บทที่ 8 การร่วมมือระหว่างปรัสเซียและออสเตรีย

ด้วยการเตรียมการและดำเนินการอย่างแข็งขันของเหล่าผู้นำระดับสูงของปรัสเซีย นำโดยพระเจ้าวิลเฮล์มที่ 1 และนายกรัฐมนตรีบิสมาร์ค กองทัพแห่งราชอาณาจักรปรัสเซียพร้อมแล้วสำหรับการโจมตี และกองทัพแห่งจักรวรรดิออสเตรียก็กำลังอยู่ระหว่างการเดินทัพเช่นกัน

แน่นอนว่าออสเตรียตระหนักถึงความทะเยอทะยานของปรัสเซียในการรวมดินแดนเยอรมันเข้าเป็นหนึ่งเดียว ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การพัฒนาอย่างรวดเร็วของปรัสเซียไม่ใช่ความลับอีกต่อไป การก่อตั้งสหภาพศุลกากร การพัฒนาอุตสาหกรรม และเครือข่ายทางรถไฟ ล้วนช่วยเพิ่มอิทธิพลของปรัสเซียในภูมิภาคเยอรมัน

ดังนั้น ออสเตรียจะไม่พลาดสงครามครั้งนี้กับเดนมาร์ก เพราะพวกเขาไม่อาจปล่อยให้ปรัสเซียคว้าหัวใจของชาวเยอรมันไปได้แน่

อันที่จริงแล้ว ความทะเยอทะยานของออสเตรียในการรวมดินแดนเยอรมันเข้าด้วยกันไม่ได้ด้อยไปกว่าของปรัสเซียเลย แต่น่าเสียดายที่พวกเขาถูกอังกฤษและฝรั่งเศสแทรกแซงจนไม่อาจเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระ

ทว่าในครั้งนี้ บิสมาร์คได้ลากออสเตรียให้เข้ามามีส่วนร่วม โดยใช้ชะตากรรมของการปกครองร่วมกันเหนือสองรัฐในภาคเหนือเป็นเดิมพัน

เมื่อผลประโยชน์ร่วมกันอยู่ตรงหน้า ออสเตรียก็ตกหลุมพราง นี่คือแผนการที่แม้รู้ว่าถูกล่อลวงก็ยังต้องเดินเข้าไป เพราะหากออสเตรียลังเลจนปล่อยให้ปรัสเซียครองใจประชาชนในดินแดนเยอรมันไปได้ก่อนแล้ว พวกเขาย่อมไม่มีทางเคลื่อนไหวได้ตามลำพังอีกต่อไป ขณะเดียวกัน ปรัสเซียก็อยู่ในจุดที่ได้เปรียบกว่ามาก

ชเลสวิกและโฮลชไตน์อยู่ห่างไกลจากออสเตรีย แม้ว่าออสเตรียจะได้ครอบครองหนึ่งในสองพื้นที่นี้ แต่มันก็เป็นเพียงดินแดนที่ถูกแยกออกจากกันเท่านั้น ขณะที่ปรัสเซียสามารถกลืนกินดินแดนที่ได้มาอย่างรวดเร็ว ด้วยความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์

อย่างไรก็ตาม ตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ออสเตรียมีดินแดนที่ถูกแบ่งแยกออกไปมากมาย ทว่าไม่มีผู้ใดใส่ใจถึงปัญหานี้ อันที่จริง ตระกูลฮับส์บูร์กไม่เพียงแต่มีดินแดนที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วอาณาจักรเยอรมันเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปทั่วยุโรปและทั่วโลก ดังนั้นในอนาคต ปรัสเซียสามารถใช้ประเด็นนี้มาเล่นงานออสเตรียได้

นี่คือความฉลาดของบิสมาร์ค  ออสเตรียไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องยอมรับแผนการนี้ และการที่พวกเขาลงมือทำพร้อมกันก็เท่ากับช่วยแบ่งเบาแรงกดดันจากนานาประเทศให้กับปรัสเซีย

เนื่องจากออสเตรียเป็นหนึ่งในมหาอำนาจอันดับต้น ๆ ของโลกในเวลานั้น พวกเขาย่อมได้รับการยอมรับในเวทีระหว่างประเทศมากกว่าปรัสเซียซึ่งยังเป็นเพียงมหาอำนาจลำดับสองในสายตานานาชาติ

ในยุครุ่งเรืองของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก พวกเขาแทบไม่มีคู่แข่งในยุโรป และแม้กระทั่งปัจจุบัน ออสเตรียยังคงเป็นผู้ตัดสินระหว่างประเทศในระดับเดียวกับอังกฤษ ฝรั่งเศส และรัสเซีย

จักรวรรดิออสเตรียในเวลานี้ยังไม่ได้กลายเป็นจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ดังนั้นพวกเขายังมีพละกำลังที่ไม่อาจมองข้ามได้

บรรดานายพลที่เคยผ่านสงครามนโปเลียนยังคงมีอิทธิพลอยู่ แม้ว่าพวกเขาอาจไม่ได้ลงไปบัญชาการรบด้วยตนเอง แต่ก็สามารถช่วยรักษาขวัญกำลังใจของกองทัพออสเตรียไว้ได้

แม้ว่าความคิดของพวกเขาอาจจะล้าสมัยไปบ้าง แต่ความสามารถและวิสัยทัศน์ของพวกเขาก็ยังคงเป็นที่ประจักษ์

เมื่อพิจารณาถึงการเคลื่อนทัพในครั้งนี้ กองทัพออสเตรียก็ยังคงสามารถปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ แม้ว่าการบริหารจัดการอาจมีความวุ่นวายอยู่บ้าง แต่การเตรียมพร้อมก็ยังคงเป็นไปอย่างมีระบบ

เมื่อกองทัพออสเตรียเคลื่อนพลขึ้นเหนือ กองทัพขนาดมหึมาก็เริ่มรวมตัวกันในเยอรมนีตอนเหนือ บาวาเรีย, เวิอร์ทเทมแบร์ก และรัฐอื่น ๆ ต่างก็จัดตั้งกองกำลังของตนเองเข้าร่วม

ในแง่ของความสามารถในการระดมพล ปรัสเซียย่อมมีความได้เปรียบมากกว่า เพราะพวกเขาดำเนินการอยู่ภายในอาณาเขตของตนเองเป็นหลัก ขณะที่ออสเตรียต้องเริ่มต้นเดินทัพจากประเทศของตน ข้ามระยะทางอันยาวไกลขึ้นไปทางเหนือ ซึ่งเป็นข้อเสียเปรียบอย่างชัดเจน

แต่สิ่งที่ไม่อาจปฏิเสธได้คือ คุณภาพของกองทัพปรัสเซียนั้นยอดเยี่ยม พวกเขามีการขนส่งผ่านทางรถไฟ ท่าเรือ ล่อ และม้า อย่างเป็นระบบ สำนักงานเสนาธิการสามารถวางแผนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ด้วยเครือข่ายโลจิสติกส์ที่เชื่อมโยงกันทั้งประเทศ ปรัสเซียจึงเปรียบเสมือนสถานีทหารขนาดใหญ่ ที่ทุกกลไกของรัฐสามารถเชื่อมโยงกันได้อย่างลงตัวกับกองทัพ

ด้วยเครื่องแบบที่เป็นหนึ่งเดียว กฎระเบียบที่เข้มงวด กองทัพปรัสเซียจึงดูสะอาดสะอ้านและเปี่ยมประสิทธิภาพ ขณะที่กองทัพออสเตรียยังคงเต็มไปด้วยความหลากหลาย เนื่องจากไม่มีภาษาและวัฒนธรรมที่เป็นหนึ่งเดียว ขุนนางจากแต่ละภูมิภาคยังคงนำทัพของตนเอง

แต่ด้วยความที่จักรวรรดิออสเตรียมีรากฐานที่มั่นคง ระบบโลจิสติกส์จึงไม่ล่มสลาย อีกทั้งยังได้รับการสนับสนุนจากรัฐทางตอนเหนือ ทำให้กองทัพออสเตรียสามารถพักฟื้นและจัดทัพใหม่ได้ในระดับที่ดีพอสมควร

นอกจากปรัสเซียและออสเตรียแล้ว รัฐที่มีกำลังทางทหารก็ส่งกองกำลังของตนเข้าร่วมสนับสนุนเช่นกัน โดยส่วนใหญ่พวกเขาต้องจัดหาเสบียงจากปรัสเซียและรัฐทางเหนือ เนื่องจากไม่สามารถขนส่งโลจิสติกส์ทั้งหมดจากบ้านเกิดมาได้

แอร์นสท์ ซึ่งเตรียมการไว้ล่วงหน้า ได้ใช้โอกาสนี้เข้าสู่อุตสาหกรรมการจัดหาเสบียงทางทหาร ผลิตภัณฑ์ชุดแรกถูกส่งตรงจากโรงงานไปยังค่ายทหาร โดยแจกจ่ายให้ฟรีเพื่อให้ทหารได้ทดลองใช้

โดยเฉพาะบุหรี่และไฟแช็ก ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ทหารออสเตรีย แม้ว่าออสเตรียเองจะเป็นลูกค้าของแอร์นสท์ แต่เนื่องจากระยะทางที่ห่างไกล แอร์นสท์จึงไม่สามารถส่งสินค้าจำนวนมากไปขายที่นั่นได้

"แต่ตอนนี้ ฉันจะใช้โอกาสนี้เผยแพร่สินค้าให้เป็นที่นิยมในกองทัพออสเตรีย"

ในขณะที่ปรัสเซียมีระบบจัดซื้อและแจกจ่ายเสบียงให้กับทหารและนายทหารโดยตรง ทำให้แอร์นสท์ไม่สามารถแทรกแซงได้ ออสเตรียกลับแตกต่างออกไป เนื่องจากกองทัพของพวกเขามีความหลากหลาย นายทหารบางคนมีวินัยต่ำ ซึ่งเป็นโอกาสให้แอร์นสท์ทำการค้า

เขาใช้วิธีซื้อใจนายทหารระดับสูง ทำให้บุหรี่และไฟแช็กแพร่หลายไปในหมู่ทหาร และไม่นานนัก หน่วยส่งกำลังบำรุงของออสเตรียก็ต้องเพิ่มอุปทานบุหรี่ในรายการจัดซื้อของกองทัพ

เมื่อวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 1864 ตัวแทนจากทั้งสองประเทศได้ลงนามในข้อตกลงร่วมกัน ออสเตรียพยายามรักษาสัญญาปี 1852 แต่บิสมาร์คยกเลิกเงื่อนไขดังกล่าว และกำหนดให้ทั้งสองประเทศต้องมีมติร่วมกันในการตัดสินใจเกี่ยวกับสองดัชชี

"ปัญหาของเยอรมนี ต้องให้ชาวเยอรมันเป็นผู้แก้ไขเอง"

(จบบท)