บทที่ 5 - ยุงตัวเล็กก็มีเนื้อ

บทที่ 5 - ยุงตัวเล็กก็มีเนื้อ

ศาสตราจารย์เฉินซงมาที่แผนกตั้งแต่วันที่ 1 เดิมทีเขาสนใจพื้นฐานของหลู่เฉิงอยู่แล้ว แต่ก็ได้ดูแค่ผ่านๆ

การประเมินฝีมือต้องดูรายละเอียดหลายอย่าง เฉินซงคิดว่าตอนนั้นตัวเองคงดูไม่ครบถ้วน

"ไม่มีปัญหาก็ดีแล้วครับ ผมนึกว่าอาจารย์เฉินจะติชมอะไรเสียอีก" หลู่เฉิงรีบเข้าไปหา

เฉินซงหันหลัง เอามือไพล่หลัง "การเย็บแผลต้องฝึกภาพรวมก่อน นั่นคือกระบวนการทั้งหมด แทงเข็ม ดึงเข็มผ่าน ดึงเข็มออก ผูกปม สี่อย่างนี้ ศัลยแพทย์อย่างเรายังไงก็ต้องแม่นขั้นตอนพวกนี้ให้ได้ก่อน"

"ต่อมาคือการคุมระยะ ที่ตำราบอกว่าห่างกี่เซนติเมตรนั่นแหละ"

"พอทำพวกนี้ได้ดีแล้ว ต่อไปก็คือการควบคุมน้ำหนักมือที่ละเอียดอ่อน อย่างวัสดุฝึกเย็บทั่วไป เช่น เปลือกส้ม เต้าหู้ ก็ใช้หลักการนี้"

"แต่ถ้าอยากเย็บเส้นเอ็นให้ดี นอกจากต้องคุมน้ำหนักตอนแทงเข็มและดึงเข็มแล้ว ยังต้องใส่ใจเรื่องระยะห่างด้วย"

"ยกตัวอย่างเช่นวัสดุฝึกอย่างหนังยางหรือสายรัดห้ามเลือด ถ้าเย็บตื้นเกินไป ไหมจะบาดเนื้อเยื่อตรงปลายขาด แต่ถ้าลึกเกินไป ก็จะไปขวางทางเข็มฝั่งตรงข้ามหรือจุดอื่น ทำให้เย็บยาก"

"ระยะห่างต้องชัดเจน ถ้าเย็บฝั่งตรงข้าม บนล่างซ้ายขวา ไม่สมดุล เส้นเอ็นที่เย็บออกมาก็จะบิดเบี้ยว พอแผลหาย แผลเป็นที่เหลืออยู่ก็จะจับตัวเป็นก้อนยุ่งเหยิง นี่คือหลุมพรางด่านแรกของการเย็บเส้นเอ็น..."

คำชี้แนะของเฉินซงนั้นเจาะลึกถึงรายละเอียด

เมื่อก่อนหลู่เฉิงรู้แค่ว่าจะฝึกเย็บกับวัสดุอะไร แต่ไม่มีใครบอกเขาเลยว่าวัสดุแต่ละอย่างต้องฝึกเพื่ออะไร ต้องระวังจุดไหน ทำไมต้องระวัง

เรื่องพวกนี้ ถ้าไม่ใช้เวลาลองผิดลองถูกเองมหาศาล ก็ต้องมีอาจารย์คอยชี้แนะ

หลู่เฉิงเหลือบมอง 'บันทึกรายรับ' ของตัวเอง!

[ทำหัตถการทำแผลเย็บแผลด้วยตัวเอง 1 เคส แนะนำข้อควรระวังหลังผ่าตัดอย่างละเอียด โน้มน้าวให้ผู้ป่วยฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักสำเร็จ ได้รับแต้มทักษะ 0.6 แต้ม]

[ได้รับคำชี้แนะทักษะพื้นฐานการเย็บแผลจากอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ระดับการเย็บแผลเพิ่มขึ้นเล็กน้อย]

[แต้มทักษะคงเหลือปัจจุบัน: 1.7 แต้ม]

เวลาได้รับคำชี้แนะ ทักษะก็พัฒนาขึ้นได้ แต่แค่ไม่แสดงเป็นตัวเลขบนหน้าจอสินะ?

ก็ดูสมเหตุสมผลดี

หลู่เฉิงยิ้มกว้างกว่าเดิม "ขอบคุณครับอาจารย์เฉิน..."

...

บ่ายสามโมงยี่สิบนาที หลู่เฉิงถือใบสรุปการจำหน่ายผู้ป่วยและใบรับรองแพทย์มาที่เตียง 11 ในห้องพักสังเกตอาการ "จางหลินหง วันนี้จะออกจากโรงพยาบาลแล้วใช่ไหม"

คนไข้และญาติเก็บข้าวของ ถ้วยชาม กะละมัง ผ้าขนหนูเรียบร้อยแล้ว พอได้ยินเสียงก็รีบลุกเดินมาหาหลู่เฉิง ภรรยาคนไข้พูดด้วยน้ำเสียงกระตือรือร้นแต่ก็กังวลใจ "หมอหลู่ เมื่อเช้าอาจารย์เฉินสั่งไว้ว่าฉีดยาบ่ายนี้เสร็จก็กลับบ้านได้เลย!"

"แต่เมื่อวานหัวหน้าหลินบอกว่าควรจะดูอาการอีกสักสองสามวัน... หมอหลู่... ตกลงเราควรออกโรงพยาบาลไหมเนี่ย"

คนไข้รายนี้บาดเจ็บที่ต้นขาด้านหน้า แผลลึกแนวยาว มีกล้ามเนื้อเสียหาย เข้าโรงพยาบาลมาวันที่ 1 โดยมีเฉินซงเป็นคนผ่าตัดทำความสะอาดแผลและเอาก้อนเลือดออก

ปกติถ้าเป็นสไตล์โรงพยาบาลอำเภอ ต้องให้นอนดูอาการต่ออีกสามสี่วัน แต่เฉินซงชินกับสไตล์ของโรงพยาบาลเซียงหย่า วันนี้เลยสั่งให้คนไข้กลับบ้านได้เลย

ตอนผ่าตัด คนที่ช่วยเฉินซงคือรองหัวหน้าแพทย์หลินเฉียนหลง

หลินเฉียนหลงเป็นหัวหน้าทีมศัลยกรรมฉุกเฉิน และเป็นรองหัวหน้าแพทย์คนเดียวของทีมศัลยกรรม

"เมื่อเช้าอาจารย์เฉินมาดูแล้ว แผลพวกคุณหายดีมาก การผ่าตัดอาจารย์เฉินก็เป็นคนลงมือเอง ผมแนะนำให้เชื่อการตัดสินใจของอาจารย์เฉินครับ"

หลู่เฉิงพูดต่อ "แน่นอน ถ้าพวกคุณยืนยันอยากจะนอนต่ออีกสักสองสามวันก็ได้ครับ"

ถ้าเป็นที่โรงพยาบาลจงหนานหรือเซียงหย่า เตียงคนไข้เต็มตลอด ไม่ใช่ว่าคนไข้อยากนอนต่อก็จะได้นอน แต่ที่นี่คือโรงพยาบาลอำเภอหล่ง ความ 'สมัครใจ' ของคนไข้จะได้รับความเคารพสูงสุด

คนไข้และภรรยามองหน้ากัน ลังเลใจ "งั้น... คงไม่มีปัญหาอะไรใช่ไหมหมอ"

หลู่เฉิงมองคนไข้แล้วพูดว่า "โรคของคุณเป็นเคสทั่วไปมาก ไม่มีอะไรพิเศษ ออกไปแล้วแค่ปฏิบัติตามคำแนะนำ ปัญหาก็ไม่น่ามีครับ"

"แต่ถ้าพวกคุณไม่สบายใจจริงๆ ผมแนะนำให้ไปซื้อยาแก้อักเสบกินเองที่ร้านขายยาข้างนอก เอาแบบถูกที่สุดอย่างเซฟูรอกซิม (Cefuroxime) ก็ได้ครับ"

"ที่นี่คือโรงพยาบาล ระบบประกันสุขภาพและระเบียบการไม่อนุญาตให้ผมสั่งยาตัวนี้ให้พวกคุณกลับบ้านได้" หลู่เฉิงแนะนำด้วยความเป็นมืออาชีพ

บางครั้ง 'แนวทางปฏิบัติ' และ 'กฎระเบียบ' ก็ตีกรอบแน่นเกินไป กำหนดระยะเวลาการใช้ยาปฏิชีวนะเหมือนบทสวดท่องจำ

ในความเป็นจริง ทางคลินิกมีคนไข้บางประเภทที่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะต่อเนื่องถึง 72 ชั่วโมงหลังผ่าตัด แต่กฎไม่อนุญาต

ถ้าเกิดติดเชื้อขึ้นมา ค่อยกลับมารักษาใหม่...

หลู่เฉิงไม่ใช่หมอจบใหม่ไก่กา เขาเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญแล้ว ตอนอยู่แผนกกระดูกงานผ่าตัดน้อย เขาเลยใช้เวลาอ่านหนังสือ ค้นงานวิจัยอ่านเป็นกิจวัตร

นี่คือเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่เขาสรุปได้เอง 'ไม่ตรงตามระเบียบเป๊ะ' แต่ก็ 'ไม่ผิดกฎ'

"ซื้อยากินเองก็ได้... นอนโรงพยาบาลต่อมันเปลืองเงิน..." ภรรยาคนไข้เริ่มสบายใจ

คนไข้พยักหน้า "หมอหลู่ ยาที่หมอว่าชื่ออะไรนะ"

"เซฟูรอกซิม แบบกินครับ ซื้อยี่ห้อถูกๆ ก็พอ ปริมาณไม่ต้องเยอะ กินสักสี่ห้าวันก็พอแล้ว"

"ถ้าร้านขายยาเชียร์ให้ซื้อเยอะๆ อย่าไปหลงเชื่อนะ ยาต้องใช้ให้พอดีและตรงกับโรคถึงจะดีที่สุด" หลู่เฉิงกำชับเสร็จ ก็ส่งใบประวัติและใบรับรองแพทย์ให้

"พวกคุณไปเคลียร์ค่าใช้จ่ายที่เคาน์เตอร์พยาบาล ประทับตราเสร็จก็กลับบ้านได้เลย ผมลงคำสั่งแพทย์ให้แล้ว"

"โอเค ขอบคุณมากหมอหลู่..." ผู้หญิงพยักหน้า หิ้วถังที่ใส่กะละมัง ถ้วยชาม แล้วประคองสามีที่เดินกะเผลกๆ ออกไป

[จากการแนะนำหลังผ่าตัดอย่างละเอียด ลดโอกาสการติดเชื้อของผู้ป่วย ได้รับแต้มทักษะ 0.1 แต้ม]

หลู่เฉิงมองแผ่นหลังของสองสามีภรรยาที่แม้แต่ไม้ค้ำยันยังตัดใจซื้อไม่ลง แล้วยิ้มออกมา นี่แหละความหมายของการเป็นหมอ

"ยุงตัวเล็กก็มีเนื้อ ขอบคุณมากนะ..." หลู่เฉิงพึมพำ แล้วหันหลังเดินไปดูคนไข้ตัดม้ามที่หัวหน้าหลินผ่าตัดเมื่อเช้า

คนไข้ผ่าตัดเปิดหน้าท้อง ตอนนี้ยังไม่ได้ถอดเครื่องติดตามสัญญาณชีพ ความดันและออกซิเจนในเลือดค่อนข้างคงที่ ยังมีท่อระบายเลือดเสียคาอยู่ที่ท้อง

"พี่ชาย รู้สึกยังไงบ้าง แผลเจ็บไหม ถ้าเจ็บต้องบอกพวกเรานะ เดี๋ยวนี้เราเน้นหลักการผ่าตัดแบบไม่ปวด ไม่แนะนำให้อดทนนะ" หลู่เฉิงพูดอย่างสุภาพ

"หมอ เจ็บนิดหน่อยก็ทนได้ไม่ใช่เหรอ เมียผมชอบหาว่าผมสำออย" คนไข้อายุรุ่นราวคราวเดียวกับหลู่เฉิง หน้าซีดเล็กน้อย แต่โดยรวมดูดี

ม้ามแตกเป็นภาวะฉุกเฉินวิกฤตที่เสี่ยงต่อชีวิต ไม่เหมาะแก่การส่งตัวไปรักษาต่อ

เมื่อคืนเป็น 'วันหยุด' ของอาจารย์เฉินซง ทั้งหัวหน้าแผนกศัลยกรรมทั่วไปและแผนกฉุกเฉินของโรงพยาบาลอำเภอหล่งไม่กล้าเสี่ยงผ่าตัดแบบเก็บม้าม เพื่อตัดปัญหาก็เลยตัดม้ามทิ้งไปเลย

"ความคิดแบบนั้นไม่ถูกนะ ความเจ็บปวดเป็นประสบการณ์ที่แย่มาก!" หลู่เฉิงทำหน้าจริงจัง "เราทนได้ แต่ไม่จำเป็นต้องภูมิใจกับมัน"

"ผ่าตัดมันต้องเจ็บอยู่แล้ว เลยต้องทนเอาหลังผ่าตัด นี่มันความคิดยุคเก่า เขาไม่ทำกันแล้ว..."

"พี่ชาย ยังรู้สึกปวดอยู่ใช่ไหม ถ้าความปวดมีสิบคะแนน สิบคือเจ็บเจียนตาย พี่จะให้คะแนนความปวดตอนนี้เท่าไหร่" หลู่เฉิงรีบใช้เกณฑ์ประเมินความปวดแบบตัวเลขที่เข้าใจง่ายถามทันที

"ไม่เว่อร์ขนาดนั้นหรอก อย่างมากก็สี่ห้าคะแนน" ชายหนุ่มส่ายหน้า ยิ้มแห้งๆ "ตอนเล่นเกมยังไม่ทันสังเกตด้วยซ้ำ"

สี่ห้าคะแนน นั่นคือถึงเกณฑ์ที่ต้องให้ยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์อย่างอ่อนแล้ว

หลู่เฉิงตรวจร่างกายช่วงท้องด้านซ้ายของคนไข้ซ้ำอีกรอบ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีอาการบาดเจ็บซ่อนเร้นอื่น "งั้นพี่ควรเรียกพวกเราเร็วกว่านี้ ผมจะสั่งยาฉีดทรามาดอล (Tramadol) ให้เข็มนึง"

"ตอนนี้เป็นช่วงที่ยาชาหมดฤทธิ์พอดี ต้องระวังเรื่องความปวดเป็นพิเศษ"

หลู่เฉิงพูดจบก็เดินออกไป

ข้างหลังมีเสียงชายหนุ่มบ่นอุบอิบ "เห็นไหม หมอบอกว่าปวดอย่าทน เธอนั่นแหละว่าฉันสำออย"

สิบกว่านาทีต่อมา

[โน้มน้าวให้ผู้ป่วยใช้ยาแก้ปวดอย่างเหมาะสม ลดประสบการณ์ความเจ็บปวดหลังผ่าตัด ได้รับแต้มทักษะ 0.1 แต้ม]

เนื้อยุงอีกแล้ว แต่ถ้าไม่ใส่ใจเก็บรายละเอียด ก็คงมองไม่เห็นเนื้อยุงพวกนี้หรอก...

[จบแล้ว]