา หรือว่าจะลาหยุด" หลี่เว่ยตงคิดในใจ

หาชุยต้าซานไม่เจอ หลี่เว่ยตงก็ได้แต่เดินไปมาในโรงซ่อมต่อไป ดูบรรดาช่างซ่อมรถพลิกแพลงกับรถเจี่ยฟ่างรุ่นเก่า

สิบโมงครึ่ง ชุยต้าซานก็ปรากฏตัวในโรงซ่อมรถเสียที

เห็นชุยต้าซานขมวดคิ้วแน่น สีหน้าหม่นหมอง ราวกับเจอเรื่องหนักใจ เห็นสถานการณ์เช่นนี้ หลี่เว่ยตงจึงไม่ไปหาชุยต้าซานเพื่อขอทำงาน เกรงว่าจะเจอลูกหลง

ชุยต้าซานเดินเข้าไปในสำนักงาน เปิดระบบกระจายเสียงของโรงซ่อม แล้วพูดว่า "ทุกคนหยุดงานในมือก่อน เรามาประชุมกันหน่อย!"

โรงซ่อมรถไม่มีห้องประชุมโดยเฉพาะ บรรดาช่างซ่อมรถทั้งหมดจึงรวมตัวกันหน้าลำโพงใหญ่ในโรงซ่อม รอการประชุมเริ่ม

"วันนี้ก็ไม่ใช่วันจันทร์ ประชุมอะไรกัน?"

"ใครจะรู้ล่ะ แต่ผมได้ยินว่าหัวหน้าชุยถูกเลขาธิการหยวี่เรียกไปตั้งแต่เช้าตรู่ บางทีการประชุมวันนี้อาจเกี่ยวกับเรื่องนี้"

"ตอนหัวหน้าชุยกลับมา สีหน้าไม่ค่อยดีเลย เขาโดนเลขาธิการหยวี่ดุหรือเปล่านะ?"

"ถ้าเป็นอย่างนั้น เดี๋ยวพวกเราต้องระวังหน่อยแล้ว เกรงว่าจะไปแหย่รังแตนเข้า"

ไม่นาน ชุยต้าซานก็ปรากฏตัวต่อหน้าทุกคน ในมือถือลำโพงพกขนาดเล็ก "ทุกคนมากันครบแล้ว เริ่มประชุม!" ชุยต้าซานพูด

บรรดาช่างที่กำลังกระซิบกระซาบกันอยู่ พลันเงียบลงทันที

ชุยต้าซานพูดต่อว่า "การประชุมฉุกเฉินวันนี้ มีเรื่องสำคัญเพียงเรื่องเดียว คือการแก้ปัญหารถรุ่น 140 เดินเบาไม่เสถียร

พวกคุณคงทราบกันแล้ว ช่วงนี้รถรุ่น 140ในบริษัทมีปัญหาเดินเบาไม่เสถียร ส่งมาซ่อมที่โรงซ่อมเรา แต่ไม่มีคันไหนซ่อมได้สำเร็จเลย ขับไปไม่กี่วันก็เดินเบาไม่เสถียรอีก! บางคันซ่อมสามสี่ครั้งก็ยังแก้ปัญหาไม่ได้

เรื่องรถเดินเบาไม่เสถียรส่งผลกระทบถึงธุรกิจขนส่งของบริษัทแล้ว ตอนนี้เรื่องนี้ถูกแผนกขนส่งสินค้าร้องเรียนไปถึงเลขาธิการหยวี่ เช้านี้ เลขาธิการหยวี่เรียกผมไปโดยเฉพาะ ให้โรงซ่อมรถเราเร่งแก้ปัญหานี้

ผมก็ไม่อยากปิดบังพวกคุณ ผู้บริหารบริษัทไม่พอใจโรงซ่อมรถเรามาก ผู้บริหารตัดสินใจแล้ว จะหักโบนัสของโรงซ่อมรถเรา ถ้าไม่แก้ปัญหาเดินเบาไม่เสถียรของรถรุ่น 140 ก็อย่าหวังว่าจะได้โบนัส!"

เมื่อได้ยินว่าจะถูกหักโบนัส ช่างซ่อมรถทุกคนแสดงสีหน้าตึงเครียด

บริษัทขนส่งเขตชิงเหอในฐานะรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่ของท้องถิ่น พนักงานประจำมีเงินเดือนกว่าสามสิบหยวน พนักงานขับรถแนวหน้ายังมีเงินเพิ่มพิเศษ

และในเวลานั้น ธุรกิจขนส่งมีผลประกอบการดีมาก ดังนั้นนอกจากเงินเดือนพื้นฐานแล้ว ทุกคนยังมีโบนัสให้รับ อย่างเช่นโรงซ่อม หนึ่งเดือนมีโบนัสกว่ายี่สิบหยวน

ดังนั้นแม้แต่คนที่เพิ่งเริ่มทำงานอย่างหลี่เว่ยตง นับรวมโบนัสแล้ว หนึ่งเดือนก็ได้รับเงินเดือนห้าสิบหยวน ซึ่งในเวลานั้นถือว่าเป็นเงินเดือนสูงอย่างแท้จริง แม้แต่ข้าราชการในหน่วยงานรัฐบาล ก็ยังได้รับเงินเดือนไม่ถึงขนาดนี้

แน่นอนว่าเงินเดือนสูงและโบนัสนั้นมีให้เฉพาะพนักงานประจำเท่านั้น พนักงานชั่วคราวมีเงินเดือนพื้นฐานเพียงยี่สิบหยวน

การได้โบนัสเพิ่มอีกยี่สิบหยวนต่อเดือน สามารถปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่ของคนงานได้มาก อย่างน้อยทุกวันหลังเลิกงานก็ดื่มเหล้าได้แก้วหนึ่ง สามวันห้าวันก็กินเนื้อมื้อหนึ่ง สิบวันครึ่งเดือนก็ทำเกี๊ยวได้ครั้งหนึ่ง ทุกปีซื้อเสื้อผ้าใหม่ได้หลายชุด เหลือเฟือทีเดียว

พอได้ยินว่าจะถูกหักโบนัส บรรดาช่างซ่อมรถก็ตื่นตระหนกทันที คนที่อารมณ์ร้อนหน่อยก็เริ่มด่าทันที

หลี่เว่ยตงที่อยู่แถวหลังสุดในฝูงชน ขมวดคิ้ว ความคิดจมดิ่งในความทรงจำ เขาค่อยๆ นึกถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้น

ปี 82 บริษัทขนส่งเขตชิงเหอซื้อรถบรรทุก EQ140 มาห้าสิบคัน นั่นคือ "รุ่น 140" ในคำพูดของชุยต้าซาน

รถบรรทุก EQ140 เป็นผลิตภัณฑ์เด่นของโรงงานรถยนต์หมายเลข 2 รถคันนี้เดิมทีโรงงานรถยนต์หมายเลข 1 เป็นผู้วิจัยพัฒนา แต่ด้วยเหตุผลพิเศษ โรงงานรถยนต์หมายเลข 1 ส่งมอบรถที่พัฒนาไปครึ่งทางให้กับโรงงานรถยนต์หมายเลข 2 ในที่สุดโรงงานรถยนต์หมายเลข 2 กำหนดรุ่นในปี 1975 และเริ่มผลิตอย่างเป็นทางการในปี 1978

EQ140 รุ่นแรก ยังใช้หัวรถบรรทุกทหาร เพราะตอนนั้นโรงงานรถยนต์หมายเลข 2 ยังไม่ได้พัฒนาหัวรถสำหรับ EQ140 โดยเฉพาะ จนกระทั่งปี 1982 โรงงานรถยนต์หมายเลข 2 จึงพัฒนาหัวรถสำหรับ EQ140 โดยเฉพาะ

หัวรถโดยเฉพาะนี้ใช้การออกแบบกระจกบังลมหน้าสองชิ้น กระจกบังลมสองชิ้นยังสามารถเปิดแยกกันได้ เหมือนอกของออพติมัส ไพรม์

ในปี 1986 โรงงานรถยนต์หมายเลข 2 ออกรุ่นปรับปรุง เปลี่ยนกระจกบังลมหน้าสองชิ้นเป็นกระจกโค้งชิ้นเดียว จากนั้น EQ140 ก็ถูกเรียกเล่นๆ ว่า "ต้าโป๋หลี่" (กระจกใหญ่) รุ่นเก่าที่มีกระจกบังลมหน้าสองชิ้น ถูกเรียกว่า "เสี่ยวโป๋หลี่" (กระจกเล็ก)

ในทศวรรษ 90 โรงงานรถยนต์หมายเลข 2 เปลี่ยนเป็นรถยนต์ตงเฟิง EQ140 ก็ถูกผู้คนเรียกว่า "ตงเฟิงต้าโป๋หลี่" (ตงเฟิงกระจกใหญ่)

ก่อนที่รถเจี่ยฟ่างรุ่นที่สองจะเริ่มผลิต ปริมาณการผลิตรถบรรทุกในประเทศยังไม่เพียงพอ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานรถยนต์หมายเลข 1 หรือโรงงานรถยนต์หมายเลข 2 รถบรรทุกที่ผลิตออกมาล้วนถูกจัดสรรโดยรัฐ รถบรรทุกรุ่นใหม่อย่าง EQ140 จึงเป็นของหายาก บริษัทขนส่งทุกแห่งต่างแย่งกัน

บริษัทขนส่งเขตชิงเหอใช้ความพยายามอย่างมาก จึงได้โควตา EQ140 ห้าสิบคันในปี 1982 ในชีวิตประจำวันก็ดูแลรถชุดนี้เหมือนสมบัติล้ำค่า ตั้งแต่การดูแลรักษาระดับหนึ่งไปจนถึงระดับสาม ทุกครั้งล้วนทำอย่างละเอียด

อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่นานมานี้ หนึ่งในรถ EQ140 เกิดความผิดปกติเดินเบาไม่เสถียร ถูกส่งมาที่โรงซ่อม หลังจากนั้น EQ140 คันอื่นๆ ก็เริ่มมีอาการเดินเบาไม่เสถียรมากขึ้นเรื่อยๆ

โรงซ่อมรถแน่นอนว่าพยายามซ่อมอย่างเต็มที่ สิ่งที่ควรทำความสะอาดก็ทำความสะอาด สิ่งที่ควรบำรุงรักษาก็บำรุงรักษา สิ่งที่ควรเปลี่ยนชิ้นส่วนก็เปลี่ยนชิ้นส่วน แต่ทุกครั้งก็เป็นการแก้ที่ปลายเหตุ ไม่ใช่ที่ต้นเหตุ หลังจากรถออกจากโรงซ่อม ไม่นานก็จะมีอาการเดินเบาไม่เสถียรอีก

สำหรับรถเล็ก เดินเบาไม่เสถียรเป็นเพียงปัญหาเล็กน้อยที่ไม่สะดุดตา ผลกระทบไม่มาก แต่สำหรับรถบรรทุก เดินเบาไม่เสถียรจะเป็นอันตรายต่อความปลอดภัยในการขนส่ง หากโชคไม่ดี ปัญหาเล็กก็จะกลายเป็นปัญหาใหญ่ อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุจราจรร้ายแรง

รถบรรทุก EQ140 ห้าสิบคัน แต่ละเดือนสร้างผลกำไรไม่น้อยให้กับบริษัทขนส่ง หากทั้งหมดเสีย บริษัทขนส่งก็จะสูญเสียมหาศาล ดังนั้นผู้บริหารบริษัทขนส่งจึงกำชับให้โรงซ่อมรถแก้ปัญหา EQ140 เดินเบาไม่เสถียรโดยเร็ว ถึงขนาดใช้วิธีระงับการจ่ายโบนัส

ชุยต้าซานกระแอมใส่ลำโพง เป็นสัญญาณให้ทุกคนเงียบลง แล้วพูดต่อว่า "ผมก็ไม่อยากถูกหักโบนัส ดังนั้นพวกเราต้องแก้ปัญหาโดยเร็ว ในโรงซ่อมมีช่างที่มีประสบการณ์มากมาย ช่วยกันระดมความคิด หาว่าปัญหาอยู่ตรงไหนกันแน่ แก้ปัญหาได้วันไหน ก็จะได้โบนัสวันนั้น"

ชุยต้าซานพูดพลางมองไปยังช่างซ่อมรถที่มีอายุมากกว่าซึ่งนั่งแถวหน้า

ช่างซ่อมรถหลายคนมองหน้ากัน หนึ่งในนั้นก้าวออกมา เอ่ยว่า "หัวหน้าชุย รุ่น 140ชุดนี้ ผมซ่อมมาหลายคันด้วยตัวเอง ทุกครั้งที่ซ่อมเสร็จแล้วขับออกไป ผ่านไปไม่กี่วันก็เดินเบาไม่เสถียรอีก ผมหาสาเหตุของการเดินเบาไม่เสถียรไม่ได้จริงๆ"

"ถูกต้อง ชิ้นส่วนพวกนั้น ที่ควรล้างเราก็ล้างแล้ว ที่ควรเปลี่ยนเราก็เปลี่ยนแล้ว อย่างคันที่ผมซ่อมเมื่อวานซืน เพิ่งเปลี่ยนชิ้นส่วนไป ตอนขับกลับมา ชิ้นส่วนยังใหม่อยู่เลย คุณบอกให้ผมซ่อมยังไงล่ะ" ช่างอีกคนพูด

ทุกคนพูดกันคนละไม้คนละมือ แต่ข้อสรุปมีเพียงอย่างเดียว คือหาสาเหตุของการเดินเบาไม่เสถียรไม่ได้

ชุยต้าซานหน้าซีดมองทุกคน สถานการณ์ที่ช่างซ่อมรถพูด เขาก็รู้ดี แต่รถบรรทุก EQ140 เดินเบาไม่เสถียรก็เป็นข้อเท็จจริง

เผชิญกับสถานการณ์เช่นนี้ ชุยต้าซานตัดสินใจใช้ไม้ตาย เขาพูดว่า "ใครที่สามารถหาสาเหตุของรุ่น 140เดินเบาไม่เสถียรได้ ปีนี้ 'พนักงานดีเด่น' ของโรงซ่อมเราก็เป็นของเขา!"

ในทันใดนั้น ที่แถวหลังสุด มีคนยกมือขึ้นทันที

"เอ่อ ผมรู้สาเหตุของการเดินเบาไม่เสถียรครับ"

ทุกคนหันไปมอง คนที่ยกมือพูดก็คือหลี่เว่ยตง!