ตอนที่ 46 สิ่งอัศจรรย์แห่งยุค

“ของสิ่งนี้ใช้ทำอะไร?” เกาโจวยังคงโกรธจนหน้าแดงก่ำ แต่ก็ยังไม่รู้ว่ากระดาษใช้ทำอะไรได้

“บ่าวได้ยินว่า ใช้สำหรับเขียนขอรับ”

เกาโจวได้ยินดังนั้น เกือบเป็นลมล้มตึง ของที่บางอย่างกับใยไหมแบบนั้น จะเอาไว้เขียนอะไรได้! เทียบอะไรกับม้วนไม้ไผ่ที่แข็งแรงทนทานไม่ได้เลย

<เจ้าลูกคนนี้ สมองมันทำด้วยอะไร ถึงได้หลงกลแบบนี้!>

โทสะในอกหาทางระบายมิได้ จึงลงโทษกักบริเวณเกาฟู่กุ้ยครึ่งเดือน ห้ามออกจากห้องแม้ก้าวเดียว

แต่พอเห็นกระดาษกองเต็มห้อง ความเจ็บใจในอกยิ่งเพิ่ม

“พ่อบ้าน เอาเจ้าสิ่งนี้ไปเผาไฟเสีย!”

เกาโจวกัดฟันสั่ง แม้เจ็บใจจะเสียทองห้าชั่งไปกับสิ่งไร้สาระนี้ แต่หากปล่อยให้วางกองอยู่อย่างนั้นทุกวัน มีหวังอกระเบิดตายก่อน!

วันถัดมา เกาโจวนอนไม่หลับ ตื่นเช้า พอเห็นบ่าวถือกระดาษสองสามมัดจะนำไปยังห้องครัว ใจก็เจ็บขึ้นมาอีก

เขาหลับตาแน่น แล้วแย่งมัดกระดาษมา “เขียนไม่ได้ อย่างน้อยก็เอาไว้รองนั่งได้กระมัง...”

แต่พอคิดถึงความจริงว่า ทองห้าชั่งต้องมาใช้รองก้น ใจก็เจ็บอีกระลอก

แล้วเขาก็ออกไปราชการประจำวันตามปกติ

เกาโจวเป็นขุนนางในตำแหน่ง “เสนาบดีกรมเวียง” ดูแลทั้งภาษีจากภูเขาแม่น้ำ ทะเลสาบ และงานผลิตภัณฑ์ของรัฐ ช่วงนี้งานล้นมือ ทั้งต้องตรวจสอบภาษีทั้งระบบ จัดทำบัญชีรายการผลิต กระทั่งม้วนไผ่ก็ใช้เป็นกระดาษร่างไปหมด

พอม้วนไผ่ที่ใช้เก็บข้อมูลกองพะเนิน จึงเกิดปัญหาการขนย้าย และยิ่งปัญหาใหญ่ไปกว่านั้นคือ เวลาเจ้าหน้าที่จะตรวจสอบข้อมูลในบัญชี ต้องเปิดม้วนไผ่ทีละม้วน ม้วนแล้วม้วนอีก วุ่นวายซ้ำซ้อน ทำให้ประสิทธิภาพตกต่ำลงราวกับถูกคำสาป

นี่แหละคือเหตุผลที่เกาโจวไม่อาจกลับบ้านได้หลายวัน

ยิ่งตอนนี้มีคำสั่งเบื้องบนลงมาให้ตรวจสอบเข้มงวด ใครขี้เกียจ โดนลงโทษไม่มีละเว้น เขาจึงต้องลงมือเองทุกอย่าง

แต่ตัวเลขข้อมูลที่ต้องตรวจสอบนั้นมากมาย ม้วนไผ่ทั้งหนาและยาว ตรวจแล้วตรวจอีกยังไม่จบ แถมยังสิ้นเปลืองม้วนไผ่จนเป็นภาระงบประมาณของกรมเวียงอย่างหนัก

“ท่านเกา ท่านพกอะไรมานั่น?”

เสียงเสนาบดีหานดังขึ้น เขาเป็นหัวหน้ากรมเวียง และตั้งแต่ปัญหาภาษีคราวก่อน ก็เอาใจใส่เข้มงวดมากขึ้น ช่วงนี้ถึงกับตรวจดูข้าวของทุกคนด้วยตัวเอง

ตั้งแต่เช้า เขาก็เห็นเกาโจวถือของสีหม่น ๆ พะรุงพะรังมาด้วย

เกาโจวรีบคำนับแล้วกล่าวว่า “กราบเรียนท่านเสนาบดี ของไร้ค่านี้บุตรข้านำมา ข้าเห็นไม่มีประโยชน์จึงนำติดมาใช้รองนั่งขอรับ”

“ของสิ่งนี้คืออะไร? ทำไมไร้ค่า? ใช้อย่างไร?” หานเสนาบดีเห็นแปลกตาจึงถามต่อ

“เป็นกระดาษ บอบบางเหลือเกิน ดูเหมือนจะเขียนได้” เกาโจวตอบแบบไม่แน่ใจนัก

“โอ้? กระดาษ? เขียนได้?” เสนาบดีหานเริ่มสนใจ เขาย่อมทราบดีถึงปัญหาในกรมเวียงตอนนี้ หากสิ่งนี้เขียนได้ ก็อาจช่วยได้!

“ใช้ยังไง?”

“เขียนลงไปตรง ๆ ได้เลยขอรับ” คำตอบนี้ได้มาจากพ่อบ้าน

“ดี! ไหน ๆ ก็ว่าเป็นของไร้ค่า เจ้าก็มอบมันให้กรมใช้เป็นกระดาษร่างเสียเลย!”

พูดพลางคว้ามัดกระดาษมาเอง ฉีกเชือกออก ดึงแผ่นหนึ่งออกมาดูอย่างละเอียด

สีออกเหลืองคล้ำแต่เนื้อเนียน เขารู้สึกว่ามันแปลกประหลาดดี แต่ไหน ๆ เกาโจวบอกว่าไม่มีค่า ก็ลองดูสักหน่อย

เขาวางแผ่นกระดาษลง จุ่มหมึก ถือพู่กัน แล้วเขียนลงไปด้วยตนเอง

ฮึ่ม?

ทันทีที่ปลายพู่กันสัมผัสกระดาษ เสนาบดีหานถึงกับสะดุ้งเบา ๆ — เขียนได้จริง! หมึกซึมลงแต่ไม่แผ่กระจาย เส้นอักษรก็เรียบตรง ไม่เบี้ยวไม่เปื้อน

เขาลองออกแรงอีกนิด ปล่อยให้ปลายพู่กันวิ่งไหลไปทั่วกระดาษ แต่กระดาษก็มิได้ขาดหรือฉีกแม้แต่น้อย

เมื่อเขาลองเขียนให้ตัวหนังสือเล็กลง ก็ยังคมชัดชัดเจน เขียนได้ถี่ยิบในพื้นที่เล็กมาก — เป็นไปไม่ได้เลยที่ม้วนไผ่จะทำได้แบบนี้

ยิ่งเทียบกับผ้า กระดาษนี่เบากว่า ใช้สะดวกกว่า

เสนาบดีหานรู้สึกเหมือนได้พบขุมทรัพย์ เขาจ้องมองกระดาษไม่กะพริบ

เขาเปิดแผ่นใหม่ ลองเขียนอีกครั้ง คราวนี้จงใจเขียนอย่างสวยงาม ปรากฏว่าเส้นตัวอักษรกลมกลึงประณีตใกล้เคียงกับเขียนบนม้วนไผ่

เขาหน้าบานจนแทบยิ้มไม่หุบ จ้องเกาโจวแล้วถามว่า “กระดาษนี่ราคาเท่าไร?”

เกาโจวไม่เข้าใจว่าทำไมอยู่ ๆ เสนาบดีจึงถามเช่นนั้น จึงตอบไปตามจริง “เป็นของที่บุตรข้าซื้อมา ได้ยินว่าหนึ่งเหรียญฉินได้สองแผ่น หากซื้อเยอะจะได้สามแผ่นขอรับ”

อะไรนะ?

เสนาบดีหานอึ้ง พู่กันในมือแทบร่วง รีบถามย้ำว่า “หนึ่งเหรียญฉินได้สามแผ่น? จริงรึ? จริงแน่หรือ?”

“ของวิเศษ! วิเศษแท้!”

เขาตื่นเต้นจนดวงตาสั่นระริก

ไม่ใช่ตื่นเต้นลม ๆ แล้ง ๆ แต่เป็นความปิติที่พบของล้ำค่าแท้จริง

กระดาษนี่คือสมบัติชั้นยอด ม้วนไผ่ราคาถูกสุดก็สิบกว่าชั่งครึ่งแผ่น แต่นี่แค่ชั่งครึ่งได้ตั้งสามแผ่น! เขียนได้มากพอกัน ราคาต่างกันลิบลับ

แถมกระดาษยังเขียนได้ถี่ยิบ จัดเก็บง่าย ประหยัดพื้นที่ ข้อดีมากมายขนาดนี้ เรียกได้ว่าสามารถแทนที่ม้วนไผ่และผ้าได้โดยสิ้นเชิง

เกาโจวมองตัวอักษรที่เขียนไว้บนกระดาษ ยิ่งมองก็ยิ่งประหลาดใจ

เขียนได้ลื่นไม่มีสะดุด อักษรชัดเจนไม่เลอะเลือน เนื้อกระดาษบางแต่จุข้อมูลได้มาก แทบจะเหนือกว่าม้วนไผ่เสียอีก — แต่นั่นยังไม่ใช่ที่สุด

เขาลองซ้อนแผ่นกระดาษสองแผ่น พับแล้วพับอีก ขนาดเหลือแค่เท่าปลายนิ้วหัวแม่มือ แต่ข้อความที่เขียนอยู่กลับเทียบเท่าหนึ่งม้วนไผ่

สรุปคือ สิ่งที่เทอะทะอย่างม้วนไผ่ ตอนนี้ถูกแทนที่ด้วยแผ่นกระดาษบางเบาแค่แผ่นเดียว แถมยังเก็บสะดวก ไม่เปลืองพื้นที่เลยแม้แต่น้อย

ดูยังไง ๆ กระดาษก็ชนะขาดทุกรูปแบบ

“วิเศษจริง! แต่คงเก็บลำบากสินะ...” เขาพึมพำเบา ๆ

“มิใช่ ๆ” เสนาบดีหานส่ายหน้า แล้ววางกระดาษซ้อนกันสองแผ่น หยิบแผ่นไม้สองอันมาประกบ แล้วปิดเข้า

“ดูสิ แบบนี้ก็เก็บได้แล้ว”

เกาโจวมองตามแล้วอุทาน “ท่านเสนาบดีช่างเฉลียวฉลาด! เช่นนี้สามารถเก็บรักษาได้ยาวนาน แถมประหยัดพื้นที่อีกต่างหาก วิเศษแท้!”

เสนาบดีหานยิ้มบาง ๆ ก่อนจะทำหน้าเคร่งขรึม สายตาเปี่ยมความกระหาย “ของนี้ขายที่ไหน บอกข้ามาเร็ว!”

เกาโจวรู้ว่าอีกฝ่ายกำลังคิดอะไร จึงรีบตอบ “ร้านกระดาษฝั่งตะวันออกของเมืองขอรับ”

“ฝั่งตะวันออก ดี! ดีมาก! คนมา เตรียมรถ ข้าจะไปซื้อให้หมดร้าน!”

เสนาบดีหานพูดพลางเดินจากไปอย่างรีบร้อน เหมือนเกรงว่าช้าไปจะซื้อไม่ทัน

“ซื้อทั้งหมด?” เกาโจวเพิ่งจะรู้สึกตัว ดวงตาสว่างวาบ ร่างกายสั่นระริก

“ใช่! สิ่งนี้แทนที่ม้วนไผ่ได้โดยสิ้นเชิง ยามสอบเข้าราชการ ทางราชสำนักต้องใช้แน่นอน เหล่าปัญญาชนก็ต้องใช้ เรียกได้ว่า ของนี้กำลังจะกลายเป็นสิ่งที่รุ่งเรืองในยุคนี้!”

“สิ่งที่จะรุ่งเรืองได้ ย่อมมีราคาสูงเป็นธรรมดา!” เขานึกถึงจุดสำคัญทันที

“ข้าควรไปซื้อด้วยดีไหม? ดีสิ! ดีมาก! โชคยังดี ลูกข้าซื้อไว้แล้ว แถมซื้อมากด้วย!”

...เดี๋ยวสิ!

สีหน้าเกาโจวเปลี่ยนทันใด นึกถึงบางอย่างขึ้นมา หัวใจกระตุกวูบ “ไม่ดีแล้ว! อย่าเผาเชียวนะ! อย่าเพิ่งเผา! ดวงวิญญาณบรรพชนทั้งหลาย ได้โปรดคุ้มครอง!”