บทที่ 5 - สถานการณ์ที่ยุ่งยากที่สุดปรากฏขึ้น

บทที่ 5 - สถานการณ์ที่ยุ่งยากที่สุดปรากฏขึ้น

เส้นเลือดดำตับที่เลือดออกถูกหนีบไว้ชั่วคราว เลือดหยุดไหลแล้ว และกำลังให้เลือดด่วน สัญญาณชีพของเด็กชายเริ่มคงที่

แต่สิ่งที่ต้องเผชิญต่อไป คือสถานการณ์ยุ่งยากที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

ไม่นาน เจียงเสี่ยวฉีรองหัวหน้าแผนกฉุกเฉิน หัวหน้าหลิวแผนกมะเร็ง และหัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับและทางเดินน้ำดีก็มาถึง

แพทย์เวรรังสีวิทยาทำงานอย่างตื่นเต้นภายใต้สายตาของหัวหน้าทั้งสี่ ทำซีทีสแกนช่องท้องเด็กชายอย่างเร่งด่วน

เขาอยู่แผนกรังสีมาหลายปี ยังไม่เคยถูกหัวหน้าหลายคนจ้องมองตอนทำงานขนาดนี้ สถานการณ์วันนี้ต้องตึงมือขนาดไหนถึงระดมหัวหน้าแผนกต่าง ๆ มาปรึกษาหารือกันได้ขนาดนี้

ทุกคนในห้องผ่าตัดต่างรอผลซีทีสแกนข้างเตียงอย่างใจจดใจจ่อ

ไม่นาน ผลการตรวจก็ออกมา

แพทย์รังสีวิทยาฉายภาพขึ้นบนจอมอนิเตอร์ในห้องผ่าตัด หัวหน้าทั้งหลายต่างจ้องมองหน้าจอ พินิจพิเคราะห์ผลการตรวจอย่างละเอียด

ห้านาทีต่อมา หัวหน้าหลิวแผนกมะเร็งพูดด้วยสีหน้าเคร่งเครียด "เหล่าลิน นี่เป็นเนื้องอกขนาด 3 คูณ 3 ภาพแสดงว่ามันถูกห่อหุ้มด้วยเส้นเลือดดำตับส่วนกลางและเส้นเลือดดำตับขวา เส้นเลือดดำพอร์ทัลขวายังมีลิ่มเลือดมะเร็ง ถ้าจะตัดเนื้องอกโดยตรง ก็เหมือนเดินเหยียบกับระเบิด นอกจากจะเสี่ยงทำให้เส้นเลือดระเบิดเลือดออกครั้งใหญ่แล้ว ยังยากที่จะตัดเนื้องอกออกได้หมด"

"แต่ถ้าไม่ตัดเนื้องอกนี้ ก็ซ่อมแซมเส้นเลือดที่เสียหายไม่ได้ ถ้าหนีบเส้นเลือดไว้นาน ตับจะขาดเลือดตาย หลังจากนั้นจะเกิดตับวายเฉียบพลัน ทำให้คนไข้เสียชีวิตทันที"

รองหัวหน้าแผนกฉุกเฉินเจียงเสี่ยวฉีที่ยืนอยู่ข้าง ๆ ก็พูดด้วยความกังวลเช่นกัน

"ต่อให้เป็นคนไข้ที่สุขภาพแข็งแรง เนื้องอกที่อยู่ในตำแหน่งซับซ้อนขนาดนี้ การจะตัดให้หมดโดยไม่ทำลายเส้นเลือดใกล้เคียงจนเลือดออกมาก ก็เป็นเรื่องยากมากอยู่แล้ว ยิ่งตอนนี้คนไข้มีอวัยวะเสียหายหลายส่วน จะทนรับการผ่าตัดใหญ่ขนาดนี้ไหวไหม ยังเป็นเรื่องที่ไม่แน่นอน"

หัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับและทางเดินน้ำดีพูดด้วยสีหน้าจริงจัง

เมื่อหัวหน้าทั้งหลายพูดจบ บรรยากาศในห้องผ่าตัดก็จมดิ่งสู่ความตึงเครียด สถานการณ์ยุ่งยากเช่นนี้ ไม่เคยพบเจอมาก่อน ไม่มีกรณีศึกษา และไม่มีใครมีประสบการณ์รับมือกับสถานการณ์แบบนี้

หรือว่าจะต้องทนดูเด็กชายคนนี้ตายไปต่อหน้าต่อตา

"ความยากตอนนี้ อยู่ที่การตัดเนื้องอกตับ เนื้องอกถูกเส้นเลือดดำสองเส้นห่อหุ้ม แทบไม่มีจุดลงมีด พลาดนิดเดียว เส้นเลือดดำสองเส้นจะแตก ถึงตอนนั้นสถานการณ์จะยิ่งเลวร้ายลงไปอีก"

หัวหน้าหลิวแผนกมะเร็งเสนอความเห็นพลางดูภาพซีทีสแกน

"ถ้าไม่ไหวจริง ๆ ก็คงต้องเสี่ยงตัดเนื้องอก ตอนนี้เราไม่มีทางเลือกอื่น"

หลินเฟิงในฐานะศัลยแพทย์เจ้าของไข้ สถานการณ์คนไข้วิกฤต ชีวิตแขวนอยู่บนเส้นด้าย เขาต้องตัดสินใจภายในเวลาอันสั้น

"โอกาสตัดเนื้องอกสำเร็จโดยไม่ทำให้เส้นเลือดเสียหายมีต่ำเกินไป ทัศนวิสัยและพื้นที่ในการผ่าตัดไม่เพียงพอเลย"

รองหัวหน้าแผนกฉุกเฉินเจียงเสี่ยวฉีพูดเสียงเข้ม สถานการณ์ซับซ้อนแบบนี้ แม้ตอนเธอเรียนต่อต่างประเทศก็ยังไม่เคยเจอ ไม่ต้องพูดถึงว่าจะคิดหาวิธีดี ๆ ได้ในทันที

"ถ้าทำการปลูกถ่ายตับด้วยตับของตัวเองล่ะครับ"

เมื่อเหล่าหัวหน้าอยู่กันพร้อมหน้า แพทย์หมุนเวียนย่อมไม่มีโอกาสพูด แต่ตอนนี้หัวหน้าทุกคนต่างมืดแปดด้าน พากันเงียบกริบ แต่การตัดเนื้องอกอันตรายบนตับโดยตรง โอกาสสำเร็จต่ำเกินไป ดังนั้นซูหยางจึงจำต้องพูดความคิดของตัวเองออกมา

"ปลูกถ่ายตับด้วยตับตัวเอง นี่มันเรื่องล้อเล่นชัด ๆ ขนาดปลูกถ่ายตับคนปกติ ยังต้องเตรียมการเป็นเดือน ไม่ต้องพูดถึงสถานการณ์แบบนี้เลย ไม่มีทางเป็นไปได้"

หัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับและทางเดินน้ำดีแย้งทันที การปลูกถ่ายตับเป็นความเชี่ยวชาญของเขา สถานการณ์ตอนนี้ไม่มีทางทำได้

"คุณเป็นหมอแผนกไหน ทำไมไม่มีวิจารณญาณทางการแพทย์พื้นฐานเลย เหล่าลิน คุณพาหมอแบบนี้เข้าห้องผ่าตัดได้ยังไง"

หัวหน้าหวังพูดต่อ เขาไม่ค่อยถูกชะตากับหลินเฟิงเพราะเรื่องเก่า ๆ

"เสี่ยวซู คุณมาอยู่ที่นี่ได้ยังไง"

เจียงเสี่ยวฉีเพิ่งสังเกตเห็นว่าซูหยางอยู่ในห้องผ่าตัดด้วย

"หมอซูช่วยห้ามเลือดให้ตับคนไข้ด้วยมือเปล่าก่อนเข้าห้องผ่าตัด ผมเลยให้เขาร่วมการผ่าตัดด้วย"

หลินเฟิงแนะนำซูหยาง ไม่งั้นสถานการณ์แบบนี้ แพทย์หมุนเวียนคงไม่มีโอกาสพูด

"ห้ามเลือดด้วยมือเปล่าผ่านหน้าท้อง เสี่ยวซูคุณมีเทคนิคแบบนี้ด้วยเหรอ"

เจียงเสี่ยวฉีแปลกใจเล็กน้อย แม้ซูหยางจะหน้าตาหล่อเหลา แต่ช่วงที่หมุนเวียนอยู่แผนกฉุกเฉินสามเดือน เขาไม่ได้สร้างความประทับใจอะไรให้เธอมากนัก ไม่นึกว่าจะมีเทคนิคแบบนี้

"ใช่ ตอนนั้นผมก็ทึ่งมาก หมอซูประเมินจุดเลือดออกในช่องท้องคนไข้ได้แม่นยำมาก ในเมื่อตอนนี้เราไม่มีวิธีที่ดีกว่าแล้ว ลองฟังความเห็นของหมอซูหน่อยไหม"

หลินเฟิงตั้งใจปกป้องซูหยาง แม้ก่อนหน้านี้เขาจะสงสัยซูหยาง แต่นั่นเป็นเพราะความเป็นมืออาชีพ เมื่อคนไข้รอดมาถึงห้องผ่าตัดได้ ก็พิสูจน์แล้วว่าวิธีของซูหยางได้ผล คนเก่งแบบนี้ เขาย่อมรู้สึกเอ็นดู

"ขอบคุณครับหัวหน้าลิน สถานการณ์เร่งด่วน ผมขออธิบายแนวคิดให้หัวหน้าทุกท่านฟังสั้น ๆ นะครับ"

"ถ้านำตับของคนไข้ออกมา ใช้สารละลายถนอมตับที่อุณหภูมิ 0-4 องศาเซลเซียสหล่อเลี้ยงต่อเนื่อง เพื่อคงสภาพตับไว้ แบบนี้ก็จะมีทัศนวิสัยและพื้นที่มากพอที่จะตัดเนื้องอกได้อย่างปลอดภัย จากนั้นใช้เส้นเลือดดำซาฟีนัสสร้างเส้นเลือดดำตับและเส้นเลือดแดงตับขึ้นใหม่ แล้วนำตับที่เอาออกมาใส่กลับเข้าไปในร่างกาย ผมคิดว่าวิธีนี้จะตัดเนื้องอกได้อย่างปลอดภัย และรักษาชีวิตคนไข้ได้ ความยากของการผ่าตัดก็จะลดลงมากครับ"

ซูหยางพูดความคิดของเขาออกมา

"จริงด้วย พอนำตับออกมา ก็จะมีทัศนวิสัยและพื้นที่มากพอ และเนื่องจากเป็นตับของคนไข้เอง ปลูกถ่ายกลับเข้าไป ก็จะไม่เกิดปฏิกิริยาต่อต้านใด ๆ ได้ประโยชน์ทั้งสองทาง"

เจียงเสี่ยวฉีถึงบางอ้อ ทำไมเธอถึงคิดไม่ได้นะ

หลินเฟิงคิดตามก็รู้สึกกระจ่างแจ้ง ทำแบบนี้ความยากในการผ่าตัดลดลงมาก โอกาสสำเร็จสูงกว่าการตัดเนื้องอกบนตับโดยตรงแบบเทียบไม่ติด แม้จะไม่เคยมีใครทำมาก่อน แต่ในทางทฤษฎีถือว่าทำได้แน่นอน

หัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับและทางเดินน้ำดีก็เงียบไป แผนกศัลยกรรมก็เป็นแบบนี้ ขอแค่คุณพูดถูก ต่อให้เป็นหัวหน้าก็เถียงไม่ได้

"เตรียมผ่าตัดเถอะ หัวหน้าเจียง รบกวนคุณเตรียมเส้นเลือดสำหรับขั้นตอนต่อไป เสี่ยวซู คุณเป็นคนเสนอแผนนี้ มาเป็นผู้ช่วยมือหนึ่งของผม เป็นไง มั่นใจไหม"

"ครับ"

เจียงเสี่ยวฉีพยักหน้า เธอเป็นคนที่ยึดถือเทคนิคและการผ่าตัดเป็นที่สุด การได้ร่วมการผ่าตัดที่ไม่เคยมีมาก่อนแบบนี้ เป็นสิ่งที่เธอแสวงหามาตลอด แถมฝีมือเธอก็ถึงขั้นนั้นแล้ว

แต่ซูหยางดูเหมือนจะเป็นแค่แพทย์หมุนเวียน หลินเฟิงให้เขาร่วมผ่าตัดแบบนี้ จะไม่ดูหละหลวมไปหน่อยเหรอ อย่างน้อยก็น่าจะหาหมออาวุโสมาเป็นผู้ช่วยนะ

"การปลูกถ่ายตับไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ คุณแน่ใจเหรอว่ามีฝีมือพอที่จะช่วยหัวหน้าลินผ่าตัด"

หัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับและทางเดินน้ำดีตั้งข้อสงสัย แผนผ่าตัดที่ซูหยางเสนอ ใครดูก็รู้ว่าโอกาสสำเร็จสูงมาก และการผ่าตัดนี้ไม่เคยมีมาก่อนในประเทศ หลินเฟิงเป็นศัลยแพทย์เจ้าของไข้ ย่อมไม่มีทางเปลี่ยนตัวเขาออก แต่แผนกศัลยกรรมตับฯ ทำงานด้านปลูกถ่ายตับโดยตรง ส่งหมอมาเป็นผู้ช่วยสักคน หรือให้เขาลงมือเป็นผู้ช่วยเองก็ได้ การผ่าตัดครั้งนี้ส่งผลดีต่อการพัฒนาแผนกในอนาคตมาก เขาต้องมีส่วนร่วมให้ได้

ภายใต้แรงกดดันจากเขา แพทย์หมุนเวียนตัวเล็ก ๆ คนนี้คงจะถอดใจไปเองแหละน่า

ชั่วขณะหนึ่ง สายตาทุกคู่จับจ้องไปที่ซูหยาง

ถ้าเป็นเมื่อก่อน เขาคงห่างไกลจากระดับที่จะทำผ่าตัดปลูกถ่ายตับมากโข

แต่ทว่า บัตรสัมผัสประสบการณ์ผ่าตัดระดับเทพที่เขาได้จากการลงชื่อก่อนหน้านี้ยังอยู่ เอามาใช้กับการผ่าตัดครั้งนี้ เหมาะสมที่สุดแล้ว

"หัวหน้าลิน หัวหน้าเจียง ผมมั่นใจว่าจะช่วยผ่าตัดจนสำเร็จครับ"

ซูหยางมองหัวหน้าทั้งสี่ คนตรงหน้าล้วนเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีชื่อเสียงระดับประเทศในสาขาที่เกี่ยวข้อง แต่ตอนนี้ เขามั่นใจ

"หัวหน้าหวัง นี่เป็นการผ่าตัดของผม ผมมีสิทธิ์ตัดสินใจว่าจะให้ใครเป็นผู้ช่วยมือหนึ่ง ส่วนหมอซูจะมีความสามารถหรือไม่ ผมตัดสินใจเอง"

หลินเฟิงพูดกับหัวหน้าหวังด้วยน้ำเสียงเรียบ ๆ แต่หนักแน่น

หัวหน้าหวังหน้า เดี๋ยวเขียวเดี๋ยวแดง ไม่พูดอะไรอีก ถ้าหลินเฟิงทำผ่าตัดนี้สำเร็จ แผนกศัลยกรรมทั่วไปก็จะข่มแผนกศัลยกรรมตับฯ ได้อีกครั้ง แถมยังเป็นในสาขาเฉพาะทางสุดยอดอย่างการปลูกถ่ายตับด้วย

"ตามผมออกมา ไปอธิบายการผ่าตัดนี้ให้ญาติคนไข้ฟังพร้อมกัน เพื่อขอความยินยอมจากญาติ"

"ครับหัวหน้า"

หลินเฟิงมองซูหยางด้วยความชื่นชม เป็นต้นกล้าที่ดีจริง ๆ

หัวหน้าหวังแผนกศัลยกรรมตับฯ ที่ยืนอยู่ข้าง ๆ กลับรู้สึกหงุดหงิด การผ่าตัดที่ไม่เคยมีมาก่อนแถมยังเป็นด้านตับและทางเดินน้ำดีแบบนี้ เขาดันไม่ได้เข้าร่วม ต้องรู้ไว้ว่าถ้าผ่าตัดนี้สำเร็จ ก็เพียงพอที่จะเขียนวิทยานิพนธ์ระดับ SCI ที่มีค่า Impact Factor อย่างน้อย 6 ได้เลย เอาไปใช้เป็นวิทยานิพนธ์จบปริญญาเอกยังได้