บทที่ 7 ปัญหาคุณภาพ

สายตาของทุกคนพุ่งมาที่หลี่เว่ยตง

"นี่ไม่ใช่ลูกชายนักบัญชีหลี่หรอกเหรอ? ดูเหมือนชื่อหลี่เว่ยตงนี่นา"

"ไอ้หมอนี่ ตั้งแต่มาที่โรงซ่อมเรา ทั้งวันก็รู้แต่เดินเตร่ เป็นคนขี้เกียจชัดๆ"

"พวกเราช่างเก่าหลายคนยังไม่รู้สาเหตุของรุ่น 140เดินเบาไม่เสถียร ไอ้ขี้เกียจคนนี้จะรู้ได้ยังไง?"

บางคนกระซิบกระซาบ พร้อมกับมีสายตาดูถูกต่างๆ นานา

"หลี่เว่ยตง อะไรก็ไม่รู้ก็อย่าพูดส่งเดช!" ชุยต้าซานพูดเสียงดุ

หลี่เว่ยตงยังคงสีหน้าสงบนิ่ง เขาเอ่ยว่า "หัวหน้าชุย คำที่คุณพูดเมื่อกี้เชื่อถือได้นะ ถ้าผมหาสาเหตุของรุ่น 140เดินเบาไม่เสถียรได้ 'พนักงานดีเด่น' ประจำปีนี้ของโรงซ่อมก็ต้องเป็นของผม"

"แกเนี่ยนะ ยังจะหวังตำแหน่งพนักงานดีเด่นของโรงซ่อมอีก?" ชุยต้าซานแสดงรอยยิ้มเยาะหยัน

ในรัฐวิสาหกิจ แม้ 'พนักงานดีเด่นของโรงซ่อม' จะเป็นเพียงเกียรติยศขั้นต่ำสุด แต่ก็มีประโยชน์อยู่บ้าง มีตำแหน่งพนักงานดีเด่นหลายตำแหน่งติดตัว อย่างน้อยเวลาเลื่อนตำแหน่งก็จะมีความได้เปรียบ

รัฐวิสาหกิจในทศวรรษ 80 อันที่จริงบริหารตามแนวทางหน่วยงานภาครัฐ รัฐวิสาหกิจมีระดับการบริหารของตัวเอง พนักงานรัฐวิสาหกิจยังแบ่งเป็นเจ้าหน้าที่และพนักงานประจำ การเปลี่ยนจากพนักงานประจำเป็นเจ้าหน้าที่ นั่นคือก้าวสำคัญ

เพื่อให้ก้าวสำคัญนี้สำเร็จ เกียรติยศอย่าง 'พนักงานดีเด่นของโรงซ่อม' ย่อมยิ่งมากยิ่งดี หากมีตำแหน่งแบบอย่างแรงงานระดับจังหวัดหรือเทศบาล ก็มั่นใจได้เลยว่าจะได้สถานะเจ้าหน้าที่

แต่หลี่เว่ยตงกลับเป็นคนขี้เกียจของโรงซ่อม ทั้งวันนอกจากเดินเตร่ก็ไม่ทำงาน แม้แต่ทำความสะอาดก็ยังขี้เกียจ คนแบบนี้กลับโลภตำแหน่งพนักงานดีเด่นของโรงซ่อม เหมือนคางคกอยากกินเนื้อหงส์!

หลี่เว่ยตงไม่สนใจสายตาดูถูกของผู้คน เขาพูดว่า "สาเหตุของการเดินเบาไม่เสถียรมีหลายอย่าง เช่น รูควบคุมความเร็วรอบเดินเบาเกิดการอุดตันบางส่วน ท่อน้ำมันของคาร์บูเรเตอร์อุดตัน ท่อลมของคาร์บูเรเตอร์รั่ว สลักเกลียวที่ต่อท่อไอดีหลวม น้ำมันที่เติมเจือจางหรือเข้มข้นเกินไป ผมพูดไม่ผิดใช่ไหม?"

ทุกคนมองหน้ากัน ทุกคนล้วนเป็นมืออาชีพ รู้ว่าสิ่งที่หลี่เว่ยตงพูดถูกต้องทั้งหมด

"นับว่าแกพูดถูก" ชุยต้าซานหยุดพูดชั่วครู่ แล้วแค่นเสียงว่า "ล้วนเป็นทฤษฎีล้วนๆ มีประโยชน์อะไร!"

"ทฤษฎีล้วนๆ ของผม แต่กลับแก้ปัญหารุ่น 140เดินเบาไม่เสถียรได้" หลี่เว่ยตงพูดพร้อมรอยยิ้ม

"งั้นนายลองบอกซิ รุ่น 140ของบริษัทเรา ทำไมถึงเดินเบาไม่เสถียร?" ชุยต้าซานเอ่ย

"หัวหน้าชุย ขอพูดตรงๆ ก่อน ถ้าผมบอกสาเหตุของรุ่น 140เดินเบาไม่เสถียรได้ พอถึงเวลาที่โรงซ่อมเรารายงานชื่อพนักงานดีเด่น คุณต้องเสนอชื่อผมด้วยนะ" หลี่เว่ยตงพูด

ชุยต้าซานแบะปาก "ข้าชุยต้าซาน น้ำลายหนึ่งหยด ตะปูหนึ่งตัว ไม่ถึงกับพูดไม่รักษาคำพูดหรอก!"

"ดี ช่างทุกท่านก็ได้ยินแล้ว ถ้าสิ้นปีแล้วผมได้เป็นพนักงานดีเด่นของโรงซ่อมเรา ทุกท่านอย่าได้เปลี่ยนใจ มาแย่งกับผมล่ะ!" หลี่เว่ยตงกล่าวต่อ

"จะไปแย่งตำแหน่งพนักงานดีเด่นของโรงซ่อมกับเด็กหนุ่มแบบนาย? ฮึ ฮึ พวกเราเสียหน้าไม่ได้หรอก!" ช่างเก่าคนหนึ่งพูดอย่างดูแคลน

"ก็ได้ เมื่อทุกคนไม่มีข้อคัดค้าน ผมจะบอกว่ารุ่น 140เดินเบาไม่เสถียร ปัญหาอยู่ตรงไหนกันแน่" หลี่เว่ยตงพูดพลางพาทุกคนไปที่หน้ารถ EQ140 ที่ส่งมาซ่อม

"ผมพูดไปแล้ว เดินเบาไม่เสถียร อาจเกิดจากท่อลมรั่ว" หลี่เว่ยตงหยิบไขควงขนาดใหญ่ เคาะที่ตำแหน่งท่อไอดีของเครื่องยนต์ แล้วพูดต่อว่า

"รถรุ่น 140 คันนี้เดินเบาไม่เสถียร เพราะแหวนรองและปะเก็นยางที่ท่อไอดีรั่ว อากาศส่วนเกินเข้าสู่เครื่องยนต์ ทำให้ในสภาวะเดินเบามีน้ำมันเจือจางเกินไป" หลี่เว่ยตงพูด

"ฮึ ฮึ ฮึ นึกว่าหนุ่มคนนี้จะพูดอะไรแปลกใหม่ซะอีก แค่บอกว่าแหวนรองและปะเก็นยางรั่ว ก็คิดจะหลอกพวกเรา?"

"ไอ้หมอนี่ช่างอวดดีเสียจริง! นายคิดว่าพวกเราไม่อยากรู้เหรอว่าต้องตรวจแหวนรองและปะเก็นยางของท่อลม? หนุ่มน้อย บอกให้นะ พวกนี้พวกเราเปลี่ยนไปนานแล้ว!"

"บางคันเปลี่ยนแหวนรองและปะเก็นยางไปไม่ถึงสัปดาห์ ก็เริ่มเดินเบาไม่เสถียรอีก รุ่น 140ที่อยู่ตรงหน้านายนี่ แหวนรองและปะเก็นยางยังใหม่เอี่ยมเก้าส่วน ไม่เชื่อก็แกะดูเองสิ!"

พวกช่างเก่าเริ่มเยาะเย้ยหลี่เว่ยตง ไม่ใช่เพราะช่างเก่าพวกนี้มีคุณภาพต่ำ แต่เพราะวันนี้หลี่เว่ยตงได้ท้าทายอำนาจของช่างเก่าพวกนี้

หลี่เว่ยตงไม่ร้อนรน พูดต่อว่า "ทุกท่านพูดถูกหมด แหวนรองและปะเก็นยางของท่อไอดีนี้ล้วนใหม่ แต่สิ่งที่ผมจะบอกคือ แหวนรองและปะเก็นยางใหม่ยังคงทำให้เกิดอาการเดินเบาไม่เสถียร แสดงว่ามีปัญหาด้านคุณภาพ"

"หลี่เว่ยตง อย่าพูดส่งเดช" ชุยต้าซานพูดต่อว่า "แหวนรองและปะเก็นยางที่เราใช้กับรุ่น 140 ล้วนเป็นผลิตภัณฑ์จากโรงงานผลิตภัณฑ์ยางหงซิงเมืองผิงโจว โรงงานยางหงซิงเป็นโรงงานที่รับงานทางทหาร ผลิตภัณฑ์ที่พวกเขาผลิต จะมีปัญหาคุณภาพได้อย่างไร!"

หลี่เว่ยตงยักไหล่ "ผมยอมรับว่าโรงงานยางหงซิงมีประวัติอันรุ่งโรจน์ แต่ผลิตภัณฑ์ที่พวกเขาผลิตในชุดนี้ มีปัญหาคุณภาพจริงๆ"

ตามความทรงจำของหลี่เว่ยตง รถบรรทุก EQ140 ของบริษัทขนส่งเขตชิงเหอที่มีปัญหาเดินเบาไม่เสถียร เป็นเพราะผลิตภัณฑ์ของโรงงานยางหงซิงไม่ได้มาตรฐาน

บริษัทขนส่งเขตชิงเหอยากมากกว่าจะซื้อรถบรรทุก EQ140 มาได้ 50 คัน ย่อมต้องดูแลรักษาอย่างพิถีพิถัน จึงซื้อชิ้นส่วนยางจากโรงงานยางหงซิงโดยเฉพาะ และเปลี่ยนในระหว่างการบำรุงรักษา

โรงงานยางหงซิงเมืองผิงโจวเป็นรัฐวิสาหกิจระดับสอง สูงกว่าบริษัทขนส่งเขตชิงเหอหลายระดับ และโรงงานยางหงซิงยังมีศักยภาพรับงานทางทหาร คุณภาพผลิตภัณฑ์จึงมีการรับประกัน แน่นอนว่าในยุคเศรษฐกิจวางแผน มูลค่าของรัฐวิสาหกิจระดับสองต่ำกว่าปัจจุบันมาก บริษัทที่มีขนาดหรือเทคโนโลยีบางอย่างก็สามารถได้รับการประเมินเป็นรัฐวิสาหกิจระดับสอง

หากเทียบกับปัจจุบัน รัฐวิสาหกิจระดับสองล้วนเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่ระดับชาติ

อย่างไรก็ตาม ไม่มีใครคาดคิดว่า บริษัทที่รับงานทางทหารและเป็นรัฐวิสาหกิจระดับสองแบบนี้ จะเกิดปัญหาคุณภาพผลิตภัณฑ์ ดังนั้นช่างซ่อมรถจึงไม่เคยคิดเลยว่า แหวนรองและปะเก็นยางไม่ได้มาตรฐาน จึงทำให้รถบรรทุก EQ140 เกิดความผิดปกติเดินเบา

ตามความทรงจำของหลี่เว่ยตง เพราะเรื่องรุ่น 140เดินเบาไม่เสถียรนี้ โรงซ่อมไม่ได้รับโบนัสติดต่อกันสามเดือน ต่อมาทุกคนจึงรู้ว่ารถเดินเบาไม่เสถียรเป็นเพราะผลิตภัณฑ์ของโรงงานยางหงซิงมีปัญหาคุณภาพ และโบนัสสามเดือนนั้นก็เป็นอันตัดไป

ที่จริงแล้ว เรื่องนี้ต้องขอบคุณบริษัท SAIC

ปี 1983 รถซานตาน่าที่ผลิตในจีนคันแรกประกอบสำเร็จที่ SAIC เปิดฉากให้กับการผลิตซานตาน่าในประเทศ ตอนนั้นโรงงานยางหงซิงรับงานผลิตชิ้นส่วนยางบางส่วนในประเทศ

อย่างไรก็ตาม ชิ้นส่วนที่โรงงานยางหงซิงผลิตถูก SAIC ส่งคืน เหตุผลคือวิศวกรชาวเยอรมันตรวจสอบแล้วพบว่าชิ้นส่วนรุ่นนี้ไม่ได้มาตรฐาน

เนื่องจากความพิเศษของการผลิตซานตาน่าในประเทศ เรื่องผลิตภัณฑ์ของโรงงานยางหงซิงไม่ได้มาตรฐานจึงถูกนำมาเป็นกรณีศึกษาเชิงลบ และแจ้งเวียนในอุตสาหกรรม

หลังได้รับแจ้งเวียน บริษัทขนส่งเขตชิงเหอจึงรู้ว่า โรงซ่อมรับกรรมแทนโรงงานยางหงซิง