ตอนที่ 5 อารยธรรม สังคม และการสืบทอด

ท่ามกลางสายตาจับจ้องของมนุษย์เหล่านั้น

เจียงฟานได้เริ่มลงมือก่อไฟด้วยการ "ถูไม้สองท่อนเข้าด้วยกัน"

ขั้นตอนนี้ใช้เวลานานพอสมควร

อย่างน้อยก็ครึ่งชั่วโมง

โชคดีที่มนุษย์ในยุคนี้มีความอดทนสูง

พวกเขานั่งนิ่งไม่ละสายตา เฝ้าดูทุกการเคลื่อนไหวของเจียงฟานอย่างตั้งใจ

ความพยายามไม่เคยทรยศใคร...

เมื่อประกายไฟเล็ก ๆ เริ่มปะทุขึ้น เจียงฟานก็รีบเอาเศษหญ้าแห้งที่เตรียมไว้ใส่ลงไป แล้วก้มเป่าช้า ๆ ด้วยปาก

เปลวไฟลุกพรึ่บขึ้นมาทันที

เจียงฟานค่อย ๆ เติมเชื้อไฟลงไปอีก จนเปลวเพลิงเริ่มเสถียร

ฝั่งมนุษย์ที่อยู่อีกฟากเมื่อเห็นเปลวไฟลุกโชนต่อหน้าต่อตา ก็ตกตะลึงกันเป็นแถว

เจียงฟานยิ้มบาง ๆ

นี่แหละคือพลังของ ‘ความรู้’!

เสียงร้องแปลกประหลาดดังขึ้นไม่ขาดสาย

“อ่าา! ฮ่า! หว่ออออ!!”

เหล่ามนุษย์ต่างตะโกนโหวกเหวกไปมา ราวกับตกใจปนทึ่งกับสิ่งที่เจียงฟานทำ

เขารู้ว่าหน้าที่ของเขาวันนี้สำเร็จแล้ว

ต่อจากนี้... ก็ต้องดูกันว่าเผ่าพันธุ์มนุษย์จะเรียนรู้และพัฒนาได้มากแค่ไหน

เขาโยนอุปกรณ์ก่อไฟที่สร้างเองให้พวกมนุษย์ ก่อนจะหันหลังกลับเข้าแคมป์ของตัวเอง

【ติ๊ง! โฮสต์ทำได้ดีมาก ที่ไม่เข้าไปใกล้เกินควร มนุษย์ยังมีความระแวดระวังอยู่สูง】

“ประสบการณ์...คือบทเรียนที่ได้มาด้วยเลือดและน้ำตา”

เจียงฟานยิ้มอย่างจนใจ

เปลวไฟคือสิ่งที่น่าหวาดหวั่น สำหรับมนุษย์ยุคนี้

แต่เพราะเขาสามารถสร้างไฟได้ ทำให้พวกนั้นยำเกรงเขา

ซึ่งก็ถือเป็นเรื่องดี เพราะเขาจะได้ทำอะไรได้ง่ายขึ้นในอนาคต และยังช่วยเร่งกระบวนการ “รู้แจ้ง” ไปได้อีกขั้น

เขาเองก็ไม่แน่ใจนักว่าพวกมนุษย์จะสามารถเรียนรู้การก่อไฟได้จากการดูแค่ครั้งเดียวไหม

ในอดีต เวลาสอนมนุษย์ เขาต้องใช้เวลาสนิทสนมก่อน แล้วค่อย ๆ ถ่ายทอดทีละขั้น

แต่มนุษย์ยุคโบราณกลุ่มนี้...

กลับดูจะมีความสามารถในการเรียนรู้ที่สูงเกินคาด

ชนเผ่าที่พวกเขากำลังก่อร่างสร้างขึ้น ก็น่าจะมีอนาคตไม่เลวเลยทีเดียว...

...

หลังจากเจียงฟานจากไป มนุษย์กลุ่มนั้นก็ค่อย ๆ เดินมาหาอุปกรณ์ก่อไฟอย่างระมัดระวัง

หัวหน้าเผ่าหันมองไปทางที่เจียงฟานจากไปด้วยแววตาครุ่นคิด

ไฟที่เขาจุดไว้ค่อย ๆ มอดลงไป พร้อมกับฟืนกิ่งไม้ที่ถูกเผาจนหมดสิ้น

หัวหน้าจึงพากลุ่มมนุษย์กลับไปยังแคมป์ของตน

มนุษย์หลายสิบคนล้อมวงกัน

หัวหน้าเผ่าเริ่มลองทำตามขั้นตอนที่เจียงฟานเคยทำให้ดู

พวกมนุษย์คนอื่นก็คอยเก็บวัสดุต่าง ๆ ที่เจียงฟานใช้ไว้ก่อนหน้า มาวางข้างตัวหัวหน้า

จากนั้น...ทุกสายตาจับจ้อง

เวลาผ่านไปช้า ๆ

ประกายไฟเล็ก ๆ ปะทุขึ้นอีกครั้ง

หัวหน้าก็รีบหยิบเศษหญ้าแห้งมาวาง แล้วเป่าเบา ๆ ด้วยปาก

“ฟู่ววว...ฮู่วว~”

เปลวไฟลุกขึ้นทันที

หัวหน้าเผ่าก็รีบใส่ฟืนแห้งกับหญ้าแห้งเพิ่มเติมลงไป เพื่อรักษาเปลวไฟไว้

ไม่นานนัก...

เปลวไฟก็เริ่มเสถียร

“โฮ่! ฮ่า! ฮ่าาา!!”

เสียงร้องของมนุษย์ดังขึ้นอย่างดีใจ พวกเขากระโดดโลดเต้นไปมาอย่างตื่นเต้น

หัวหน้าเผ่าก็ยิ้มออกมาอย่างภาคภูมิใจ

ถึงจะยังกลัวเปลวไฟอยู่บ้าง แต่ความอบอุ่นที่ได้รับก็ทำให้พวกเขารู้สึกสบายในค่ำคืนอันเหน็บหนาวนี้เป็นครั้งแรก

...

หลังจากการติดต่อกันครั้งแรกผ่านไป ความสัมพันธ์ระหว่างเจียงฟานกับมนุษย์ก็เริ่มกลมกลืนมากขึ้น

ความหวาดระแวงก็ค่อย ๆ จางหายไป

ช่วงเวลานั้น มนุษย์ได้จัดกลุ่มเล็ก ๆ คอยตามเจียงฟานตั้งแต่เช้าจรดเย็น

ไม่ใช่เพื่อตามเฝ้าระวัง แต่เป็นเพราะพวกเขาเริ่ม “เห็นคุณค่า” ของการเรียนรู้พฤติกรรมของเขา

เจียงฟานเข้าใจดี

เขาจึงพยายามสาธิตสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ให้พวกเขาเห็น

เมื่อเห็นเจียงฟานเดินด้วย “สองเท้า” พวกมนุษย์ก็พยายามลอกเลียนแบบ

ถึงจะรู้สึกแปลกและยากในช่วงแรก แต่เมื่อเวลาผ่านไป พวกเขาก็ค่อย ๆ ปรับตัว

แน่นอน...

การยืนสองเท้าได้อย่างสมบูรณ์ต้องใช้เวลาในการวิวัฒนาการอีกนาน

เมื่อเห็นเจียงฟานย่างเนื้อกับไฟ พวกมนุษย์ไม่เข้าใจว่าทำไปเพื่ออะไร

แต่ก็ยังลองทำตาม

ตอนแรกเนื้อก็ไหม้ไม่เป็นท่า

แต่เมื่อทดลองหลายรอบ พวกเขาก็ค่อย ๆ เรียนรู้เรื่องไฟ เรื่องเวลา และสุดท้ายก็ย่างเนื้อได้เก่งขึ้น

เมื่อได้ลิ้มรส “เนื้อสุก” อันหอมกรุ่น

พวกเขาก็เลิกกินดิบอย่างเด็ดขาด และตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ไม่ย่างก็ไม่กิน

เห็นเจียงฟานใส่เสื้อผ้า พวกเขาก็เลียนแบบ แม้จะไม่เข้าใจว่าใส่ไปทำไม

เพราะไม่มีผ้า พวกเขาจึงใช้ “ใบไม้” ถักทอเป็นชุดอย่างง่าย และพันไว้ตามร่างกาย

เจียงฟานยังสาธิตการสร้างอาวุธกับอุปกรณ์ล่าสัตว์ต่าง ๆ เช่น ตาข่ายจับปลา กับกับดักอีกหลายแบบ

เวลาไหลผ่านไปอย่างรวดเร็ว

...เผลอแป๊บเดียว เจียงฟานก็อยู่บนโลกใบนี้มานานถึง สี่สิบปี

...

และในวันหนึ่ง มนุษย์คนหนึ่งก็เดินเข้ามาในอาณาเขตของเจียงฟานโดยตรง

ทำให้เขารู้สึกตกใจ เพราะตลอดสี่สิบปีที่ผ่านมา พวกมนุษย์ไม่เคยเข้ามาใกล้ถึงขนาดนี้เลย

เจียงฟานทำท่าทางสื่อสารอย่างระมัดระวัง

เขาไม่ได้พูดอะไร เพราะรู้ว่ามนุษย์ในยุคนี้ยังไม่มี “ระบบภาษา” ที่ชัดเจน พูดไปก็คงไม่เข้าใจ

มนุษย์ผู้นั้นชี้มาที่เขา แล้วชี้ไปยังแคมป์ของพวกตน

เจียงฟานเข้าใจทันที

พวกเขาต้องการให้เขาไปยังแคมป์ของตน

เขาจึงเดินตามไปอย่างเงียบ ๆ

และในที่สุด

เจียงฟานก็ได้เหยียบย่างเข้าสู่ “ถิ่นฐานของมนุษย์” อย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก

มนุษย์หลายคนยืนล้อมอยู่รอบ ๆ ด้วยท่าทีเคารพ

หนึ่งในนั้นนำทางเขาเข้าไปยัง “กระท่อม” ขนาดเล็กที่สร้างขึ้นอย่างเรียบง่าย

ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา เจียงฟานสร้างที่พักของตนเอง

พวกมนุษย์ก็เรียนแบบเขาและเริ่มสร้างบ้านของตนตามไปด้วย

เมื่อเข้าไปในกระท่อม

เจียงฟานก็เห็น “มนุษย์ชรา” คนหนึ่งนอนอยู่บนเตียงหินอย่างอ่อนแรง

ชายผู้นั้นคือ “หัวหน้าเผ่า” รุ่นแรกที่เขาเคยติดต่อด้วยเมื่อสี่สิบปีก่อน

แต่วันนี้... ลมหายใจของเขาอ่อนแรงเต็มที

ใกล้ถึงวาระสุดท้ายของชีวิตแล้ว

เจียงฟานมองเขานิ่ง ๆ แล้วถอนหายใจเบา ๆ

มนุษย์ในยุคนี้อายุขัยสั้นนัก เพียงแค่สี่สิบปีก็ถึงจุดจบของชีวิต

หัวหน้าชราผู้หนึ่งยกมือขึ้นช้า ๆ

ชี้ไปที่ตัวเอง... แล้วชี้มาที่เจียงฟาน

ก่อนจะหันไปมองมนุษย์อีกหลายสิบคนที่ยืนอยู่หน้ากระท่อมด้วยสายตาแน่วแน่

เจียงฟานเข้าใจทันที

เขากำลังจะส่งต่อ “หน้าที่หัวหน้าเผ่า” ให้กับเขา

เจียงฟานพยักหน้ารับด้วยหัวใจหนักอึ้ง

เมื่อได้รับความเชื่อมั่นจากพวกเขาขนาดนี้

เขาจะไม่มีวันทำให้ผิดหวังเด็ดขาด

หัวหน้าเผ่าผู้ชราส่งมอบไม้เท้าคล้ายคฑาให้เจียงฟาน

มือของเขาสั่นเทา ก่อนจะค่อย ๆ หย่อนลงอย่างไร้แรง

“ไม่ต้องห่วง...ข้าจะทำทุกอย่างเพื่อพัฒนามนุษยชาติ

ไม่ใช่แค่เพื่อพวกเจ้า...แต่เพื่อตัวข้าเองด้วย!”

เจียงฟานกล่าวออกมาด้วยน้ำเสียงหนักแน่น

แม้มวลมนุษย์ยังฟังไม่เข้าใจแต่นั่นไม่สำคัญ

ผู้นำรุ่นแรกสิ้นลมหายใจลง

ผู้นำคนใหม่ถือกำเนิดขึ้น

และจากวันนั้น...

ยุคแห่งการรู้แจ้งของอารยธรรมมนุษย์

ก็ได้เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการ

หลังจากจัดพิธีฝังศพให้หัวหน้าเผ่ารุ่นแรกอย่างยิ่งใหญ่

เจียงฟานก็เริ่ม “สอน” มนุษย์ด้วยมือตัวเอง

และนี่คือจุดเริ่มต้นของ “สังคมแรกของมนุษย์” อย่างแท้จริง.