บทที่ 28: ฉันอยากวินิจฉัยเคสนี้ด้วยตัวเอง!

"EKG จากห้องฉุกเฉินเบื้องต้นไม่พบปัญหาอะไรครับ แค่จังหวะการเต้นเร็วไปหน่อย..."

"นอกจากนี้ ยังมีคำสั่งตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจ (Echocardiogram) ค้างอยู่ แต่ยังไม่ได้ทำ เดี๋ยวราวด์วอร์ดเสร็จแล้วค่อยส่งไปตรวจ..."

โจวโม่ที่เริ่มง่วงๆ พอรู้ว่ามี 'มอนสเตอร์โรคภัย' ตัวใหม่โผล่มา ความอยากเก็บเลเวลก็พลุ่งพล่าน จนอดใจไม่ไหวอยากจะลองจัดการคนไข้รายนี้ด้วยตัวเอง

"สรุปว่าเป็นโรคอะไรกันแน่นะ?"

"ขอไปดูหน่อยเถอะ!"

ด้วยความตื่นเต้น โจวโม่เดินตรงไปยังหอผู้ป่วย

ในตอนนั้น

คนไข้ หลี่ไห่เยี่ยน นอนอยู่บนเตียง ติดเครื่องมอนิเตอร์ EKG และใส่เครื่องช่วยหายใจแบบ non-invasive แล้ว... แฟนหนุ่มผมทองของเธอ หลังจากทำเรื่องแอดมิทเสร็จ ก็มานั่งกุมมือหลี่ไห่เยี่ยนอยู่ข้างเตียง กระซิบกระซาบอะไรบางอย่าง ดูรักกันดี

พอโจวโม่เดินเข้ามา แฟนหนุ่มผมทองก็รีบลุกขึ้นยืน พูดอย่างนอบน้อม "สวัสดีครับหมอ หมอต้องช่วยเช็กอาการแฟนผมให้ละเอียดนะครับว่าเป็นอะไร..."

โจวโม่พยักหน้า "ผมจะทำให้เต็มที่ครับ... เดี๋ยวผมต้องขอถามอะไรหน่อย หวังว่าจะได้รับความร่วมมือนะครับ..."

แฟนหนุ่มพยักหน้ารัวๆ "แน่นอนครับ! แน่นอน!"

โจวโม่เหลือบมองจอมอนิเตอร์ EKG:

· ความดันโลหิต: 88/57 mmHg

· ค่าออกซิเจนในเลือด: 95

· อัตราการเต้นของหัวใจ: 90

· อัตราการหายใจ: 27

ค่าพวกนี้มีปัญหา!

ความดันโลหิตต่ำ ต่ำกว่าเกณฑ์ปกติเล็กน้อย

ค่าออกซิเจนในเลือดก็มีปัญหา ขนาดให้ออกซิเจนเสริมแล้วยังได้แค่ 95 แสดงว่าการแลกเปลี่ยนออกซิเจนมีปัญหาชัดเจน ปอดหรือเปล่า?

นอกจากนี้ หัวใจยังเต้นเร็ว คนปกติควรอยู่ที่ 55-70 ครั้งต่อนาที (เกณฑ์ปกติกว้างๆ คือ 60-100)

อัตราการหายใจก็สูง คนปกติอยู่ที่ 12-20 ครั้งต่อนาที

สรุปคือ มีปัญหาทั้งระบบหัวใจและปอด ตัวการน่าจะเป็นเรื่องการแลกเปลี่ยนออกซิเจนหรือการสูบฉีดเลือด...

โจวโม่เริ่มซักประวัติ "มีอาการเจ็บหน้าอกไหมครับ?"

คนไข้หลี่ไห่เยี่ยนส่ายหน้าเบาๆ สีหน้าดูทรมาน

โจวโม่: "แน่นหน้าอกไหม?"

คนไข้: (พยักหน้าเบาๆ)...

โจวโม่: "หลังจากมีไข้ ได้กินยาอะไรไปบ้างหรือเปล่า?"

แฟนหนุ่มผมทองรีบตอบ "หมอครับ ผมรู้ ผมถ่ายรูปยากินทั้งหมดไว้แล้ว..."

เขาหยิบมือถือขึ้นมา เปิดรูปกล่องยาหลายรูปให้โจวโม่ดู

โจวโม่กวาดตามอง: ยาลดไข้ ยาปฏิชีวนะ ไม่มีอะไรพิเศษ... เขาถามคำถามเพิ่มอีกสองสามข้อ แต่ก็ไม่ได้เบาะแสสำคัญอะไร

โจวโม่หยิบสเตตัสโคป (หูฟังแพทย์) ออกมา เริ่มฟังเสียง

เริ่มจากปอด

พอฟังปุ๊บ ชัดเจนเลยว่ามีเสียงกรอบแกรบ (Fine moist rales) ในปอดทั้งสองข้าง... เสียง moist rales คืออะไร? อธิบายง่ายๆ คือเสียงลมผ่านของเหลว

เป็นเสียงผิดปกติที่เกิดจากอากาศไหลผ่านน้ำหรือบริเวณที่มีของเหลว ทำให้เกิดฟองอากาศแตกตัว คล้ายเสียงน้ำเดือดปุดๆ

แล้วเสียง moist rales ในปอดบ่งบอกถึงอะไร?

ด้วยความรู้เรื่องโรคปอดที่ยังไม่แตกฉานนักของโจวโม่ สัญชาตญาณบอกว่าต้องเป็นปอดอักเสบ (Pneumonia) แน่ๆ!

และปอดอักเสบโดยธรรมชาติแล้วก็ทำให้มีไข้

ซึ่งตรงกับอาการไข้ของหลี่ไห่เยี่ยน และสอดคล้องกับค่าออกซิเจนต่ำ ซึ่งก็จะส่งผลให้หัวใจเต้นเร็วและหายใจถี่ตามมา... ดูจากภายนอก ทุกอย่างสอดคล้องกันหมด

การแพทย์เชิงประจักษ์ดูเหมือนจะไม่มีช่องโหว่

ทฤษฎีเอกนิยม (Monism - การอธิบายทุกอาการด้วยสาเหตุเดียว) เข้ากันได้เป๊ะ

แต่... ข้อสงสัยเล็กๆ เพียงอย่างเดียวคือ หลี่ไห่เยี่ยนมีไข้เรื้อรังมาเป็นอาทิตย์แล้ว ปอดอักเสบไม่น่าจะ 'เบา' ขนาดนี้ เสียง moist rales ก็ไม่น่าจะ 'เบา' แบบนี้เช่นกัน

แถมยังอธิบายเรื่องความดันโลหิตต่ำไม่ได้...

"จะมีสาเหตุอื่นอีกไหมนะ?"

"หัวใจเหรอ?"

"หรือว่ารองหัวหน้าแพทย์จางที่วินิจฉัยหลี่ไห่เยี่ยนตอนแรก เจออะไรบางอย่าง? ถึงได้ส่งมาแผนกหัวใจ?"

โจวโม่ครุ่นคิด

เขาใช้สเตตัสโคปฟังเสียงหัวใจคนไข้ต่อ

แม้ว่าคนไข้หลี่ไห่เยี่ยนจะเป็นหญิงสาววัยรุ่นหน้าตาดี แต่โจวโม่ก็มีจรรยาบรรณแพทย์เต็มเปี่ยม ฟังเสียงหัวใจโดยไม่มีความคิดอกุศลแม้แต่น้อย

ว่ากันว่า ก่อนที่จะมีการประดิษฐ์สเตตัสโคป หมอต้องเอาหูแนบกับตัวคนไข้โดยตรงเพื่อฟังเสียงปอดและหัวใจ

จนกระทั่งปี 1816 หมอชาวฝรั่งเศสชื่อ เรอเน ลาแยนเนค (René Laennec) ประดิษฐ์สเตตัสโคปขึ้นมา ผลก็คือ แม้ผ่านไปสองศตวรรษ หมอผู้ชายหลายคนก็ยังไม่ให้อภัยเขาจนถึงทุกวันนี้!

ล้อเล่นน่า อย่าฆ่าผมนะ~~~

โจวโม่เริ่มตั้งใจฟัง

จุดแรกคือช่องซี่โครงที่ 5 แนวกลางไหปลาร้าซ้าย ซึ่งเป็นตำแหน่งของลิ้นหัวใจไมตรัล (Mitral valve area)

"ดูเหมือน... จะไม่มีปัญหานะ..."

โจวโม่ฟังอยู่พักหนึ่ง ไม่รู้สึกถึงความผิดปกติ แต่พอตั้งใจฟังดีๆ กลับรู้สึกทะแม่งๆ

"เดี๋ยวนะ... เหมือนจะมีปัญหา..."

"เสียงมันแปลกๆ แต่ก็เหมือนจะปกติ..."

ชั่วขณะหนึ่ง โจวโม่ตัดสินไม่ได้ว่ามีปัญหาจริงหรือไม่

เขาลองย้ายไปฟังอีก 3 จุดที่เหลือ... พูดตามตรง โจวโม่ไม่ได้ทุ่มเทอัปสกิล 'การใช้สเตตัสโคป' มาเท่าไหร่ ความชำนาญเลยยังไม่สูงนัก

หลังจากฟังอยู่นาน เขาก็ยังฟันธงไม่ได้...

"เอาไว้แค่นี้ก่อนละกัน เดี๋ยวบ่าย 3 โมงครึ่ง ไปห้องอัลตราซาวนด์ตรวจหัวใจ (Echocardiogram) นะครับ..."

โจวโม่บอกลาแล้วเดินออกจากห้องผู้ป่วย

กลับมาที่ห้องพักแพทย์เวร โจวโม่เปิดฐานข้อมูล เริ่มค้นหาเปเปอร์เกี่ยวกับการใช้สเตตัสโคปฟังเสียงหัวใจและปอด

ได้เวลาอัปสกิล 'สเตตัสโคปและเสียงหัวใจ' แล้ว

ระบบเซินหลาน เพิ่มแต้มให้ฉันที!

20 นาทีผ่านไป... 【ติ๊ง... คุณอ่าน 'การวิเคราะห์สัญญาณเสียงหัวใจในเชิงเวลาและความถี่'... เข้าใจแก่นแท้...】

45 นาทีผ่านไป... 【ติ๊ง... คุณอ่าน 'การระบุสัญญาณเสียงหัวใจลิ้นไมตรัล'...】

ไม่รู้ว่าจะได้ใช้ไหม แต่อัปสกิลไว้ก่อนไม่เสียหาย

พริบตาเดียว ผ่านไปสองชั่วโมง

โจวโม่รู้สึกว่าสกิลแน่นปึ้กแล้ว

เขาลุกขึ้น

และเดินกลับไปที่หอผู้ป่วย... เตียง 29

โจวโม่เดินเข้าไป

"คุณหมอ..." หนุ่มผมทองเห็นโจวโม่ก็รีบลุกขึ้นทักทาย

"ครับ..." โจวโม่พยักหน้า แล้วหันไปพูดกับคนไข้หลี่ไห่เยี่ยน "ผมขอตรวจร่างกายเพิ่มอีกรอบนะครับ โดยเฉพาะหัวใจ..."

คนไข้หลี่ไห่เยี่ยนพยักหน้าอย่างอ่อนล้า

ครั้งนี้ โจวโม่วางสเตตัสโคปทาบลงบนตำแหน่งลิ้นไมตรัลที่อกซ้ายของหลี่ไห่เยี่ยน

คราวนี้

ค่าประสบการณ์ที่เพิ่งอัดฉีดเข้าไป ทำให้โจวโม่ได้ยินสิ่งที่ต่างออกไปทันที!

เขารู้สึกได้ทันทีว่า เสียงหัวใจนี้มีปัญหา!!

แต่ทว่า ด้วยความที่สเตตัสโคปอันนี้ราคาค่อนข้างถูก—โจวโม่ซื้อมาไม่กี่ร้อยหยวน—คุณภาพเสียงเลยขาดๆ เกินๆ ไปนิดหน่อย

"หูฟังอันนี้ไม่ดีพอ ต้องเปลี่ยนอันใหม่..."

"ในแผนกน่าจะมีสเตตัสโคปส่วนกลางอยู่นะ..."

"เดี๋ยวนะ..."

"สเตตัสโคปของหวงอี้หมิงคือรุ่น 3M Littmann 3200 นี่นา โรลส์-รอยซ์แห่งวงการสเตตัสโคปเลยนะนั่น..."

โจวโม่บอกคนไข้ "รอสักครู่นะครับ..."

เขาเดินออกจากห้องผู้ป่วย บังเอิญเห็นหวงอี้หมิงกำลังยืนจีบสาวอยู่ที่เคาน์เตอร์พยาบาลพอดี

"เสี่ยวเยว่ ผมรู้จักคนสามคนที่ชอบคุณนะ..."

"ใครคะ?"

"ผม ผม แล้วก็ผม..."

"..."

แหวะ~~~~

เลี่ยนจนทะลุแกนโลก!!

อาจเป็นเพราะสิวบนหน้าหวงอี้หมิง หรืออาจเพราะเขายังไม่เฉลยว่าเป็นเศรษฐีที่ดินกวางโจว พยาบาลสาวเลยไม่เล่นด้วยกับมุกเสี่ยวๆ แบบนี้

"อี้หมิง!"

"เฮ้~~ ใครเรียกผมวะ..."

"ทางนี้..." โจวโม่กวักมือเรียก

"มีไร?" เห็นโจวโม่เรียก หวงอี้หมิงก็เลิกจีบสาวเดินมาหา

"สเตตัสโคปของนาย ฉันจำได้ว่าเป็นรุ่น 3M Littmann 3200 ใช่ไหม..."

"ใช่..."

ทันใดนั้น ดวงตาของพยาบาลสาวข้างๆ ก็เป็นประกายวิบวับ

สายตาที่เธอมองหวงอี้หมิงดูสดใสขึ้นทันตาเห็น แม้แต่สิวบนหน้าเขาก็ดูน่ารักขึ้นมาซะงั้น