บทที่ 355 - ไม่กลัวน้อยแต่กลัวไม่เท่าเทียม

บทที่ 355 - ไม่กลัวน้อยแต่กลัวไม่เท่าเทียม

จางหมิงหย่วนเอนหลังพิงพนักเก้าอี้ ฟังเสียงของหลิวเสวียผิงจากโทรศัพท์ คิ้วขมวดเข้าหากันเล็กน้อย จมอยู่ในความคิด

"สืบมาได้เรื่องแล้ว ซุนเจี้ยนกั๋วกดดันเฉินเผิงแห่งสำนักงานสุขาภิบาลอย่างหนัก บังคับให้รับคนงานทำความสะอาดชั่วคราวมายี่สิบตำแหน่ง ส่วนอีกร้อยกว่าคนที่เหลือ ได้ยินมาว่าจะยัดไปไว้ที่เหมืองวาเนเดียมของรัฐในตำบลอิ๋นซานกับโรงงานเล็กๆ อีกสองสามแห่ง"

"โชคดีที่ผมมีความสัมพันธ์อันดีกับเหล่าเฉินแห่งสำนักงานสุขาภิบาล ถ้าเปลี่ยนเป็นคนอื่น คงยากที่จะสืบมาได้ชัดเจนขนาดนี้"

"ลุงหลิว ขอบคุณมากครับ พรุ่งนี้ว่างไหมครับ เราไปกินข้าวมื้อเที่ยงด้วยกัน แม่ผมห่อเกี๊ยวไส้หมูสับต้นหอมไว้ด้วย"

"จะว่าไปแล้ว ฝีมือห่อเกี๊ยวของแม่เธอนี่อร่อยจริงๆ เอาล่ะ พรุ่งนี้เที่ยง ฉันจะไปกินข้าวที่บ้านเธอก็แล้วกัน..."

วางสายโทรศัพท์ จางหมิงหย่วนใช้นิ้วเคาะโต๊ะเบาๆ

"สำนักงานสุขาภิบาล..."

แม้ว่ากลยุทธ์ของซุนเจี้ยนกั๋วในครั้งนี้จะเป็นแบบลนลานแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ก็ถือว่าเป็นหมากที่ดีตาหนึ่ง หรือจะบอกว่าเป็นหมากที่สร้างความเสียหายอย่างรุนแรงให้กับพนักงานที่ถูกเลิกจ้างเหล่านี้ก็ว่าได้

ในสายตาของคนรุ่นหลัง การกวาดถนน ขนขยะ เป็นงานที่ทั้งสกปรกและเหนื่อยยาก แต่ในปี 2003 สำหรับบรรดาคนงานเก่าอายุสี่ห้าสิบปีที่ถูก "ปรับโครงสร้าง" ออกมาจากโรงงานรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่ และมีฝีมือแค่ด้านเครื่องจักร นี่คือขุมทรัพย์ที่สามารถช่วยชีวิตพวกเขาได้จริงๆ!

คลื่นการเลิกจ้างที่เริ่มต้นมาตั้งแต่ปลายยุค 90 ราวกับเคียวอันไร้ความปรานี ที่ฟาดฟันเสาหลักของหลายๆ ครอบครัวจนแตกสลาย คนงานเก่าเหล่านี้ไม่มีวุฒิการศึกษา ไม่มีเส้นสาย ออกไปทำงานรับจ้างรายวันก็ไม่มีความมั่นคง พอไปทำงานในโรงงานเอกชนขนาดเล็ก เถ้าแก่ก็ไม่ยอมเซ็นสัญญาจ้างงานด้วยซ้ำ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการจ่ายเงินประกันสังคมเลย หากทำงานจนร่างกายพังทลาย ก็โดนเตะโด่งออกไปโดยไม่มีแม้แต่ที่ให้เรียกร้องความเป็นธรรม

แต่ที่สำนักงานสุขาภิบาล แม้จะเป็นแค่พนักงานชั่วคราว แม้จะต้องตากแดดตากลมและได้เงินเดือนน้อย แต่นั่นคืองานของรัฐ! คืองานที่มั่นคง ได้รับเงินเดือนทุกเดือน และมีประกันพื้นฐานให้!

ในอำเภอชิงสุ่ย ถึงขั้นมีคนยอมจ่ายเงินใต้โต๊ะหลายพันหยวนเพื่อแลกกับตำแหน่งพนักงานกวาดถนนชั่วคราวเพียงตำแหน่งเดียว นี่แหละคือความเป็นจริงอันโหดร้ายของชนชั้นล่าง

แต่ปัญหามันอยู่ที่ว่า...

มุมปากของจางหมิงหย่วนยกยิ้มเย็นชา

โควตามีแค่ยี่สิบคน แต่มีคนงานที่กำลังหิวโหยรอคอยความช่วยเหลืออยู่ถึงหนึ่งร้อยยี่สิบเจ็ดคน

"ไม่กลัวน้อยแต่กลัวไม่เท่าเทียมสินะ..."

จางหมิงหย่วนพึมพำกับตัวเอง หากซุนเจี้ยนกั๋วไม่จัดหาตำแหน่งให้เลยสักคน ปล่อยให้ทุกคนอดตายไปด้วยกัน บางทีพวกเขาอาจจะยังพอทนได้ แต่ตอนนี้เขากลับเอา "ชามข้าวเหล็ก" ยี่สิบใบมาแบ่งกัน ส่วนคนที่เหลือต้องไปทำงานในเหมืองเถื่อน โรงงานเล็กๆ ที่ไม่มีความมั่นคง นี่ก็ไม่ต่างอะไรกับการโยนประกายไฟลงไปในกลุ่มคนงานเก่าที่กำลังกระวนกระวายใจอยู่แล้ว

จางหมิงหย่วนยกโทรศัพท์บนโต๊ะขึ้นมา โทรหาเฉินอวี่

"อาอวี่ ให้พวกลูกน้องที่หัวไวๆ ของนาย ไปป้วนเปี้ยนแถวๆ บ้านพักโรงงานเครื่องจักรกลการเกษตรหน่อย ปล่อยข่าวลือออกไป บอกว่า..."

น้ำเสียงของจางหมิงหย่วนสงบนิ่งจนน่ากลัว แต่ทุกถ้อยคำกลับกำลังถักทอตาข่ายที่จะต้อนซุนเจี้ยนกั๋วให้ไปสู่ความตาย

"บอกว่าตอนนี้อำเภอแก้ปัญหาการจัดหางานให้ทุกคนไม่ได้ ผู้นำสั่งลงมาแล้วว่า จะเจียดตำแหน่งงานที่มั่นคงในสำนักงานสุขาภิบาลมายี่สิบตำแหน่ง ให้กับพวกที่ทำผลงานดีเป็นประจำ หรือไม่ก็พวกที่มีเส้นสาย ส่วนพี่น้องอีกร้อยกว่าคนที่เหลือ จะถูกยัดเยียดให้ไปทำงานที่เหมืองวาเนเดียมในตำบลอิ๋นซานที่กำลังจะเจ๊งแหล่มิเจ๊งแหล่ แม้แต่สัญญาจ้างงานอย่างเป็นทางการก็ไม่ยอมเซ็นให้"

เฉินอวี่ที่อยู่ปลายสายฟังแล้วก็เข้าใจเจตนาทันที "พี่หย่วน แผนนี้โหดเอาเรื่องเลยนะพี่ เดี๋ยวผมสั่งคนไปจัดการเดี๋ยวนี้เลย รับรองว่าข่าวลือนี้จะกระจายไปทั่วโรงงานเครื่องจักรกลการเกษตรแน่!"

...

เย็นวันนั้น ณ บ้านพักอันทรุดโทรมของโรงงานเครื่องจักรกลการเกษตร ราวกับหม้อน้ำเดือดที่ปะทุขึ้นมาอย่างเต็มที่

บรรดาคนงานเก่าที่เพิ่งกินข้าวเย็นเสร็จ จับกลุ่มพูดคุย สูบบุหรี่ เล่นหมากรุกอยู่ใต้ตึก ต่างพากันรวมตัวเป็นกลุ่มเล็กกลุ่มน้อย

"ได้ยินมาหรือยัง? ทางอำเภอจะแยกพวกเราไปจัดหางานให้! มีแค่ยี่สิบคนเท่านั้นที่จะได้เข้าสำนักงานสุขาภิบาลไปกวาดถนน ส่วนที่เหลือทั้งหมดจะถูกส่งไปเป็นกรรมกรที่เหมืองวาเนเดียมอิ๋นซาน!"

ชายฉกรรจ์ไว้หนวดเคราเฟิ้ม สองมือเต็มไปด้วยรอยด้าน ขยี้ก้นบุหรี่ในมือลงบนพื้นอย่างแรงจนแหลกละเอียด ตะโกนเสียงดังลั่น

"ใช้สิทธิ์อะไรวะ?! พวกเราทำงานในโรงงานมาตั้งยี่สิบสามสิบปี อุทิศช่วงเวลาที่ดีที่สุดในชีวิตให้กับประเทศชาติ พอตอนนี้โรงงานเจ๊ง ก็จะเตะพวกเราทิ้งไปให้เหมืองวาเนเดียมเหมือนขยะงั้นเรอะ? ได้ยินมาว่าแม้แต่สัญญาทางการก็ไม่ยอมเซ็นให้ ถ้าเกิดเจ็บไข้ได้ป่วยขึ้นมา ใครจะมารับผิดชอบชีวิตพวกเราวะ?!"

"นั่นสิ! ฉันได้ยินมาว่า โควตายี่สิบคนที่จะได้เข้าสำนักงานสุขาภิบาลน่ะ ถูกพวกเบื้องบนล็อคตัวไว้หมดแล้ว! ไม่ให้พวกเส้นใหญ่ ก็ให้พวกที่ชอบประจบสอพลอ ส่วนคนซื่อๆ อย่างพวกเราที่เอาแต่ก้มหน้าก้มตาทำงานน่ะ ไม่มีแม้แต่โอกาสจะได้กินน้ำแกงด้วยซ้ำ!"

ช่างฟิตเก่าแก่ผมสีดอกเลาก็กำลังโกรธจนตัวสั่น ขอบตาแดงก่ำไปหมด

"นี่มันกำลังบีบให้พวกเราไปตายชัดๆ! ทุกคนก็ตกงานเหมือนกัน ทำไมบางคนถึงได้กินข้าวหลวง แต่พวกเราต้องไปทนทุกข์ทรมานที่เหมืองแร่? นี่มันตรรกะบ้าบออะไรกันวะ?!"

"แม่งเอ๊ย น้องเขยฉันเพิ่งถูกเลิกจ้างจากเหมืองวาเนเดียมเมื่อปีที่แล้วเอง พวกนายไม่รู้หรอกว่าสถานการณ์ที่นั่นมันเป็นยังไง บริหารงานก็แย่ ราคาแร่วาเนเดียมก็ตกต่ำ แม้แต่เงินเดือนก็ยังจ่ายไม่ไหว การที่ส่งพวกเราไปอยู่ที่นั่น นอกจากจะอยู่ห่างไกลแล้ว ชีวิตยังแขวนอยู่บนเส้นด้ายอีกต่างหาก"

"งานเหมืองมันเป็นงานที่ใช้แรงงานหนักนะโว้ย พวกเราเป็นช่างเทคนิคกันหมด จะให้พวกเราไปขายแรงงานงั้นเรอะ?"

ความหวาดกลัวและความโกรธแค้นแพร่กระจายไปทั่วบ้านพักราวกับโรคระบาด

ในยุคสมัยนี้ สำหรับพนักงานที่ถูกเลิกจ้างแล้ว ความยุติธรรมและความมั่นคงคือสิ่งที่สำคัญที่สุด แผนการจัดหางานแบบ "แก้ผ้าเอาหน้ารอด เลือกปฏิบัติ" ของซุนเจี้ยนกั๋ว ได้ไปกระตุกต่อมความอ่อนไหวที่สุดของพวกเขาเข้าอย่างจัง

"จะยอมให้เรื่องมันจบแบบนี้ไม่ได้!"

ชายร่างใหญ่ไว้หนวดเคราลุกพรวดขึ้น ชูหมัดขึ้นฟ้า

"พวกเราไปทวงความยุติธรรมที่อำเภอกันเถอะ! พวกเราต้องการความยุติธรรม! ต้องการการจัดหางานที่เท่าเทียมกัน! จะยอมให้พวกเขามาหลอกลวงพวกเราแบบนี้ไม่ได้!"

"ใช่! ไปหานายอำเภอ! ไปหาผู้นำ! จะปล่อยให้พวกเขามาบีบพวกเราเหมือนลูกพลับนิ่มๆ ไม่ได้!"

เสียงโห่ร้องสนับสนุนดังขึ้นระลอกแล้วระลอกเล่าจากในกลุ่มคน

ฝูงวัวแก่ที่แต่เดิมทำได้เพียงแค่อดทนรอคอย ในวินาทีนี้ ถูกบีบคั้นจนกลายเป็นถังดินปืนที่พร้อมจะระเบิดได้ทุกเมื่อ

...

เช้าวันรุ่งขึ้น บริเวณหน้าห้องประชุมคณะกรรมการพรรคอำเภอ

เหลือเวลาอีกสิบนาทีก่อนที่การประชุมจะเริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการ

ในโถงทางเดิน หม่าเว่ยตงถือกระบอกน้ำเก็บอุณหภูมิ เดินทอดน่องมุ่งหน้าไปยังห้องประชุม ซุนเจี้ยนกั๋วที่หนีบกระเป๋าเอกสารไว้ในวงแขน สีหน้าเคร่งเครียด ก็เดินสวนทางมาพอดี

รอยคล้ำใต้ตาของซุนเจี้ยนกั๋วเห็นได้ชัดเจน แสดงให้เห็นว่าเมื่อคืนเขานอนไม่ค่อยหลับ หลายวันมานี้ เพื่อหาโควตาจัดหางานอันน้อยนิดนั้น เขาต้องเปลืองน้ำลายและใช้เส้นสายไปจนหมดสิ้น

ทั้งสองมาเผชิญหน้ากันที่หน้าประตูห้องประชุม

"อ้าว เหล่าหม่า โบราณว่าไว้ คนมีเรื่องน่ายินดีมักจะหน้าตาเบิกบาน ได้ยินมาว่าเลขาธิการโจวแบ่งงานด้านอุตสาหกรรมในตำบลหนานอันไปให้นายดูแลส่วนหนึ่ง คนเก่งย่อมทำงานหนัก ดูจากสีหน้านายแล้ว คงจะดีขึ้นไม่น้อยเลยสิ?"

"เขาว่ากันว่า สุนัขพึ่งบารมีเจ้าของ แต่มีบางคนเลี้ยงสุนัขดีจนตัวเองได้พลอยกินเนื้อไปด้วย นายว่าเรื่องแบบนี้จะไปหาเหตุผลจากที่ไหนได้ล่ะ?"

ซุนเจี้ยนกั๋วหยุดเดิน แล้วพูดเหน็บแนมพร้อมกับรอยยิ้มเย้ยหยัน เขาคิดว่าหม่าเว่ยตงยังคงรอคอยที่จะหัวเราะเยาะเขาเรื่องโควตาการจัดหางานอยู่

หม่าเว่ยตงเปิดฝากระบอกน้ำ เป่าลมร้อนๆ สองสามที แล้วตอบโต้กลับไปอย่างไม่แยแส:

"นายอำเภอซุนล้อเล่นแล้วล่ะครับ ทางตำบลหนานอันตอนนี้วุ่นวายยังกับยุงตีกัน มีเรื่องให้ทำเยอะแยะไปหมด เดิมทีงานส่วนนี้เป็นหน้าที่ของนายอำเภอจูรับผิดชอบ แต่ตอนนี้มาตกอยู่ที่ผมหมด ผมแทบจะไม่มีเวลาหายใจเลยครับ"

"พูดถึงเรื่องคนเก่งย่อมทำงานหนัก ท่านผู้นำเก่าต่างหากที่เป็นแบบอย่างที่ดี ท่านรับช่วงงานจัดหางานให้คนงานโรงงานเครื่องจักรกลการเกษตรไป ช่วยลดภาระผมไปได้เยอะเลย แต่ว่า... ดูจากสีหน้าที่อิดโรยของท่านแล้ว การจัดหางานคงจะไม่ค่อยราบรื่นใช่ไหมครับ? ถ้าติดขัดอะไร ท่านบอกมาได้เลย อะไรที่ช่วยได้ผมจะไม่ปฏิเสธเลยครับ"

สีหน้าของซุนเจี้ยนกั๋วแข็งทื่อ หางตากระตุกอย่างแรงสองสามที

เขากำลังจะอ้าปากเถียงกลับ ทว่าที่ปลายโถงทางเดิน เลขาเสี่ยวจางกลับวิ่งกระหืดกระหอบ เหงื่อแตกพลั่ก สีหน้าตื่นตระหนกวิ่งเข้ามา ไม่สนใจแม้แต่กฎระเบียบ พุ่งตรงเข้ามาหาซุนเจี้ยนกั๋วทันที

"นายอำเภอ! แย่... แย่แล้วครับ!"

เสี่ยวจางหอบหายใจอย่างหนัก ใบหน้าซีดเผือดราวกับกระดาษ ชี้มือไปยังทิศทางของลานกว้างด้านล่าง:

"โรงงานเครื่องจักรกลการเกษตร... คนงานที่ถูกเลิกจ้างของโรงงานเครื่องจักรกลการเกษตร... มากันร้อยกว่าคนเลยครับ! พวกเขามาปิดล้อมประตูใหญ่ของที่ทำการรัฐบาลอำเภอเรา... จนมิดเลยครับ! บอก... บอกว่าจะให้คุณออกไป ให้คำตอบที่ยุติธรรมกับพวกเขาครับ!"

(จบแล้ว)