บทที่ 14 เตาถ่านอัดก้อน

“องค์ชาย กระหม่อมว่าไม่ค่อยเหมาะมั้งพะยะค่ะ”

เฉียนต้าฟู่เห็นคุณชายสี่คนนี้มาเยือนก็รู้ทันทีว่าเซียวหมิงคงนั่งไม่ติดที่แน่ เพราะอ๋องฉีรักสนุกเป็นชีวิตจิตใจ ไม่เคยทนการยุยงของสี่คนนี้ได้สักครั้ง

“พ่อบ้านเฉียนอย่ากังวลไปเลย ครั้งนี้พวกเราพาคนรับใช้และผู้ติดตามไปด้วยมากมาย พวกเราเคารพรักองค์ชายขนาดนี้ จะพาท่านไปเจออันตรายได้อย่างไร?”

ฉินมู่กล่าวให้เฉียนต้าฟู่วางใจ

เซียวหมิงลุกขึ้นยืนแล้วเดินออกไปข้างนอก

“ไปกันเถอะ ข้าจะให้หลู่เฟยตามไปด้วย”

ที่นี่เขาไม่มีเพื่อนฝูง จะมีก็แต่เพื่อนกินสี่คนนี้แหละที่พอจะคุยถูกคอแก้เหงาได้บ้าง ไม่อย่างนั้นเขาคงเฉาตายอยู่ที่นี่แน่

“ถ้ามีนายกองหลู่ตามเสด็จด้วย กระหม่อมก็วางใจพะยะค่ะ” เฉียนต้าฟู่ถอนหายใจโล่งอก

เซียวหมิงนั่งรถม้าของตระกูลหวังออกเดินทางไปทางทิศใต้ของเมือง โดยมีสี่คุณชายล้อมหน้าล้อมหลัง มุ่งหน้าสู่ท่าเรือริมแม่น้ำหมีเหอ

ที่ท่าเรือ เรือสำราญลำหนึ่งจอดเทียบรออยู่ สายน้ำสีเขียวมรกตของแม่น้ำหมีเหอไหลจากทิศตะวันตกไปตะวันออกอย่างเชี่ยวกราก ให้ความรู้สึกยิ่งใหญ่ตระการตา

เซียวหมิงอดทึ่งไม่ได้ ในยุคโบราณที่ธรรมชาติยังไม่ถูกทำลาย ปริมาณน้ำในแม่น้ำช่างมหาศาล แม่น้ำหมีเหอในยุคนี้กว้างใหญ่เทียบเท่าคลองขุดต้าอวิ้นเหอในยุคปัจจุบันเลยทีเดียว

“เชิญพะยะค่ะ องค์ชาย” ฉินมู่ผายมือเชื้อเชิญ

สี่ตระกูลใหญ่แห่งชิงโจวแบ่งกันทำมาหากินชัดเจน ตระกูลหวังคุมธุรกิจถ่านหินและเหล็ก, ตระกูลเว่ยคุมผ้าแพรพรรณ, ตระกูลซุนคุมเครื่องปั้นดินเผา, ส่วนตระกูลฉินคุมการขนส่งทางน้ำ

เรือสำราญลำนี้ไม่ได้หรูหราอลังการอะไร ในสายตาคนยุคปัจจุบันอย่างเซียวหมิง สิ่งของในยุคนี้ล้วนดูเรียบง่ายและโบราณไปหมด

ภายในเรือจัดวางโต๊ะเตี้ยๆ ไว้หนึ่งตัว บนโต๊ะมีกับแกล้มสองสามอย่างและเหล้าหนึ่งไห

ใต้โต๊ะมีเตาถ่านจุดไฟให้ความอบอุ่น เนื่องจากใกล้จะเข้าหน้าหนาว อากาศเริ่มเย็นลง แม้ในเรือจะอุ่นขึ้นแต่ก็อบอวลไปด้วยกลิ่นฉุนของถ่านหินจางๆ

“องค์ชาย เพื่อเป็นการปลอบขวัญพระองค์ มื้อนี้กระหม่อมได้จัดเตรียม ‘สุรามดเขียว’ พร้อมกับเนื้อแพะ, ถั่วหมัก, ผักตั้งโอ๋ และ ‘ปลาตะเพียนเปรี้ยวหวาน’ มาถวายพะยะค่ะ”

ฉินมู่ร่ายเมนูอาหารยาวเหยียด

เซียวหมิงกวาดตามองอาหารที่เรียกได้ว่า ‘ระดับภัตตาคาร’ ในยุคนี้ แล้วก็ได้แต่ทอดถอนใจ เป็นอ๋องประสาอะไร ชีวิตความเป็นอยู่ยังสู้ลูกพ่อค้าอย่างฉินมู่ไม่ได้เลย

แต่ก็ช่วยไม่ได้ ตระกูลฉินทำธุรกิจขนส่งทางน้ำ เดินทางไปทั่วสารทิศ ย่อมสามารถหาซื้อของดีของแปลกที่ไม่มีในชิงโจวมาเสพสุขได้ง่ายดาย

หวังซื่อเจี๋ยตบมือหัวเราะชอบใจ

“ติดตามพี่ฉินย่อมไม่ขาดแคลนอาหารรสเลิศ ไม่เหมือนพวกเราที่ต้องทนกินข้าวปลาอาหารพื้นๆ ไปวันๆ”

“พี่หวังก็พูดเกินไป น้ำตาลอ้อยที่ใช้ทำปลาตะเพียนเปรี้ยวหวานจานนี้ ท่านพ่อสั่งให้คนเรือซื้อมาจากฉางอันโดยเฉพาะ น้ำมันพืชที่ใช้ทอดปลาก็เช่นกัน หมดเงินไปหลายสิบตำลึงเชียวนะ ไม่งั้นวันนี้คงไม่ได้กินของดีแบบนี้หรอก”

ซุนต้งผู้ตะกละตะกลามที่สุดในกลุ่มรีบพูดแทรก

“พี่ฉิน คราวหน้าช่วยฝากซื้อมาให้ข้าบ้างสิ วันๆ กินแต่หมั่นโถว หัวไชเท้า แล้วก็กุยช่าย น่าเบื่อจะตายชัก”

เซียวหมิงได้ยินแล้วก็น้ำลายสอ เทียบกับความหลากหลายของอาหารในยุคปัจจุบัน อาหารการกินที่นี่ช่างน่าอนาถ

ในความทรงจำของเขา พืชผลจากโลกใหม่อย่าง มันฝรั่ง, ข้าวโพด, มะเขือเทศ หรือถั่วลิสง ยังแพร่หลายเข้ามาไม่ถึงแคว้นต้าอวี้

ผักที่มีให้กินก็วนเวียนอยู่แค่ ขึ้นฉ่าย, หัวไชเท้า, กุยช่าย, ผักโขม, ผักกาดหอม และมะเขือยาว

แถมปลูกกันน้อยมาก ชาวบ้านส่วนใหญ่แค่อดมื้อกินมื้อก็แทบแย่ ใครจะมีอารมณ์มาปลูกผักสวนครัว ผักพวกนี้จึงกลายเป็นอาหารสำหรับคนรวยและขุนนางเท่านั้น

ทั้งห้าคนนั่งล้อมวง คนแจวเรือเริ่มพายพาเรือล่องออกไปกลางแม่น้ำช้าๆ

ต้องยอมรับว่าทิวทัศน์ที่นี่งดงามจับใจ สองฝั่งแม่น้ำหมีเหอเต็มไปด้วยทุ่งนาเขียวขจีสุดลูกหูลูกตา ราวกับภาพวาดสีน้ำมัน

ริมตลิ่งมีพงหญ้าและกออ้อขึ้นหนาทึบ ฝูงเป็ดป่าและนกกระยางขาวบินว่อนไปมา ผิวน้ำกระเพื่อมไหว บางครั้งก็มีปลาดีดตัวขึ้นมาเหนือน้ำหนึ่งหรือสองตัว

ขณะชมวิว ฉินมู่ก็รินสุรามดเขียวให้เซียวหมิง

กลิ่นเปรี้ยวของข้าวหมักตีขึ้นจมูกทันที ในสายตาของเซียวหมิง เหล้านี้คุณภาพต่ำมาก

‘สุรามดเขียว’ คือเหล้าหมักใหม่ที่ยังกรองกากข้าวออกไม่หมด กากข้าวลอยฟ่องเป็นสีเขียวเหมือนมด จึงได้ชื่อนี้มา

เซียวหมิงคนก่อนอาจจะพอดื่มได้ แต่สำหรับเซียวหมิงคนนี้ มันช่างฝืนคอเหลือเกิน

แต่มีกินก็ดีกว่าไม่มี เขาจึงยกขึ้นจิบแก้เก้อ แล้วคีบปลาตะเพียนเปรี้ยวหวาน อาหารจานผัดจานแรกในโลกนี้เข้าปาก

เรือสำราญล่องไปตามกระแสน้ำ เซียวหมิงชมวิวไปพลาง สังเกตสภาพสองฝั่งแม่น้ำไปพลาง

ในแคว้นต้าอวี้ ที่นาดีๆ มักอยู่ริมแม่น้ำ เพราะสะดวกต่อการผันน้ำเข้านา

แต่จากการสังเกต สองฝั่งแม่น้ำหมีเหอแทบไม่มีกังหันวิดน้ำให้เห็นเลย ถึงมีก็เป็นของพวกเศรษฐีที่ดิน ชาวบ้านทั่วไปไม่มีปัญญาจะสร้าง

เห็นเซียวหมิงเหม่อมองริมฝั่งแม่น้ำบ่อยครั้ง หวังซื่อเจี๋ยจึงถามขึ้น

“องค์ชายทรงมีเรื่องกลัดกลุ้มใจอันใดหรือพะยะค่ะ ระบายให้ผู้น้อยฟังได้นะ”

เซียวหมิงกำลังคิดเรื่องการปรับปรุงระบบชลประทานในดินแดนศักดินา ซึ่งแน่นอนว่าเขาไม่คิดจะเล่าให้หวังซื่อเจี๋ยฟัง

สายตาเหลือบไปเห็นเตาถ่านใต้โต๊ะก็นึกขึ้นได้

“เรื่องกลุ้มใจไม่มีหรอก แต่พอดีช่างที่กองศาสตรากำลังสร้าง ‘ของเล่น’ ชิ้นใหม่ขึ้นมา ใช้งานดีกว่าเตาถ่านนี่เป็นร้อยเท่า ไม่รู้พวกท่านสนใจอยากจะดูไหม?”

“โอ้?” หวังซื่อเจี๋ยทำหน้าประหลาดใจ

“ที่องค์ชายขลุกอยู่ที่กองศาสตราทั้งวัน ก็เพื่อสิ่งนี้หรือพะยะค่ะ?”

อีกสามคนก็แสดงความสนใจ ฉินมู่กล่าวว่า

“ไหนๆ ก็ล่องเรือชมแม่น้ำกันแล้ว ถ้าอย่างนั้นเราไปดูของเล่นใหม่ขององค์ชายกันดีกว่าพะยะค่ะ”

เว่ยชิงและซุนต้งรีบสนับสนุนทันที

เมื่อวานตอนสอนเรื่องเครื่องกลึง เซียวหมิงได้สั่งให้ช่างทำเครื่องมือที่มีประโยชน์ชิ้นหนึ่งขึ้นมาให้เสร็จภายในวันนี้

นั่นคือ ‘เตาถ่านอัดก้อน’ (หรือเตาอั้งโล่สำหรับใช้ถ่านอัดก้อน) อยู่จวนอ๋องมาหลายวัน เห็นบ่าวไพร่ต้มน้ำหุงข้าวด้วยฟืนแล้วขัดใจ มันช้าและสิ้นเปลือง

เขาจึงสั่งทำเตาถ่านอัดก้อนนี้ขึ้นมาก่อนอย่างอื่น

เมื่อเห็นชีวิตความเป็นอยู่ของลูกหลานเศรษฐีพวกนี้ดีกว่าท่านอ๋องอย่างเขาลิบลับ เซียวหมิงก็เริ่มหงุดหงิด นี่แสดงให้เห็นชัดเจนว่าเศรษฐกิจของชิงโจวตกอยู่ในกำมือคนพวกนี้หมดแล้ว

ในทางกลับกัน ภาษีที่เก็บได้กลับลดน้อยลงทุกปี สาเหตุก็หนีไม่พ้นการเลี่ยงภาษีของคนพวกนี้แหละ

ดูอย่างฉินมู่สิ พูดเรื่องเงินหลายสิบตำลึงเหมือนเป็นเศษเงิน ทั้งที่จวนอ๋องของเขายังไม่กล้าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยขนาดนั้น

ในเมื่อเขามีคลังเทคโนโลยีอยู่ในมือ ถ้าไม่เอาของแปลกใหม่มาขูดรีดเงินจากกระเป๋าคนพวกนี้ แล้วเขาจะเอาเงินที่ไหนไปสร้างกิจการของตัวเอง

ทริปล่องเรือครั้งนี้ทำให้เซียวหมิงได้ข้อมูลภูมิศาสตร์สองฝั่งแม่น้ำหมีเหอจนพอใจแล้ว เขาจึงสรุปว่า

“ถ้าอย่างนั้น พวกเราไปที่กองศาสตรากันเถอะ”

ฉินมู่รีบสั่งให้คนเรือกลับหัวเรือ มุ่งหน้ากลับท่าเทียบเรือทันที

เมื่อขึ้นฝั่ง เซียวหมิงกระชับเสื้อคลุมให้แน่นขึ้น ใกล้หน้าหนาวแล้ว อากาศเริ่มเย็นลงเรื่อยๆ เตาถ่านอัดก้อนของเขามาได้ถูกจังหวะพอดี รับรองว่าพวกเศรษฐีต้องแย่งกันซื้อแน่

โดยเฉพาะตระกูลหวัง... ในเมื่อกล้าโขกราคาถ่านหินกับเหล็กข้าแพงหูฉี่ คราวนี้ข้าจะเอาคืนให้สาสม!

เมื่อมาถึงกองศาสตรา เตาถ่านหุ้มแผ่นเหล็กตัวหนึ่งก็ตั้งตระหง่านรออยู่แล้ว

มันคือเตาถ่านอัดก้อนแบบง่ายๆ โครงสร้างภายนอกเป็นแผ่นเหล็ก ภายในบุด้วยดินเผาไฟทนความร้อน ด้านล่างเป็นตะแกรงเหล็ก

รูปลักษณ์อาจจะไม่สวยงามเหมือนยุคปัจจุบัน แต่ฟังก์ชันการใช้งานครบครัน

เตาถ่านอัดก้อนมีกรรมวิธีผลิตที่ไม่ซับซ้อน เหมาะแก่การใช้เป็นแบบฝึกหัดแรกสำหรับช่างฝีมือ

ทั้งห้าคนมายืนล้อมวงดูเจ้าสิ่งประดิษฐ์หน้าตาประหลาดนี้

“องค์ชาย นี่มันคืออะไรหรือพะยะค่ะ?” หวังซื่อเจี๋ยถามด้วยความงุนงง

เซียวหมิงยิ้มมุมปาก หันไปถามเฉินเหวินหลง

“ถ่านอัดก้อนทำเสร็จหรือยัง?”

“เสร็จแล้วพะยะค่ะ ตอนนี้กำลังตากแดดอยู่ด้านนอก” เฉินเหวินหลงตอบ

(จบตอน)