บทที่ 8: เทียบลายนิ้วมือ

คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะเก่าๆ ส่งเสียงเอี๊ยดอ๊าดขณะทำงาน

ลมร้อนพ่นออกมาจากเคส กระจายไปในอากาศ

สักพัก หน้าจอ LCD ด้านขวาก็แสดงผลลายนิ้วมือ 20 รายการ ที่มีค่าความใกล้เคียงมากที่สุดขึ้นมา เจียงหยวนไม่ได้รีบร้อน เขาจิบชา แล้วค่อยคลิกดูลายนิ้วมือลายแรก

สองสามวันที่ผ่านมา ทีมสืบสวนอาชญากรรมที่เร่งทำงานเต็มพิกัดเพราะคดีของลุงสิบเจ็ด เริ่มคลี่คลายลง เจียงหยวนก็กลับมาใช้ชีวิตนิติเวชตามปกติ — ว่างงานเกือบตลอดเวลา

ในขณะเดียวกัน เขาก็เริ่มคุ้นเคยกับรางวัลจากระบบที่เพิ่งได้รับมา:

"เทคนิคการวิเคราะห์ลายนิ้วมือแบบฉงชิ่ง — การจำแนกโค้งลายนิ้วมือ (ระดับสาม)"

หลังจากฝึกซ้อมกับแบบฝึกหัดสมัยเรียนและข้อมูลเปิดสาธารณะเล็กน้อย เจียงหยวนก็ตัดสินใจลงสนามจริง: หา "โค้งลายนิ้วมือ" สักลาย แล้วหาว่าเป็นของใคร

…

ก้าวแรกที่เขาเลือก คือการใช้ลายนิ้วมือจากคดีปล้นในอำเภอหลงลี่ ซึ่งอยู่ในเมืองข้างเคียง

ที่ไม่เลือกใช้ลายนิ้วมือจากคดีฆาตกรรม เพราะภายใต้นโยบาย “คดีฆาตรกรรมต้องไขให้ได้” คดีพวกนี้จะได้รับความสนใจอย่างมาก และมีทั้งบุคลากรและทรัพยากรมากมาย ทำให้ลายนิ้วมือจากคดีเหล่านี้มักจะถูกตรวจสอบอย่างละเอียดหลายรอบก่อนจะถูกจัดเก็บให้เป็นคดีค้างในฐานข้อมูล ดังนั้นถ้าลายนิ้วมือจากคดีค้างที่ยังคงอยู่ในฐานข้อมูลนั่นหมายความว่าเป็นเรื่องยากมากที่จะเอามาใช้ฝึกซ้อม

สมมติว่าที่อำเภอหลงลี่มีคดีฆาตกรรมที่ยังไม่คลี่คลาย และเก็บลายนิ้วมือผู้ต้องสงสัยมาได้ ลายนิ้วมือนั้นจะต้องผ่านการตรวจสอบซ้ำจากเจ้าหน้าที่หลายครั้ง หากยังไม่ตรง ก็จะมีการลงพื้นที่เก็บซ้ำ และหากยังไม่ได้ผล ก็จะส่งต่อให้หน่วยเทคนิคระดับเมือง หรือแม้แต่หน่วยงานระดับมณฑลต้องเข้ามาช่วยก็ตาม

ถ้าไปถึงระดับมณฑลแล้วยังหาคู่ไม่เจอ และคดีก็ยังไม่สามารถคลี่คลายได้ ทุกๆ หนึ่งถึงสองปี ก็ยังมีการจัด “ยุทธการลายนิ้วมือ” ขึ้นมาอีก โดยผู้เชี่ยวชาญจากคลังบุคลากรเทคนิคอาชญากรรมของมณฑล หรือระดับกระทรวงจะลงมาช่วยเทียบลายนิ้วมือ

…

เจียงหยวนเคยกินข้าวผัดไข่ ระดับสามมาแล้ว ดังนั้นเขาก็ไม่คาดหวังกับสกิลการวิเคราะห์ลายนิ้วมือระดับเดียวกันจากเจ้าระบบมากนัก

ข้าวผัดอร่อยก็จริง แต่ยังไม่ถึงกับเรืองแสงได้

แปลว่า ทักษะวิเคราะห์ลายนิ้วมือโค้งระดับสามนั้นก็คงเก่งพอตัว แต่น่าจะยังไม่ถึงขั้นเทพ

ยิ่งไปกว่านั้น ฐานข้อมูลลายนิ้วมือที่เขาเข้าถึงได้ก็ยังมีข้อจำกัด จะไปเลือกเทียบลายนิ้วมือจากคดีฆาตกรรมเลย คงมีแต่จะหมดกำลังใจฝึกซ้อมก่อนแน่นอน

…

เมื่อเทียบกันแล้ว คดีปล้นดูเหมาะสมกว่าถ้าจะเอามาใช้ทดสอบหรือฝึกซ้อม

เพราะ...หนึ่ง คดีปล้นทั่ว ๆ ไปยังไม่ถึงขั้นเป็นคดีใหญ่ระดับมณฑล

สอง ระดับความสำคัญในระดับอำเภอก็ยังสำคัญมากพอ ทำให้ตอนที่เจ้าหน้าที่เก็บลายนิ้วมือในที่เกิดเหตุก็มักจะตั้งใจเก็บเป็นพิเศษ ลายนิ้วมือที่ถูกอัปโหลดเข้าสู่ระบบจึงมักเกี่ยวข้องกับคดีนั้นๆ โดยตรง

ถึงจะพูดอย่างนั้น เจียงหยวนก็ยังรู้สึกแปลกใจตอนเปิดภาพลายนิ้วมือของคดีนี้เป็นครั้งแรก ไม่รู้เก็บมาในสถานการณ์แบบไหน ทั้งเบลอทั้งขาด ครึ่งล่างของลายนิ้วมือหายไปครึ่งหนึ่งแต่โชคดีที่ส่วนปลายนิ้วมือยังอยู่ เลยพอจะมีพื้นฐานให้เทียบได้บ้าง

นอกจากนี้ ยังมีการบิดเบี้ยวของลายนิ้วมืออีก แบบนี้ต่างจากลายนิ้วมือที่คนทั่วไปที่ใช้ไว้ตอนสแกนเข้างานมาก ถ้าไม่มีความรู้พื้นฐาน อย่าว่าแต่หาจุดเด่นเลย แค่จะบอกว่าเป็นนิ้วไหนก็ยากแล้ว

…

ผลการจับคู่จากระบบ 20 รายการ ไม่มีลายนิ้วมือไหนตรงเลย ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องแปลก เจ้าหน้าที่ตรวจร่องรอยหลักฐานท้องถิ่นเทียบไม่ได้จึงอัปโหลดเข้าระบบ สำหรับเหตุผลที่ท้องถิ่นเทียบไม่ได้ อาจเป็นปัญหาทางเทคนิค หรืออาจเป็นเพราะไม่มีลายนิ้วมือนั้นในฐานข้อมูล

ถ้าเป็นกรณีหลัง เจียงหยวนก็ช่วยอะไรไม่ได้ ได้แต่หวังว่าฐานข้อมูลของเขตจะกว้างพอ... ส่วนที่เขาลุ้นอยู่ก็คือกรณีแรก

สำหรับเจ้าหน้าที่ตรวจสอบลายนิ้วมือแล้ว ความพยายามคือสิ่งจำเป็น เพราะถ้าไม่พยายาม ก็ไม่มีโอกาสจะหวังพึ่งโชคเลย

เจียงหยวนปิดหน้าต่างจับคู่ลายนิ้วมือ แล้วเปิดภาพลายนิ้วมือของผู้ต้องสงสัยขึ้นมาใหม่ คราวนี้ใช้ Photoshop

เขาพินิจพิจารณาลายนิ้วมือที่ไม่สมบูรณ์ อยู่พักหนึ่ง แล้วเริ่มปรับความสว่าง ความเข้ม และความคมชัดของภาพ เขาปรับอย่างละเอียด จนแค่เพิ่มความคมชัดขึ้นอีกเล็กน้อย ก็ใช้เวลาไปครึ่งชั่วโมงแล้ว

…

เมื่อเจียงหยวนเตรียมการณ์ทุกอย่างพร้อมแล้ว เขากลับมามองลายนิ้วมืออีกครั้ง ก็เห็นแนวลายนิ้วมือชัดเจนขึ้นกว่าเดิมมาก จากนั้น เขาก็ขยับจุดศูนย์กลางของลายนิ้วมือเล็กน้อย เพราะลายนิ้วมือขาดหาย จุดศูนย์กลางจึงไม่แน่นอน ถ้าเจียงหยวนไม่กำหนดเอง ระบบจะสุ่มคำนวณให้

เจียงหยวนจับทิศทางลายนิ้วมือ แล้วปรับจุดศูนย์กลางใหม่ จากนั้นนำเข้าโปรแกรมอีกครั้ง แก้ไขเงื่อนไขแล้วกด “ยืนยัน”

อีก 20 ลายนิ้วมือ ถูกดึงมาเปรียบเทียบ — ก็ยังไม่ตรง

เขาขยับจุดศูนย์กลางเล็กน้อยอีกครั้ง แล้วกดเปรียบเทียบใหม่...

คราวนี้ เจียงหยวนก็เห็นเลยว่าลายนิ้วมือที่ตรงกันคืออันที่อยู่ลำดับที่สาม

คนทั่วไปมองลายนิ้วมือ อาจรู้สึกว่ามันคล้ายๆ กัน โดยเฉพาะพวกลายนิ้วมือแบบโค้งหรือแบบก้นหอย ยิ่งแยกยาก

แต่ถ้าจ้องมานานพอ ลักษณะเฉพาะของแต่ละลายนิ้วมือ ก็จะเหมือนกระ บนหน้าหมูแก่ — มองจนชินแล้วก็จะจดจำได้เอง

…

เจียงหยวนกดดูลายนิ้วมือลำดับที่สามขึ้นมาทันที ขยายภาพวางไว้ข้างขวาของจอ

เปิดลายนิ้วมือต้นแบบขึ้นมาวางไว้ทางซ้าย พอวางคู่กัน จุดที่คล้ายกันก็โผล่ชัดเจนอย่างไม่น่าเชื่อ

ในตอนนี้ ไม่ใช่แค่ดูจุดเด่นเฉพาะเท่านั้น แต่ดูระดับความคล้ายกันของลายนิ้วมือโดยตรงเพื่อสรุป

ในการเปรียบเทียบหนึ่งต่อหนึ่ง ความสามารถในการแยกแยะของตามนุษย์เหนือกว่าคอมพิวเตอร์มาก

“ตรงแล้ว...” เจียงหยวนพึมพำในใจ รู้สึกโล่งขึ้นทันที แล้วก็ส่งลายนิ้วมือที่เทียบตรงขึ้นระบบ

…

ตามขั้นตอน ลายนิ้วมือที่เขาส่งขึ้นไป จะถูกส่งต่อให้ผู้เชี่ยวชาญของมณฑลตรวจสอบซ้ำอีกที เมื่อยืนยันแล้ว ก็จะมีการแจ้งเตือนไปยังหน่วยที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมการจับกุม แน่นอนว่าถ้าตำรวจสืบสวนในพื้นที่จะลงมือจับกุมเองก็ไม่มีปัญหา

เจียงหยวนไม่สนใจถึงขนาดนั้นแล้ว เขายืดเส้นยืดสาย ลุกขึ้นมายืดแข้งยืดขา ดูเวลา แล้วก็เตรียมตัวเลิกงานอย่างสบายใจ

ชีวิตของหมอนิติเวชที่ไม่มีศพ — เรียบง่ายและบริสุทธิ์

-----

(จบบทที่ 8)