บทที่ 18: เปิดตัวครั้งที่สอง... Broken Heart Syndrome

หลังจากนำเสนอ PPT จบ โจวโม่ก็ได้เปิดตัวอย่างสวยงามในการราวด์วอร์ดใหญ่ครั้งนี้

เขาสร้างความประทับใจให้กับหมอหลายคน

"เด็กคนนี้น่ากลัวเกินไปแล้ว เก็บไว้ไม่ได้... เอ้ย ไม่สิ ต้องบอกว่า—เด็กคนนี้เป็นคนหล่อ!"

อย่างไรก็ตาม

โจวโม่มีความกระหายอย่างแรงกล้าที่จะได้ทำงานที่โรงพยาบาลนี้ต่อ ดังนั้นเขาจึงต้องการโชว์ศักยภาพและสร้างความประทับใจให้คนอื่นเห็นต่อไป

ดังนั้น ในระหว่างที่หมอคนอื่นๆ ขึ้นนำเสนอ PPT โจวโม่จึงตั้งใจฟังอย่างจดจ่อ เพื่อหาโอกาสพิสูจน์ตัวเอง

คนที่ 6... คนที่ 8... คนที่ 10...

ในที่สุด

ตอนเคสที่ 11 ซึ่งเป็นเคสจากแพทย์เจ้าของไข้ CCU โจวโม่ก็เจอโอกาส!

...แพทย์เจ้าของไข้จาก CCU นำเสนอเคสพิเศษที่เขาดูแลต่อศาสตราจารย์ผ่าน PPT

"ผู้ป่วย A เพศชาย อายุ 33 ปี ถูกส่งตัวมาที่ห้องฉุกเฉินด้วยอาการเจ็บหน้าอก ความดันโลหิตต่ำมาก และ EKG วินิจฉัยว่าเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย (Myocardial Infarction)"

กล้ามเนื้อหัวใจตาย คือภาวะที่กล้ามเนื้อหัวใจตายเนื่องจากขาดเลือดและออกซิเจนเฉียบพลันและต่อเนื่อง

ส่วนใหญ่มักเกิดจากลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดหัวใจ หรือหลอดเลือดแข็งตัวจนตีบตันทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก หรือมีการใช้ออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือหลอดเลือดหัวใจหดเกร็ง...

สำหรับผู้ป่วย A เนื่องจากอายุยังน้อย ไม่มีประวัติความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจ และไม่ได้ออกกำลังกายหักโหม ข้อสงสัยแรกจึงพุ่งเป้าไปที่ลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดหัวใจ

ดังนั้น

เมื่อวานคนไข้จึงถูกส่งตัวด่วนมาที่แผนกหัวใจ เพื่อฉีดสีสวนหัวใจและดูดลิ่มเลือดออก

แต่!!

ปัญหาเกิด!

หลังจากฉีดสีที่แผนกหัวใจ กลับไม่พบลิ่มเลือดและไม่พบการตีบตันของหลอดเลือดหัวใจเลย

พูดง่ายๆ คือ ไม่ใช่กล้ามเนื้อหัวใจตาย!

แต่ EKG ยังคงแสดงผลว่าเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย

EKG: ปกติหัวใจจะปล่อยกระแสไฟฟ้าออกมาตลอดเวลา เมื่อติดขั้วไฟฟ้า EKG บนผนังหน้าอก จะสามารถตรวจจับและบันทึกการนำไฟฟ้าลงบนกราฟได้ หากมีกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือตาย การปล่อยกระแสไฟฟ้าย่อมลดลง ซึ่งจะสะท้อนออกมาให้เห็นบนกราฟ EKG อย่างชัดเจน

นอกจากนี้ ผลเจาะเลือดพบว่าค่า Troponin ของผู้ป่วยสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งทำให้การวินิจฉัยว่าเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตายแทบจะแน่นอน

Troponin เป็นโปรตีนที่พบได้เฉพาะในเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจเท่านั้น เมื่อค่า Troponin สูงขึ้น ก็อนุมานได้ว่าเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจตายและแตกออก ปล่อย Troponin เข้าสู่กระแสเลือด

สรุปคือ ตอนนี้ทั้ง EKG และค่า Troponin ชี้ว่าเป็น: กล้ามเนื้อหัวใจตาย!

แต่ผลฉีดสีสวนหัวใจบอกว่า: ไม่ใช่กล้ามเนื้อหัวใจตาย!

ขัดแย้งกันเห็นๆ!

ด้วยเหตุนี้

แพทย์ประจำบ้านเจ้าของไข้ซึ่งยังขาดประสบการณ์ จึงไปไม่เป็นกับเคสผู้ป่วย A

เขาจึงเตรียม PPT มารายงานในการราวด์วอร์ดใหญ่เช้านี้ เพื่อขอคำชี้แนะจากศาสตราจารย์

หลังจากรายงานเคสผู้ป่วย A จบ... หมอหลายคนเริ่มครุ่นคิด

อาจจะเพราะเหนื่อย หรืออาจจะอยากลองภูมิลุกน้อง

ศาสตราจารย์ฉี หัวหน้าแพทย์ หยุดคอมเมนต์ เขาเอนหลังพิงเก้าอี้ ยิ้มแล้วพูดกระตุ้นว่า "เคสนี้คล้ายจะน่าสนใจนะ ทุกคนลองแสดงความเห็นกันได้เต็มที่..."

ในแผนกอายุรกรรมหัวใจของโรงพยาบาลประจำจังหวัดแห่งที่สอง เนื่องจากเป็นแผนกใหญ่ที่มีหมอเยอะ และด้วยสไตล์การบริหาร บรรยากาศการแข่งขันภายในจึงค่อนข้างดุเดือด

การราวด์วอร์ดใหญ่ทุกครั้งคือเวทีสำหรับหมอรุ่นเล็กในการโชว์ฝีมือ ขึ้นอยู่กับว่าจะคว้าโอกาสได้หรือไม่

ศาสตราจารย์และรองศาสตราจารย์ท่านอื่นๆ นั่งตัวตรง ไม่แย่งซีนลูกน้อง ปล่อยให้เด็กๆ ได้แสดงความเห็น

โจวโม่กำลังจะยกมือ แต่มีคนไวกว่า

แพทย์ประจำบ้านคนหนึ่งยกมือขึ้นแล้วพูดว่า "ผมคิดว่าควรพิจารณาเรื่องกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (Myocarditis) ครับ เพราะกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบทำให้เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจถูกทำลายและตาย ซึ่งทำให้ค่า Troponin สูงขึ้นได้เหมือนกัน..."

ทันทีที่เขาพูดจบ จังหวะที่โจวโม่กำลังจะอ้าปากพูด แพทย์ประจำบ้านอีกคนก็รีบชิงยกมือขึ้นพูดแทรก:

"นอกจากกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบแล้ว ผมคิดว่าควรพิจารณาเรื่องหลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด (Aortic Dissection) และลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด (Pulmonary Embolism) ด้วยครับ... เพราะทั้งสองภาวะนี้ก็แสดงอาการคล้ายกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันได้ โดยเฉพาะอาการเจ็บหน้าอก หัวใจกับปอดทำงานเชื่อมโยงกัน บางครั้งปัญหาที่ปอดก็ส่งผลกระทบทางอ้อมต่อหัวใจ ทำให้ EKG เปลี่ยนแปลงได้เหมือนกัน..."

โจวโม่ถึงกับอึ้ง

คุณพระช่วย

ตอนอยู่กลุ่ม 5 ทำไมหมอทุกคนทำตัวเป็นปลาเค็ม (ขี้เกียจ) กันหมด? เวลาพี่หมอเฉินถามอะไรไม่เห็นแย่งกันตอบดุเดือดขนาดนี้

ทำไมตอนราวด์วอร์ดใหญ่ถึงหาจังหวะแทรกแทบไม่ได้เลย?

ดุเดือดกันเกินไปแล้ว!!

หวงอี้หมิงกระตุกแขนเสื้อโจวโม่ "เป็นไร? นายอยากตอบด้วยเหรอ?"

โจวโม่กระซิบ "ฉันยังไม่มีโรงพยาบาลรับเข้าทำงาน ฉันอยากทำผลงานให้หัวหน้าจำได้ เผื่อจะได้บรรจุทีหลัง"

"อ๋อ?" หวงอี้หมิงเพิ่งนึกได้ จริงด้วย โจวโม่ต่างจากเขา เขาเซ็นสัญญากับโรงพยาบาลแล้ว แต่โจวโม่เป็นฟรีเอเยนต์

"สู้เขานะ!!" หวงอี้หมิงเชียร์

โจวโม่พยักหน้า

หลังจากนั้น

โจวโม่พยายามยกมือหลายครั้ง แต่ก็โดนคนอื่นตัดหน้าตลอด

บ้างก็เสนอว่าเป็นหัวใจวาย หรือช็อก... บ้างก็เสนอว่าเป็นหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง... มีข้อเสนอสารพัด

หลังจากหมอประมาณ 6 คนแสดงความเห็น จังหวะการแย่งตอบก็เริ่มช้าลง

ในวินาทีนั้นเอง โจวโม่ก็คว้าโอกาสได้สำเร็จ

"ผมเชื่อว่ามีความเป็นไปได้อีกอย่างครับ—Broken Heart Syndrome (โรคหัวใจสลาย)"

"???"

"Broken Heart Syndrome?"

"TTC? Acute Stress Cardiomyopathy (โรคกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติจากความเครียดเฉียบพลัน)?"

คำพูดของโจวโม่ปลุกความกระตือรือร้นของหมอหลายคนขึ้นมาทันที

โรคที่แปลกใหม่และน่าสนใจถูกยกขึ้นมาพูดถึง!

มันว้าว!

ไม่ใช่แค่โรคเดิมๆ อย่างหลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด หรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบที่ได้ยินจนเบื่อ...

"ดูเข้าเค้านะ..."

"Broken Heart Syndrome ดูเข้ากับอาการคนไข้จริงๆ..."

สายตาของศาสตราจารย์ฉี หัวหน้าแพทย์ อดไม่ได้ที่จะจับจ้องไปที่โจวโม่

ไม่ว่าจะถูกหรือผิด แต่ Broken Heart Syndrome ที่โจวโม่เสนอมา ช่วยเปิดมุมมองของหมอในห้องประชุมได้กว้างขึ้นมาก

Broken Heart Syndrome เป็นโรคหัวใจชนิดพิเศษที่โจวโม่เจอระหว่างอ่านหนังสือติวเข้มโรคหัวใจในช่วงสองวันที่ผ่านมา

ต้นกำเนิดมาจากการวิจัยของทีม Dr. Champion ที่รักษาคนไข้ฉุกเฉิน 19 รายระหว่างปี 1999-2003 คนไข้เหล่านี้มีอาการเจ็บหน้าอกและหายใจไม่อิ่ม คล้ายกับหัวใจวาย

นอกจากนี้ หลังเหตุการณ์ 9/11 ในสหรัฐฯ นักวิจัยได้สัมภาษณ์ญาติของผู้เสียชีวิต 100 ราย ผลปรากฏว่าผู้ที่โศกเศร้าเหล่านี้มีอาการเจ็บปวดทางร่างกายในช่วงเวลาหนึ่ง รู้สึกแน่นและคอแห้ง หายใจลำบาก ต้องถอนหายใจบ่อยๆ รู้สึกโหวงๆ ในท้อง กล้ามเนื้ออ่อนแรง และรู้สึกเจ็บแน่นหน้าอก

สุดท้าย New England Journal of Medicine ได้ตีพิมพ์บทความของ Dr. Champion และตั้งชื่อโรคนี้ว่า—Broken Heart Syndrome

โรคนี้พบได้น้อยในประเทศจีน แต่หมอหัวใจส่วนใหญ่น่าจะรู้จัก เพียงแต่อาจมองข้ามไปในสถานการณ์ปกติ

ตอนที่โจวโม่ปะกับเคสนี้ในหนังสือ

เขาเกิดความคิดแวบขึ้นมาว่า:

หรือว่าอาการป่วยของ หลินไต้อวี้ (ตัวละครในวรรณกรรมความฝันในหอแดง) จะเป็นโรคนี้?

โจวโม่พูดต่อ "อาการของ Broken Heart Syndrome ภายนอกดูคล้ายกับกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน แต่หลังจากตรวจจะพบว่าไม่มีการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ ทว่าหัวใจจะมีลักษณะป่องออกคล้ายลูกโป่ง ซึ่งเกิดจากการบีบตัวผิดปกติของฐานหัวใจ... ดังนั้น เราสามารถใช้วิธีนี้แยกแยะได้ว่าคนไข้เป็น Broken Heart Syndrome หรือไม่... นอกจากนี้ อาจลองถามคนไข้ดูว่าช่วงนี้เจอเหตุการณ์สะเทือนใจรุนแรงอะไรมาหรือเปล่าครับ..."