ตอนที่ 17 สิบสองนักษัตรแห่งพระราชวังหยวนหมิงหยวน

รูปแบบสถาปัตยกรรมไม่เพียงแต่นำเสนอลักษณะสถาปัตยกรรมคลาสสิกยุคกลางเท่านั้น แต่ยังผสมผสานเข้ากับสไตล์สวนชนบทของอังกฤษ โดยเน้นการจับคู่ดอกไม้และพืชสีเขียว เพื่อส่งเสริมทิวทัศน์ธรรมชาติ และหลอมรวมสถาปัตยกรรม วัฒนธรรม ตลอดจนภูมิหลังของยุคสมัยที่แตกต่างกันเข้าไว้ด้วยกันจนกลายเป็นกระแสหลัก

สถาปัตยกรรมทั้งสองรูปแบบส่งเสริมซึ่งกันและกัน ผสมผสานองค์ประกอบของความหรูหรา ความงดงามทางศิลปะ และเสน่ห์แห่งท้องทุ่งได้อย่างลงตัวไร้ที่ติ

สำหรับเฉินรุ่ยแล้ว มันให้ความรู้สึกเหมือนการผสมผสานความโอ่อ่าของสถาปัตยกรรมพระราชวังอังกฤษ ความงดงามทางศิลปะของวิลล่าที่สวยงามดั่งภาพวาด และเสน่ห์แห่งท้องทุ่งที่ได้ใกล้ชิดกับธรรมชาติ สูดอากาศบริสุทธิ์ และได้กลิ่นหอมของผืนดิน

หลังจากเยี่ยมชมคฤหาสน์ เฉินรุ่ยก็เต็มไปด้วยความอิจฉา

หากเขาสามารถใช้ชีวิตในสถานที่เช่นนี้ไปตลอดชีวิต ชีวิตของเขาคงสมบูรณ์แบบ

"คุณเฉิน นี่คือห้องเก็บของสะสมของตระกูลผมครับ ตั้งแต่ก่อตั้งมากว่า 400 ปี เราได้รวบรวมงานศิลปะกว่า 2,000 ชิ้นจากประเทศต่างๆ และยุคสมัยต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงเฟอร์นิเจอร์และของตกแต่งยุคกลาง ภาพวาด ประติมากรรม เหรียญ และอื่นๆ ในจำนวนนั้นมีผลงานของปิกาสโซ แอนดรูว์ ไวเอท และโมเนต์ รวมอยู่ด้วยสี่ชิ้น นอกจากนี้ยังมีเครื่องเซรามิกจีนโบราณ เครื่องสัมฤทธิ์ งานศิลปะทองคำของอียิปต์ เครื่องเขินญี่ปุ่น และอื่นๆ อีกมากมาย" ท่านเอิร์ลฮิลล์กล่าวกับเฉินรุ่ยพร้อมหันหน้ามาทางเขาขณะนำทางไปยังห้องเก็บของสะสมของคฤหาสน์

น้ำเสียงของท่านเอิร์ลฮิลล์แฝงไปด้วยความภาคภูมิใจ

เฉินรุ่ยพยักหน้า

เขาเข้าใจความภาคภูมิใจของท่านเอิร์ลฮิลล์เป็นอย่างดี

ชาวตะวันตกมีความหลงใหลในศิลปะเป็นพิเศษ ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์ของความสูงส่ง รสนิยม และความมั่งคั่ง

ตัวอย่างง่ายๆ คือ ในยุโรป เมื่อมีการกล่าวถึงคฤหาสน์ที่มีชื่อเสียง สิ่งแรกที่ผู้คนนึกถึงคืองานศิลปะที่เก็บรวบรวมไว้ในคฤหาสน์นั้น ปริมาณของสะสม และความเป็นผลงานชิ้นเอก ซึ่งทั้งหมดนี้ช่วยเสริมสร้างชื่อเสียงให้กับคฤหาสน์เป็นอย่างมาก

หากคฤหาสน์แห่งใดสะสมผลงานชิ้นสำคัญของปรมาจารย์ศิลปะตะวันตกที่มีชื่อเสียงอย่างปิกาสโซ ดาวินชี ไมเคิลแองเจโล หรือโมเนต์ ผู้คนทั่วยุโรปก็จะจดจำคฤหาสน์แห่งนั้นได้

ต่อมา เฉินรุ่ยเดินตามท่านเอิร์ลฮิลล์เข้าไปเยี่ยมชมห้องเก็บของสะสม

ห้องเก็บของสะสมมีขนาดใหญ่มาก สร้างขึ้นใต้ดินและเปิดโล่งเป็นห้องใต้ดินขนาดมหึมา

ห้องใต้ดินสร้างด้วยหินเรียบและแบน

สภาพแวดล้อมภายในห้องใต้ดินถูกควบคุมให้แห้งและมีอุณหภูมิคงที่ในระดับปานกลาง ซึ่งเอื้อต่อการเก็บรักษางานศิลปะในระยะยาว

โครงสร้างของห้องใต้ดินประกอบด้วยทางเดินและห้องแยกย่อยขนาดเล็กใหญ่จำนวนมาก

มีการติดตั้งไฟเซนเซอร์ตรวจจับเสียงทุกๆ สิบเมตรตามทางเดิน และในห้องแยกย่อยแต่ละห้องก็มีไฟเซนเซอร์ตรวจจับเสียงเช่นกัน

เมื่อมีคนเดินผ่าน ไฟเซนเซอร์จะสว่างขึ้นอัตโนมัติ และเมื่อคนจากไป ไฟก็จะดับลงโดยอัตโนมัติ

แต่ละห้องใช้เก็บงานศิลปะของแต่ละประเภทหรือแต่ละประเทศ งานศิลปะที่เก็บรวบรวมไว้นั้นมีความหลากหลายและครบครัน แต่ละชิ้นล้วนเป็นผลงานชิ้นเอกที่หาได้ยาก

แต่ละห้องแทบจะเทียบได้กับหอศิลป์ขนาดย่อมเลยทีเดียว

"นี่คือมงกุฎยุคกลาง"

"นี่คือเหรียญทองโซลิดัส ซึ่งเป็นเหรียญทองที่ประดิษฐ์ขึ้นในสมัยโรมันโบราณ ในสมัยนั้นโดยทั่วไปจะมีเพียงชนชั้นสูง พ่อค้า หรือทหารโรมันที่ร่ำรวยเท่านั้นที่เป็นเจ้าของเหรียญทองเช่นนี้"

"นี่คือภาพวาดของโมเนต์ โมเนต์เป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งลัทธิอิมเพรสชันนิสม์และเป็นหนึ่งในปรมาจารย์ที่มีอิทธิพลมากที่สุดของลัทธินี้ ภาพนี้ชื่อว่า 'สระบัว' (Water Lilies) ซึ่งเป็นผลงานที่เป็นตัวแทนของโมเนต์อย่างแท้จริง"

"นี่คือประติมากรรมยุคกลางที่วิจิตรบรรจงมาก"

ท่านเอิร์ลฮิลล์แนะนำงานศิลปะแต่ละชิ้นที่ตระกูลของเขาเก็บรักษามากว่า 400 ปีให้เฉินรุ่ยฟัง

เฉินรุ่ยชื่นชมภาพวาดตะวันตก ประติมากรรม เหรียญ และงานศิลปะอื่นๆ อย่างตั้งใจ

งานศิลปะแต่ละชิ้นเป็นผลงานชิ้นเอกที่วิจิตรบรรจง เต็มไปด้วยกลิ่นอายทางศิลปะ ทำให้เฉินรุ่ยได้เปิดหูเปิดตาอย่างแท้จริง

จากนั้น เฉินรุ่ยก็เดินตามท่านเอิร์ลฮิลล์ไปยังห้องถัดไป

"นี่คือที่เก็บงานศิลปะจากประเทศจีน" ท่านเอิร์ลฮิลล์หันมาบอกเฉินรุ่ย

ห้องนี้มีขนาดใหญ่มากและบรรจุของสะสมงานศิลปะจีนจำนวนมหาศาล

มีทั้งเครื่องเซรามิก เครื่องสัมฤทธิ์ หยก ภาพวาดและงานเขียนพู่กันจีน เหรียญ พระพุทธรูป หรือแม้แต่เครื่องปั้นดินเผาและเครื่องมือหินกะเทาะจากยุคหินเก่า ของสะสมเหล่านี้น่าตื่นตาตื่นใจ มีประเภทที่ครบครัน วิจิตรบรรจง และแต่ละชิ้นล้วนเป็นผลงานชิ้นเอกที่หาได้ยาก ทำให้เฉินรุ่ยตกตะลึง

ที่นี่เฉินรุ่ยได้เห็นภาพวาดม้าควบของสวีเปยหงและภาพวาดกุ้งของฉีไป๋สือ

ทันใดนั้น เฉินรุ่ยก็หยุดยืนอยู่หน้าเครื่องลายครามชิ้นหนึ่ง

เมื่อเห็นเฉินรุ่ยหยุดดู ท่านเอิร์ลฮิลล์จึงแนะนำว่า "นี่คือเครื่องลายครามเกอเหยา (Ge ware) มีชื่อว่า 'แจกันเกอเหยาแปดเหลี่ยมหูทรงกระบอกสมัยราชวงศ์ซ่ง' ในปี 1993 เครื่องลายครามชิ้นนี้ปรากฏในการประมูลของคริสตี้ส์ และผมประมูลมาได้ในราคา 890,000 ปอนด์"

เฉินรุ่ยพยักหน้า

ในฐานะผู้หลงใหลในของเก่า เขาจะไม่รู้จักเครื่องลายครามเกอเหยาได้อย่างไร?

มันเป็นหนึ่งในห้าเตาเผาที่มีชื่อเสียงที่สุดของจีน ในสุนทรียศาสตร์ของปัญญาชนโบราณ มีการแสวงหาความงามในความไม่สมบูรณ์ รอยแตกลายงาแบบ 'เส้นทองสายเหล็ก' สีเหลืองและดำสลับกัน ซึ่งเกิดขึ้นระหว่างกระบวนการเผาของเกอเหยา กลายเป็นตำหนิที่เป็นเอกลักษณ์และได้รับการยกย่องอย่างสูง

ทั่วโลกมีเครื่องลายครามเกอเหยาเพียงไม่กี่ร้อยชิ้น พิพิธภัณฑ์กู้กงในไทเปเก็บรักษาไว้ 190 ชิ้น พิพิธภัณฑ์พระราชวังในปักกิ่งมีอีกหลายสิบชิ้น และมีหมุนเวียนอยู่ภายนอกน้อยมาก

เขาไม่เคยคาดคิดว่าจะได้เห็นผลงานชิ้นเอกของเกอเหยาที่นี่และได้ชื่นชมอย่างใกล้ชิด เขารู้สึกโชคดีมาก

"นี่มัน..." เฉินรุ่ยพลันมองเห็นของสองสิ่งที่ทำให้เขาตกตะลึงในทันที

มันคือหัวสัตว์สัมฤทธิ์สองหัว

หัวหนึ่งเป็นหัวงู และอีกหัวหนึ่งเป็นหัวแพะ

การหล่อนั้นวิจิตรบรรจง รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เช่น รอยย่นและขนบนหัวสัตว์มีความชัดเจน สมจริง และสื่ออารมณ์ได้อย่างน่าทึ่ง

นี่คือหัวนักษัตรมะเส็ง (งู) และหัวนักษัตรมะแม (แพะ) จาก 12 นักษัตรแห่งพระราชวังหยวนหมิงหยวน

การเอ่ยถึงหัวสัตว์ 12 นักษัตรย่อมเชื่อมโยงไปถึงพระราชวังหยวนหมิงหยวนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

นี่คือความเจ็บปวดของชาวจีนทุกคน

ในปี 1860 ระหว่างการรุกรานจีนของพันธมิตรแปดชาติ กองกำลังผสมอังกฤษ-ฝรั่งเศสได้เผาทำลายพระราชวังหยวนหมิงหยวน และมีการประเมินคร่าวๆ ว่าโบราณวัตถุกว่า 1.5 ล้านชิ้นถูกปล้นไป ตั้งแต่เครื่องสัมฤทธิ์ประกอบพิธีกรรมสมัยก่อนราชวงศ์ฉิน ไปจนถึงภาพวาดและงานเขียนพู่กันที่มีชื่อเสียง และสมบัติหายากต่างๆ จากราชวงศ์ถัง ซ่ง หยวน หมิง และชิง รวมถึงหัวสัตว์ 12 นักษัตรแห่งพระราชวังหยวนหมิงหยวนด้วย

ปัจจุบัน หัวสัตว์สัมฤทธิ์ 5 ชิ้น ได้แก่ วัว เสือ ลิง หมู และม้า ถูกเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะโพลี (Poly Art Museum)

หัวหนูและหัวกระต่ายถูกเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีน

หัวมังกรอยู่ที่ไต้หวันและได้รับการดูแลเป็นอย่างดี

สุดท้าย ยังเหลืออีก 4 ชิ้นที่ยังสูญหาย ได้แก่ หัวงู หัวแพะ หัวไก่ และหัวสุนัข

เฉินรุ่ยไม่เคยคาดคิดเลยว่า 2 ใน 4 ชิ้นที่เหลือจะมาปรากฏอยู่ที่นี่

เฉินรุ่ยตัดสินใจแล้วว่า เขาจะต้องซื้อมันกลับไปให้ได้