บทที่ 11 แอคหลุม

บทที่ 11 แอคหลุม

หานลู่อีสมัครแอคหลุมในเว็บบอร์ด ใช้ชื่อว่า NullPointer

วันแรก มีคนตั้งกระทู้ขอความช่วยเหลือ: บริการออนไลน์ล่มทุกสามถึงห้าวัน รีสตาร์ทแล้วหาย แต่หาแพทเทิร์นไม่เจอสักที ด้านล่างกระทู้มีคนเข้ามาตอบกว่ายี่สิบข้อความ บ้างก็บอกให้ไปเช็ก Memory Leak บ้างก็บอกให้ติดระบบมอนิเตอร์แจ้งเตือน บางคนถึงขั้นก๊อปบทวิเคราะห์จาก ChatGPT มาแปะให้ดื้อๆ  ทั้งหมดนั้นเกาไม่ถูกที่คันเลยสักนิด

หานลู่อีเปิดเนตรโค้ดแห่งความเป็นจริงกวาดตามองแผนภาพสถาปัตยกรรมและภาพหน้าจอ Log ในกระทู้ แม้จะไม่ได้เห็นคลังโค้ดโดยตรง แต่ประสบการณ์ของเขาบวกกับฟังก์ชันตรวจจับบั๊กที่คอยช่วยเหลือ ก็ทำให้เขาจับเบาะแสได้เส้นหนึ่ง

เขาพิมพ์ตอบกลับไปสามย่อหน้า ชี้ให้เห็นถึงปัญหาการใช้ค่าคอนฟิก Timeout ร่วมกันของ Connection Pool สองชุด พร้อมทั้งเสนอวิธีแก้ไขอย่างละเอียด

ครึ่งชั่วโมงต่อมา เจ้าของกระทู้มาอัปเดต: แก้แล้ว กำลังเฝ้าดูอาการ

สามวันให้หลัง เจ้าของกระทู้มาอัปเดตอีกครั้ง: นิ่งแล้ว นิ่งสนิทเลย

กระทู้นั้นกลายเป็นไวรัล

ข้อความตอบกลับกว่าสองร้อยคอมเมนต์ เกินครึ่งไม่ได้ถกกันเรื่องเทคนิค แต่กำลังถามว่า "คนคนนี้เป็นใครวะ"

[ภารกิจช่วยเหลือขนาดเล็กสำเร็จ | ประสบการณ์ +2 | ประสบการณ์ปัจจุบัน: 17/200]

เป็นอย่างที่คิดจริงๆ

แค่ช่วยคนแก้บั๊กฟรีๆ ระบบก็ให้ค่าประสบการณ์แล้ว

หานลู่อีค้นพบวิธีใช้งานที่ถูกต้องเสียที

ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา เขาสละเวลาช่วงบ่ายวันละหนึ่งถึงสองชั่วโมงหมกตัวอยู่ในเว็บบอร์ด เลือกเฉพาะกระทู้ปัญหายากๆ ที่ถกเถียงกันมาเป็นสิบๆ หน้าแล้วยังหาข้อสรุปไม่ได้ กระทู้แบบนี้คนมุงเยอะ คำตอบก็จะแพร่กระจายไปได้กว้างที่สุด

มีคนเจอ Segmentation fault ในโปรดักชันแบบสุ่ม สุ่มตรวจมาเป็นเดือน งัดทูลมาใช้สี่ตัวรวดก็ยังจับไม่ได้ เขาเปิดเนตรโค้ดแห่งความเป็นจริงกวาดตามองแวบเดียว ก็พบว่าปัญหาเกิดจาก Memory alignment ของไลบรารีเธิร์ดปาร์ตี้กับ Struct มันตีกัน เขาตอบกลับไปประโยคเดียว จบปิ๊ง

มีคนเขียนอัลกอริทึมจัดเรียงข้อมูลแล้วผลลัพธ์เพี้ยนในชุดข้อมูลเฉพาะกลุ่ม เขาพบว่าเป็นปัญหา Floating-point precision ที่ทำให้ฟังก์ชันเปรียบเทียบขาดคุณสมบัติ Transitivity แค่เติมค่า epsilon เข้าไปก็เสถียรแล้ว

ทุกครั้งจะเป็นแพทเทิร์นเดียวกันหมด: คนเป็นโขยงเถียงกันแทบตาย เขาโผล่มาคอมเมนต์เดียว ปิดจ๊อบ

ในเว็บบอร์ดเริ่มมีประโยคฮิตติดปากว่า: รอ NullPointer มา

บางคนเดาว่าเขาเป็นสถาปนิกระบบของบริษัทยักษ์ใหญ่ บางคนเดาว่าเป็น VP ฝ่ายเทคนิคที่เกษียณแล้ว บางคนบอกว่าเขาเป็นผู้ดูแลหลักของโปรเจกต์โอเพนซอร์สสักตัว ถึงขั้นมีคนตั้งกระทู้โหวต: สรุปแล้ว NullPointer คือใคร? ตัวเลือกมีตั้งแต่ พนักงานระดับ 3-2 ของ ByteDance ไปจนถึง นักวิจัยสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน ยัน พนักงานยุคบุกเบิกของ OpenAI แต่ตัวเลือกที่คนโหวตเยอะที่สุดคือ ไม่รู้ว่าเป็นใคร แต่ขอชาบูเลย

ผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ NullPointer กวาดยอดไลก์ไปกว่าสองพันครั้งในเว็บบอร์ดเทคโนโลยีกระแสหลักหลายแห่ง

ค่าประสบการณ์ค่อยๆ คลานจาก 15 ขึ้นมาเป็น 25

ไม่เร็วเท่าไหร่ แต่ขาแมงหวี่ก็ยังเป็นเนื้อ

แน่นอนว่าในเว็บบอร์ดไม่ได้มีแค่กระทู้ขอความช่วยเหลือทางเทคนิค

เรื่องของไคว่ส่านเทคโนโลยียังคงลุกลามไม่หยุด บทความสืบสวนของ 36 องศาเผยแพร่ออกไปได้สิบวันแล้ว ข่าวติดตามผลก็ผุดขึ้นมาไม่ขาดสาย หน่วยงานกำกับดูแลไซเบอร์และกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาแทรกแซง ตำรวจไซเบอร์ตั้งคดีสอบสวนเรื่องการนำข้อมูลออกนอกประเทศอย่างผิดกฎหมายอย่างเป็นทางการ CEO ติงเหรินถูกสั่งห้ามออกนอกประเทศ ส่วน CTO โจวหมิงเจ๋อขาดการติดต่อไปแล้ว  บ้างก็ว่าหนีไปแล้ว บ้างก็ว่าถูกคุมตัวไป ไม่มีใครรู้ความจริง แอปพลิเคชันถูกถอดออกจากทุกสโตร์ การระดมทุนรอบ B ล่มไม่เป็นท่า ซิงเฉินแคปิตอลออกแถลงการณ์ตัดหางปล่อยวัด ใจความสำคัญคือ "เราก็เป็นเหยื่อเหมือนกัน"

เวลาหานลู่อีไถฟีดเจอข่าวพวกนี้ นิ้วของเขาจะชะงักไปสักหนึ่งถึงสองวินาที ก่อนจะไถข้ามไป

ติงเหรินยังไม่ยอมอยู่นิ่ง ห้ามออกนอกประเทศก็ส่วนห้ามออกนอกประเทศ แต่ปากไม่ได้โดนปิด เขาจ้างทีมพีอาร์ไปปล่อยข่าวตามแพลตฟอร์มต่างๆ ว่า "ล็อกเป้าผู้ต้องสงสัยได้หลายคนแล้ว" ถ้อยคำเหมือนตั้งใจตกปลา บีบให้คนแฉเผยตัวออกมาเอง

ที่น่าปวดหัวกว่าคือกระทู้วิเคราะห์โปรไฟล์ เหล่าหวังวิศวกรรมย้อนกลับ กระทู้นี้ถูกปักหมุดอยู่ในเว็บบอร์ดเดียวกับที่หานลู่อีสิงอยู่ทุกวัน และจะอัปเดตเวอร์ชันใหม่ทุกๆ สองสามวัน ข้อสรุปล่าสุดถูกบีบให้แคบลงจาก "โปรแกรมเมอร์แบ็กเอนด์บริษัทยักษ์ใหญ่" กลายเป็น "ผู้เชี่ยวชาญระดับสูงที่มีประสบการณ์ทำระบบแนะนำ"

ระยะห่างจากการเดาว่าเป็นหานลู่อี คงเหลืออีกแค่ก้าวสองก้าวเท่านั้น

ทุกครั้งที่เขาเลื่อนผ่านกระทู้นี้ เขาจะมองมันนานขึ้นอีกนิด แล้วก็ปิดทิ้ง กฎเหล็กของกู้ซือเยว่ยังคงแปะอยู่บรรทัดบนสุดในแอปจดบันทึก  "ห้ามพูดถึงไคว่ส่าน"

คืนวันศุกร์ เขาไถดูกระทู้สุดท้ายเสร็จและเตรียมตัวปิดคอมพิวเตอร์

แพลตฟอร์มรับงานฟรีแลนซ์เด้งแจ้งเตือนงานใหม่ขึ้นมา

ตอนแรกเขาไม่ได้ตั้งใจจะดู วันนี้เขาทำไปสามงานแล้ว แต่หัวข้อดันดึงดูดความสนใจเขาเสียก่อน

[งานนอกด่วน | ปรับปรุงโมดูลหลักระบบแนะนำ | เสนอราคา: 50,000 | ผู้ว่าจ้าง: บริษัท ติ่งเซิ่งดิจิทัลเทคโนโลยี (เซินเจิ้น) จำกัด]

ติ่งเซิ่งดิจิทัลเทคโนโลยี

บริษัทย่อยในเครือติ่งเซิ่งกรุ๊ป รับผิดชอบสายผลิตภัณฑ์ดิจิทัลของกลุ่มบริษัท ในช่วงปีสุดท้ายที่หานลู่อีทำงานที่ติ่งเซิ่ง โค้ดที่เขาคอมมิตเกินครึ่งก็อยู่ในคลังโค้ดของบริษัทย่อยแห่งนี้

เขากดเข้าไปดูรายละเอียดงาน

"อัลกอริทึมหลักของระบบแนะนำเกิดปัญหาประสิทธิภาพตกต่ำในช่วงนี้ อัตราความหน่วงพุ่งกระฉูดถึง 300%+ ในช่วงพีก ตัวชี้วัดการรักษาผู้ใช้งานลดลงอย่างต่อเนื่อง ทีมงานภายในตรวจสอบมาสองสัปดาห์แล้วยังหาต้นตอไม่ได้ ขณะนี้ต้องการจ้างที่ปรึกษาทางเทคนิคระดับสูงด่วนเพื่อช่วยวิเคราะห์..."

หานลู่อีมองคำอธิบายย่อหน้านั้น

ระบบแนะนำตัวนี้เขาเขียนมันมากับมือถึงห้าปี สถาปัตยกรรมระบบเขาหลับตาพูดยังได้เลย

เฉินป๋อเหวินคงไม่เคยแม้แต่จะดูประวัติคอมมิตเลยด้วยซ้ำ

ด้านล่างคำอธิบายงานแนบเอกสารสรุปทางเทคนิคที่ผ่านการลบข้อมูลสำคัญออกแล้ว เป็นไฟล์ PDF สามหน้า

หานลู่อีอ่านไปได้แค่สองบรรทัดก็หยุด

ด้านหลังพารามิเตอร์สำคัญล้วนมีวงเล็บอธิบายกำกับไว้ ด้านหลังความหน่วงช่วงพีก 300%+ เขียนไว้ว่า (เทียบกับเกณฑ์มาตรฐานของเวอร์ชันที่ปล่อยเมื่อไตรมาส 3 ปี 2025) ด้านหลังเพดาน QPS เขียนไว้ว่า (ขีดจำกัดทางทฤษฎีภายใต้คอนฟิกคลัสเตอร์ปัจจุบัน)

เขามองแวบเดียวก็รู้เลยว่านี่คือฝีมือเจ้าฉี่หมิง

เจ้าฉี่หมิง ลูกน้องที่เขาปั้นมากับมือตลอดสามปี ตั้งแต่เป็นเด็กฝึกงานจนขึ้น P5 มาตรฐานการเขียนโค้ดและรูปแบบเอกสาร เขาเป็นคนจับมือสอนมาเองทั้งนั้น

เสี่ยวหมิงเป็นคนเอางานมาโพสต์ลงแพลตฟอร์ม

นั่นหมายความว่าคนในบริษัทเอาไม่อยู่แล้วจริงๆ ทีมของเฉินป๋อเหวินงมหาต้นตอมาเกือบสองสัปดาห์แต่ก็คว้าน้ำเหลว สุดท้ายก็ต้องเป็นเสี่ยวหมิง  ซึ่งร้อยทั้งร้อยคงเสนอตัวรับเผือกร้อนนี้เอง  เป็นคนเขียนเอกสารเทคนิคฉบับนี้เพื่อโยนออกมาจ้างคนนอก หานลู่อีพอนึกภาพออกเลยว่าสองสัปดาห์ที่ผ่านมาหมอนั่นต้องทนทำโอทีหนักหนาสาหัสแค่ไหน

เขามองเห็นปัญหาแล้ว ทีมของเฉินป๋อเหวินไปรื้อโมดูลจัดสรรทรัพยากรหลักที่เขาทำไว้ แล้วเปลี่ยนจากระบบประเมินน้ำหนักแบบไดนามิกไปเป็น Rule Engine แบบตายตัว

อารมณ์เหมือนเอารถสปอร์ตเกียร์ธรรมดาไปดัดแปลงเป็นรถคนแก่เกียร์ออโต้ แล้วมาถามว่า "ทำไมมันวิ่งไม่ออกวะ"

งานห้าหมื่นหยวน หลับตาแก้ยังได้เลย

แต่นี่ไม่ใช่เรื่องของเงิน

นี่คือผลงานที่เฉินป๋อเหวินชุบมือเปิบไป และมันกำลังเน่าคามือเขา

หานลู่อีปิดหน้ารายละเอียดงาน

แล้วก็เปิดขึ้นมาใหม่

แล้วก็ปิดอีกครั้ง

เขาเอนหลังพิงพนักเก้าอี้ มองเพดาน

ลมพัดผ่านหน้าต่างเข้ามา เสื้อยืดที่ตากไว้ตรงระเบียงปลิวสะบัดเสียงดังพึ่บพั่บ

เขาหยิบโทรศัพท์ขึ้นมา เปิดเนตรโค้ดแห่งความเป็นจริงกวาดตามองรายละเอียดงานนั้นอีกรอบ

แผงข้อมูลเด้งขึ้นมา

[ระบบแนะนำติ่งเซิ่งดิจิทัลเทคโนโลยี | สถานะปัจจุบัน: เสื่อมสภาพขั้นรุนแรง | ความเสถียรของอัลกอริทึมหลัก: แย่มาก]

[บุคคลที่เกี่ยวข้อง: เฉินป๋อเหวิน (ผู้รับผิดชอบโปรเจกต์) | ความผิดปกติของระบบมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการปรับโครงสร้างของทีมงานเขา]

แย่มาก

ระบบที่เขาใช้เวลาเขียนมาห้าปี ถูกแก้จนกลายเป็นคำว่า "แย่มาก"

หานลู่อีปิดเนตรโค้ดแห่งความเป็นจริง คว่ำหน้าจอโทรศัพท์ลงบนโต๊ะ

"แม่งเอ๊ย โคตรระยำเลย!"