บทที่ 33 จำศีลฤดูหนาว ไหว้สุสานวันตงจื้อ

บทที่ 33 จำศีลฤดูหนาว ไหว้สุสานวันตงจื้อ

ลมหนาวเสียดกระดูกพัดกรรโชกเข้ามาในร้านยาตระกูลเหอที่เปิดประตูทิ้งไว้ หญิงสาวนางหนึ่งสวมหมวกขนกระต่ายสะพายตะกร้าไม้ไผ่ก้าวเท้าเข้ามาภายใน

เย่หมิงที่กำลังง่วนอยู่กับการจัดยาเงยหน้าขึ้นมอง แววตาฉายแววประหลาดใจวูบหนึ่ง นี่มิใช่หญิงสาวที่เคยโวยวายว่าจะขอเป็นศิษย์เรียนวิชาแพทย์นางนั้นหรอกหรือ

“สมุนไพรทั้งหมดตามที่เขียนในกระดาษแผ่นนี้ เอาให้ข้าอย่างละครึ่งตำลึง”

หากไม่ใช่เพราะอยู่ในช่วงฤดูหนาว ซ่งจินเจาคงอยากจะพาซ่งซือเสวี่ยขึ้นเขาไปเก็บสมุนไพรด้วยตนเอง เพื่อให้นางได้รู้จักตัวยาที่แท้จริงตามตำราพฤกษาร้อยโอสถ

เย่หมิงพบว่าสมุนไพรทุกชนิดที่เขียนบนกระดาษล้วนถูกต้องและสอดคล้องกัน ดูท่าว่าหญิงสาวผู้นี้คงจะเคยอ่านตำราแพทย์มาบ้างจริงๆ

หลังจากจัดสมุนไพรทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว ด้วยความกังวลว่าอีกฝ่ายอาจจะรู้เพียงผิวเผิน เขาจึงกำชับข้อห้ามในการใช้ยาต่างๆ ไปอีกหลายประโยค

หลังจากออกจากร้านยาตระกูลเหอ ซ่งจินเจาก็ตรงไปที่ร้านหนังสือต่อทันที

“ที่นี่มีรวมบทกวีดีๆ บ้างหรือไม่?”

ผู้ช่วยร้านหนังสือนำ ‘รวมบทกวีเลื่องชื่อสามร้อยบท’ ฉบับพิมพ์ใหม่ออกมายื่นให้นาง “ผู้แต่งบทกวีทุกบทในหนังสือเล่มนี้ล้วนมีชื่อเสียงโด่งดัง บัณฑิตทุกคนต่างต้องมีไว้ในครอบครองคนละเล่ม”

ซ่งจินเจาเปิดดูคร่าวๆ พลางรู้สึกว่าเนื้อหาไม่เลวทีเดียว

“แล้วที่นี่พอจะมีตำราแพทย์บ้างหรือไม่?”

ผู้ช่วยร้านหนังสือไม่คิดว่านางจะถามเช่นนี้ โดยทั่วไปการเรียนแพทย์มักเป็นการสืบทอดกันภายในตระกูล หรือมีอาจารย์คอยถ่ายทอดให้ตัวต่อตัว น้อยคนนักที่จะมาหาซื้อตำราแพทย์จากภายนอกเช่นนี้

“มี แต่ล้วนเป็นตำราพื้นฐานทั่วไป เนื้อหาไม่ลึกซึ้งนัก”

เขานำทางซ่งจินเจาไปยังมุมหนึ่งของร้าน ซึ่งวางไว้เพียงหนังสือเบ็ดเตล็ดที่ไม่ค่อยมีผู้ใดเหลียวแล

ซ่งจินเจาค้นหาจนเจอตำราแพทย์สองสามเล่ม ในที่สุดนางก็เลือกซื้อมาเพียงสองเล่มที่เกี่ยวกับสรรพคุณยาและการฝังเข็มบนร่างกายมนุษย์

อุณหภูมิแถบชายแดนลดต่ำลงเหลือเพียงสามถึงสี่องศาแล้ว ท่านปู่ซ่ง

บอกว่าอีกสองวันหิมะอาจจะตกหนัก ดังนั้นนี่จึงเป็นโอกาสสุดท้ายของปีที่ซ่งจินเจาจะได้เข้าเมืองซีหนิง

หลังจากออกจากร้านหนังสือ นางก็แวะซื้อเนื้อหมูอีกสิบจิน

แม้ว่าที่บ้านจะมีเนื้อรมควันและกระต่ายแห้งที่หมักเตรียมไว้แล้ว แต่ในเมื่อเข้าเมืองมาทั้งที นางก็อยากซื้อของสดใหม่กลับไปให้ทุกคนได้กินบ้าง

หิมะนอกหน้าต่างเริ่มตกหนักขึ้นเรื่อยๆ จนถมพื้นดินหนาเตอะ

ประตูห้องโถงถูกปิดสนิท มีเพียงหน้าต่างที่แง้มไว้เล็กน้อยเพื่อระบายอากาศ

สมาชิกทั้งสี่ชีวิตในครอบครัวนั่งล้อมวงอยู่บนคัง ความร้อนที่แผ่ออกมาด้านล่างทำให้ไม่รู้สึกถึงความหนาวเหน็บแม้แต่น้อย

ทารกน้อยวัยสี่เดือนเริ่มซุกซนมากขึ้น เวลานอนอยู่บนเตียงก็มักจะเงยคางขึ้น พยายามเอื้อมมือไปคว้าปุยขนเล็กๆ บนปกเสื้อของซ่งซือเสวี่ย

ในช่วงฤดูหนาวที่ต้องเก็บตัวอยู่แต่ในบ้าน ซ่งฉี่หมิงขยันเป็นพิเศษนับตั้งแต่รู้ว่าซ่งจินเจาตั้งใจจะส่งเขาไปเรียนที่โรงเรียนส่วนตัวเพื่อสอบเคอจวี่

เขาท่องจำบทกวีวันละบทจากเล่มที่ซ่งจินเจาซื้อมา บางครั้งก็ลองหัดแต่งกลอนเองดูบ้าง ทว่าทุกครั้งกลับยังไม่ค่อยเป็นรูปเป็นร่างนัก

บนโต๊ะหนังสือมีสมุนไพรนานาชนิดวางเรียงราย ซ่งซือเสวี่ยถือหนังสือเทียบดูทีละอย่าง เมื่อจำได้ขึ้นใจแล้วก็นางจะปิดตำราแล้วไล่ทวนชื่อทีละชนิด หากนางจำผิด ซ่งจินเจาก็จะคอยชี้แนะอยู่ข้างๆ

“ปัง ปัง ปัง!”

เสียงเคาะประตูดังขึ้นที่ห้องโถง

ซ่งจินเจาลงจากคัง มองลอดช่องประตูออกไปแล้วรีบเปิดประตูพร้อมร้องเรียก “ท่านป้าใหญ่”

ป้าสะใภ้ใหญ่ยืนกางร่มอยู่ท่ามกลางหิมะ เมื่อนางหุบร่ม เกล็ดหิมะที่เกาะอยู่ก็ร่วงกราวลงบนพื้น

“พรุ่งนี้เป็นวันตงจื้อ ท่านย่าของเจ้าให้ข้ามาดูความเรียบร้อยเสียหน่อย”

ในวันตงจื้อ ทุกครัวเรือนในหมู่บ้านตระกูลซ่งจะต้องเซ่นไหว้บรรพบุรุษ เนื่องจากบิดามารดาของร่างเดิมเพิ่งเสียชีวิตในปีนี้ พรุ่งนี้คนในตระกูลซ่งจึงต้องไปไหว้ที่สุสานร่วมกัน

เมื่อเข้ามาในบ้าน ป้าสะใภ้ใหญ่ก็รีบถูมือไปมาเพื่อคลายหนาว

บ้านอิฐสีเขียวหลังนี้เก็บความร้อนได้ดีเยี่ยม ในบ้านอุ่นกว่าบ้านหลังเก่ามากนัก

เมื่อเห็นว่าไม่เพียงแต่บนคังที่จุดไฟ แม้แต่เตาถ่านกลางห้องโถงก็ยังลุกโชน ในหม้อดินบนเตากำลังต้มนมแพะใส่พุทราจีนและน้ำผึ้งส่งกลิ่นหอมกรุ่น

ป้าสะใภ้ใหญ่ได้แต่ลอบถอนหายใจในใจว่า เด็กพวกนี้ช่างมีชีวิตที่สุขสบายเสียจริง

ซ่งฉี่หมิงคลานลงจากคัง ตักนมแพะพุทราจีนหนึ่งชามมามอบให้ป้าสะใภ้ใหญ่

ป้าสะใภ้ใหญ่จิบเข้าไปคำหนึ่งก็รู้สึกอุ่นซ่านไปทั้งตัว “ท่านปู่ของเจ้าบอกว่าพรุ่งนี้ยามซื่อให้ไปเซ่นไหว้ที่สุสานของพ่อแม่เจ้าเสร็จแล้วค่อยไปกินข้าวที่บ้านข้า อากาศตอนกลางคืนหนาวจัดแถมหิมะยังตกอีก ไม่ต้องลำบากกลับมาทำเองแล้ว”

ซ่งจินเจารอนางดื่มนมจนหมด ก่อนจะพานางไปดูที่ห้องครัว

“เมื่อวานข้าห่อเกี๊ยวไส้ผักกาดขาวกับเนื้อหมูไว้แล้ว นี่คือไก่ที่เพิ่งเชือดเมื่อเช้า ส่วนกระดาษเงินกระดาษทองกับเหล้าข้าวก็ซื้อเตรียมไว้จากเมืองซีหนิงแล้วเจ้าค่ะ พรุ่งนี้เช้าข้าจะทำข้าวปั้นเพิ่มอีกสักสองสามก้อน เท่านี้ก็น่าจะเพียงพอแล้วใช่หรือไม่เจ้าคะ?”

ป้าสะใภ้ใหญ่พยักหน้าอย่างพึงพอใจ “เท่านี้ก็ดีมากแล้วล่ะ ตอนพ่อแม่ของเจ้ายังมีชีวิตอยู่ ยังไม่เคยได้กินของดีๆ เช่นนี้เลย”

หากตายไปแล้วได้รับของเซ่นไหว้ที่สมบูรณ์ขนาดนี้ วิญญาณในปรโลกคงจะปลาบปลื้มไม่น้อย

“ตอนนี้ยังมีเนื้อหมูขายอีกหรือ เจ้าเพิ่งเข้าเมืองมาหรืออย่างไร?”

ซ่งจินเจาส่ายหน้า “เป็นครั้งสุดท้ายที่เข้าเมืองก่อนหิมะตกเจ้าค่ะ ข้าซื้อมาเผื่อไว้แต่ยังกินไม่หมด จึงเอาส่วนที่เหลือไปแช่แข็งไว้ในลานบ้าน”

วันรุ่งขึ้นในยามซื่อ สมาชิกตระกูลซ่งทั้งสิบห้าคน รวมทั้งท่านปู่ซ่งและท่านย่าซ่ง ต่างก็มารวมตัวกันที่หน้าสุสานเพื่อเผากระดาษเงินกระดาษทอง แม้แต่ซ่งอันห่าวที่ยังทำได้เพียงฝึกพลิกตัวก็ถูกซ่งจินเจาอุ้มมาร่วมด้วย

ขอบตาของซ่งฉี่หมิงและซ่งซือเสวี่ยแดงก่ำ เมื่อมายืนอยู่หน้าสุสาน ความโหยหาที่มีต่อบิดามารดาก็เอ่อล้นขึ้นมาในใจ

ของเซ่นไหว้ที่วางเรียงรายอยู่นั้นดูอุดมสมบูรณ์ยิ่งกว่าเทศกาลตรุษจีนเสียอีก ไม่เพียงแต่สิ่งที่ซ่งจินเตรียมมา แม้แต่ท่านปู่ซ่งและซ่งเอ้อหลางก็ไม่ได้มามือเปล่า

แม้ซ่งเอ้อหลางจะเตรียมมาเพียงบัวลอยข้าวเหนียวจานเดียว แต่นั่นก็ถือว่าเขามีน้ำใจมากแล้ว

ซ่งจินเจาจ้องมองป้ายสุสานที่ใช้งานได้เพียงสี่เดือน แผ่นไม้เรียบง่ายเริ่มดำคล้ำและแตกปริตามสภาพอากาศ ตัวอักษรที่เขียนไว้เริ่มเลือนลาง

“ท่านพ่อ ท่านแม่ รอให้ถึงเทศกาลเช็งเม้งปีหน้า ข้าจะเปลี่ยนป้ายสุสานที่ทำจากไม้สนไซเปรสให้พวกท่าน มันจะดูสง่างามมากเลยนะเจ้าคะ”

ท่านย่าซ่งรู้สึกร้อนผ่าวที่ขอบตา น้ำตาที่ไหลออกมาโดนลมพัดจนแทบจะกลายเป็นน้ำแข็ง

“ซานหลาง เจ้าไปสู่สุคติเถิดนะ ตอนนี้ชีวิตของพวกจินเจาดีขึ้นมากแล้ว พวกเขาเป็นครอบครัวแรกในหมู่บ้านที่สร้างบ้านอิฐสีเขียวหลังใหญ่โตขนาดนี้ อยู่อย่างสบายไร้กังวล พวกเจ้าไม่ต้องห่วงทางนี้เลย มีข้ากับพ่อของเจ้าคอยดูแลอยู่ทั้งคน”

หลังจากเผากระดาษเงินกระดาษทองเสร็จสิ้น และรอจนลมพัดพาขี้เถ้าปลิวหายไป คนตระกูลซ่งก็นำของเซ่นไหว้กลับไปที่บ้านหลังเก่าเพื่อเตรียมทำอาหาร

ธัญญาหารเป็นสิ่งล้ำค่า ทุกครัวเรือนจึงทำเช่นนี้ ของเซ่นไหว้ที่ถวายเพียงครู่ สุดท้ายก็นำมาหล่อเลี้ยงชีวิตคนในครอบครัวต่อไป

ป้าสะใภ้รองสาละวนอยู่ในครัวอย่างมีความสุข “อาหารการกินของบ้านจินเจานี่ดีจริงๆ แม่ไก่อ้วนขนาดนี้ยังกล้าเชือด ทิ้งไว้ให้ออกไข่ไม่ดีกว่าหรือ”

ท่านย่าซ่งได้ยินเข้าก็รู้สึกไม่สบอารมณ์ นางเหลือบมองค้อน “นั่นเป็นเพราะหลานๆ เขามีกตัญญู ไม่เหมือนเจ้ากับเอ้อหลาง วันปีใหม่วันเทศกาลทีไรก็มาแต่มือเปล่า ข้าไม่เคยเห็นแม้แต่ขนไก่สักเส้นจากบ้านเจ้าเลย”

ป้าสะใภ้รองเงียบเสียงลงทันที พึมพำเบาๆ “ก็ที่บ้านยากจน ข้าจะไปกล้าเชือดไก่กินได้อย่างไร”

ป้าสะใภ้ใหญ่ที่คอยสุมไฟอยู่ใต้เตาใช้เท้าสะกิดเตือนนางว่าอย่าได้เอ่ยปากอีก มีของอร่อยให้กินก็ควรจะสงบปากสงบคำเสีย

หากจินเจาไม่เชือดไก่ตัวนี้ เจ้าจะได้มีโอกาสซดน้ำแกงไก่รสเลิศเช่นนี้ที่ไหนกัน

หลังจากร่วมมื้อกลางวันเสร็จ ซ่งจินเจาก็อยู่พูดคุยต่ออีกพักหนึ่ง ก่อนจะพาน้องๆ ทั้งสามคนเดินทางกลับบ้าน

แม้ความสัมพันธ์ในตระกูลจะเริ่มปรองดองกันมากขึ้น แต่ถึงอย่างไรนางก็ยังรู้สึกสบายใจที่สุดเมื่อได้อยู่ในบ้านของตนเอง