บทที่ 160: กระแสสังคมปะทุ (ฟรี)

สองสามวันต่อมา วิดีโอที่ถูกตัดหัวตัดท้ายถูกก๊อปปี้แจกจ่ายไปยังสถานีโทรทัศน์ใหญ่ๆ ทั่วประเทศ ทั้ง ABC, NBC, CBS, CNN และอื่นๆ โดยเฉพาะแผนกข่าวในเมืองใหญ่อย่างนิวยอร์ก วอชิงตัน และลอสแอนเจลิส

วิดีโอไม่มีปี่มีขลุ่ย มีแค่ภาพตัดต่อตำรวจซ้อมทรมานและสังหารโหด เน้นย้ำความป่าเถื่อนของตำรวจฝ่ายเดียว แถมยังระบุสถานที่เกิดเหตุชัดเจน—รัฐมิชิแกน ดีทรอยต์

โทษประหารชีวิตในรัฐมิชิแกนถูกยกเลิกไปกว่าร้อยปีแล้ว

หมายความว่า ต่อให้คนดำพวกนี้เป็นใคร หรือทำผิดร้ายแรงแค่ไหน เมื่อคุกเข่ายอมจำนนและหมดทางสู้ ตำรวจก็ไม่มีสิทธิ์ยิงทิ้งดื้อๆ

แม้แต่ในรัฐที่ยังมีโทษประหาร ก็ยังใช้วิธีฉีดยาพิษ ภาพการประหารชีวิตหมู่เรียงตัวในวิดีโอมันนองเลือดและโหดร้ายเกินไป

อย่างแรก สิ่งนี้ไปสะกิดต่อมโกรธของนักข่าวผิวดำและผู้บริหารสถานีโทรทัศน์หลายคนอย่างจัง

สิทธิมนุษยชนของคนดำอยู่ไหน? ทำไมตำรวจผิวขาวถึงสังหารหมู่คนดำได้?!

นี่มันยุคไหนแล้ว เรื่องป่าเถื่อนแบบนี้ยังเกิดขึ้นอีกเหรอ!

ทุกคนอดนึกถึงความกลัวจากการถูกกดขี่โดยคนขาวในยุคค้าทาสไม่ได้

บัดซบ! คนดำไม่ใช่ทาสแล้วนะโว้ย!!

วิดีโอนี้จุดไฟโกรธให้สื่อใหญ่ทันที ผู้นำคนผิวดำและนักข่าวออกมานำขบวนประท้วง เรียกร้องให้เปิดโปงเรื่องนี้และลงโทษฆาตกรอย่างสาสม!

แฉ! ต้องแฉให้หมด!

ดินแดนเสรีแห่งยุคใหม่อย่างอเมริกา จะยอมให้เรื่องเลวทรามแบบนี้เกิดขึ้นไม่ได้!

เรื่องนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากองค์กรต่างๆ เช่น "ผู้พิทักษ์นักโทษประหาร" (Death Row Guardians) กลุ่มพลเรือนที่ต่อต้านโทษประหารและเรียกร้องให้ยกเลิกทั่วประเทศ—การกระทำของพวกเขาได้รับเสียงเชียร์จากหลายคน แต่คนคัดค้านก็มีไม่น้อย

ฝ่ายค้าน: เป็นนักโทษประหาร ก็ต้องทำผิดร้ายแรงสิ จะเก็บไว้ทำไม? กฎหมายไม่มีสิทธิ์กำจัดเดนคนเหรอ? ถ้าไม่ฆ่าทิ้ง จะเตือนใจคนอื่นได้ไง? ความตายเท่านั้นที่จะทำให้คนฉุกคิดก่อนทำผิด

นี่ไม่ใช่เรื่องตลกแบบ "ติดคุกสามปีคุ้ม ประหารก็ไม่ขาดทุน"

แต่ครั้งนี้ต่างออกไป คนดำในวิดีโอไม่รู้ว่าเป็นใคร แต่ดูไม่เหมือนนักโทษประหารแน่ นักโทษประหารที่ไหนจะโดนยิงทิ้งแบบนี้? นี่มันศาลเตี้ยชัดๆ! การเหยียดเชื้อชาติที่น่ารังเกียจ

และเพชฌฆาตคือตำรวจ! ตำรวจผิวขาวหน้าตาเหี้ยมเกรียม!

รัฐบาลกลาง รัฐมิชิแกน และดีทรอยต์ ต้องออกมาให้คำตอบกับชุมชนคนดำเดี๋ยวนี้!

ข้างต้นคือมุมมองของชุมชนคนดำและฝ่ายต่อต้านโทษประหาร ส่วนในมุมมองของกลุ่มคนขาวบางกลุ่ม เรื่องนี้ละเอียดอ่อนมาก จะปล่อยให้คนดำก่อเรื่องวุ่นวายไม่ได้ พวกเขาต้องหารือกันว่าจะรายงานข่าวนี้ยังไงให้เข้าทาง

เรตติ้งสำคัญก็จริง แต่มีสิ่งที่สำคัญกว่าเรตติ้ง

นิวยอร์ก

ในสำนักงานหนังสือพิมพ์แห่งหนึ่ง เฮเลน กำลังคุยโทรศัพท์อ้อน จอห์น อยู่ดีๆ ก็ได้รับแจ้งด่วนจากหัวหน้า จากนั้นกลุ่มนักข่าวและช่างภาพก็นั่งดูวิดีโอสังหารโหดในห้องประชุม

หน้าเฮเลนซีดเผือด วิธีการฆ่าของตำรวจคนนั้นน่ากลัวเกินไป

แฟนหนุ่มซื่อบื้อของเธออ่อนโยนกว่าเยอะ

"บ.ก. อยู่ไหน? หัวหน้ากองบ.ก. อยู่ไหน?"

บรรณาธิการตะโกนลั่นห้องประชุม "รีบตัดต่อวิดีโอนี้เดี๋ยวนี้! ไม่ใช่พรุ่งนี้เช้า คืนนี้ฉันต้องเห็นข่าวฉบับเต็ม! นี่มันประเด็นร้อนแรงที่จะกวาดเรตติ้งและความสนใจมหาศาล เร็วเข้า! ขยับตัวหน่อย! ทุกคนทำโอทีคืนนี้ จ่ายสองเท่า!! เดี๋ยวฉันเลี้ยงมื้อดึก!"

เฮเลนก็ไม่รอด ต้องอยู่ช่วยงาน

เดทคืนนี้ล่มไม่เป็นท่า เธอจำใจโทรหาจอห์น เล่าสถานการณ์อย่างจนใจ และบ่นว่าตำรวจในวิดีโอโหดเหี้ยมอำมหิตแค่ไหน

ฟังแล้วคิ้วจอห์นกระตุก เขาคิดถูกแล้วที่ไม่บอกตัวตนจริงกับแฟน เพราะวิธีการฆ่าของเขานั้นโหดเหี้ยมอำมหิตกว่าเยอะ

ภายในไม่กี่วัน รายงานข่าวมากมายปรากฏบนหน้าหนึ่งของสื่อใหญ่ทั่วอเมริกา

["I Can't Breathe" หวนคืน! ตำรวจผิวขาวซ้อมทรมานและรีดไถคนดำ ทุบตีและยิงทิ้งอย่างโหดเหี้ยม]

[ยิงหมดแม็กเป็นเรื่องปกติ? เหตุการณ์อพาร์ตเมนต์สังหารคนดำ 4 ศพ ตำรวจอ้าง "ป้องกันตัวตามสมควร"]

[เป้าหมายคือหัวคนดำ? ตำรวจพัวพันการเหยียดเชื้อชาติ]

[ผู้รอดชีวิตแฉ: เราคุกเข่าขอชีวิตแล้ว ตำรวจก็ยังเหนี่ยวไก]

[สิทธิมนุษยชนอเมริกันพังทลาย! สหประชาชาติประณามการสังหารหมู่ในอพาร์ตเมนต์ว่าเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ]

[...จำนวนผู้เสียชีวิตจากความรุนแรงของตำรวจอเมริกันถูกปกปิดอย่างเป็นระบบ]

รายงานข่าวแพร่สะพัดไปทั่วเมืองและรัฐต่างๆ สื่อใหญ่ตีแผ่เหตุการณ์จากหลายมุมมอง ทั้งการบังคับใช้กฎหมายที่รุนแรง การเหยียดเชื้อชาติ สิทธิมนุษยชน ความยุติธรรม และเหยื่อผู้เคราะห์ร้าย

แถมสื่อต่างรัฐยังไวกว่าสื่อท้องถิ่นดีทรอยต์ซะอีก

สื่อท้องถิ่นมีกฎท้องถิ่น ข่าวใหญ่ขนาดนี้ต้องคุยกันก่อนรายงานเพื่อกันความเข้าใจผิด

แต่สายไปแล้ว สื่อต่างถิ่นที่หิวข่าวกระโจนเข้าใส่โดยไม่สนหน้าอินทร์หน้าพรหม

สื่อบางเจ้าเบลอหน้าให้ บางเจ้าเพื่อเรตติ้งก็ตัดต่อแล้วปล่อยภาพดิบๆ ออกมาเลย ทำเอาคนดูขนลุกซู่ ยิ่งไปกว่านั้น คนดำหลายคนในวงการสื่อก็ใส่อารมณ์ส่วนตัวลงไปในข่าว ชี้นำสังคมไปเรื่องการเหยียดเชื้อชาติ

อันที่จริง วิดีโอชัดขนาดนี้ ไม่ต้องชี้นำ คนมีตาก็ดูออกว่าตำรวจใช้ความรุนแรงเกินกว่าเหตุแน่ๆ ส่วนเรื่องเหยียดผิวไหม ยังไม่ชัดเจน

เพราะวิดีโอมีแต่ภาพ ไม่มีเสียง ไม่รู้ว่าตำรวจพูดอะไรบ้าง

แต่แค่วลีเดียว "ตำรวจผิวขาวยิงคนดำ" โดยไม่ต้องขยายความ ก็เพียงพอจะจุดไฟโกรธให้ชุมชนแอฟริกันอเมริกันทั่วประเทศแล้ว

นี่คือการกดขี่ทางเชื้อชาติ!

ทันใดนั้น กระแสสังคมทั่วอเมริกาก็เดือดพล่าน ถึงขั้นดึงดูดความสนใจจากนานาชาติ

ดีทรอยต์

ขณะที่ส่วนอื่นของอเมริกายังแค่ทำสงครามน้ำลาย เมืองที่ดีทรอยต์ซึ่งมีการเหยียดผิวรุนแรงที่สุด กลับเต็มไปด้วยกลิ่นคาวเลือดแล้ว

แม้จลาจลยังไม่เริ่ม แต่ระดับความโกลาหลในเมืองพุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด คนผิวดำที่โกรธแค้นหลั่งไหลลงสู่ถนน ประท้วงการกระทำป่าเถื่อนของตำรวจผิวขาว

คนดำจำนวนมากข้ามถนน 8 Mile บุกเข้าไปประท้วงในย่านคนขาวชานเมืองตอนเหนืออย่างดุดัน

อีกจำนวนมากรวมตัวกันหน้าสถานีตำรวจ ถือป้ายประท้วง เรียกร้องความยุติธรรม

ที่หน้าสหภาพแรงงานคนขับรถบรรทุก คนดำนับไม่ถ้วนก็มารวมตัวกัน—เพราะเมื่อสองวันก่อน จิมมี่ ฮอฟฟา เพิ่งไปร่วมงานมอบรางวัลของตำรวจ แถมยังมอบเงินสนับสนุน และถ่ายรูปจับมือกับฟิลิป ฆาตกรคนนั้น สนับสนุนการกระทำของเขา

ไอ้บ้าฮอฟฟา! มันสนับสนุนพวกเหยียดผิว!

สื่ออื่นอาจไม่รู้ แต่คนดำท้องถิ่นจะไม่รู้สันดานฟิลิปเหรอ? การที่ฮอฟฟาสนับสนุนฟิลิป แปลว่าเป็นพวกเดียวกัน ฮอฟฟาก็คงเป็นพวกเหยียดผิวหน้าด้านๆ เหมือนกัน!

ข้อหานี้แทบจะทำลายฮอฟฟาจนย่อยยับ

กว่าฮอฟฟาจะรู้เรื่อง ก็สายไปแล้ว แก้ตัวไม่ขึ้น—เขาสัญญาในสหภาพว่าจะจัดการแก๊ง และไปร่วมงานมอบรางวัลเพื่อร่วมมือกับตำรวจ ภายนอกดูเหมือนปกป้องผลประโยชน์สหภาพ แต่การสนับสนุนตำรวจขาโหดก็เหมือนโคลนเปื้อนกางเกง ต่อให้ไม่ใช่ขี้ ก็เหม็นเหมือนขี้

คนดำบางคนบุกเข้าไปในสหภาพ กากบาทสีแดงตัวใหญ่บนรูปฮอฟฟา!

"อาชญากร" ที่ร่วมมือกับตำรวจเหยียดผิว ไปลงนรกซะ!

ฟิลิปรู้สึกเหมือนโลกถล่ม

เมื่อกี้ยังเป็นฮีโร่ปราบยาเสพติด แป๊บเดียวกลายเป็นหนูสกปรกที่ใครๆ ก็อยากรุมตี ตกจากสวรรค์ลงนรกด้วยวิดีโอและข่าวไม่กี่ชิ้น

เขาไม่กล้าไปทำงานที่สถานีตำรวจด้วยซ้ำ หัวหน้าก็ปวดหัว บอกให้เขาไปกบดานที่อื่นก่อน รอสถานีออกแถลงการณ์

ในโทรศัพท์ เสียงหัวหน้าเคร่งเครียด "สื่อไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าแกเหยียดผิว แต่เรื่องความรุนแรงเกินกว่าเหตุนี่แก้ตัวยากนะฟิลิป แกไม่รู้เหรอว่ามีกล้องวงจรปิดในบ้าน? โง่หรือเปล่า ฆ่าคนต่อหน้ากล้อง? รู้ไหมว่าเรื่องมันใหญ่แค่ไหน?"

จะไปตรัสรู้ได้ไงว่ามีกล้อง? ฟิลิปเถียง "หัวหน้าครับ นั่นมันพวกค้ายาตัวเอ้! มีปืน มียา ขัดขืนการจับกุมและขู่ตำรวจ ผมยิงก็สมควรแล้ว"

"ไม่มีวิดีโอ แกจะพูดยังไงก็ได้ แต่ตอนนี้แกโดนแฉแล้ว! แหกตาดูวิดีโอก่อนพูด พวกคนดำนั่นคุกเข่ายอมแพ้แล้ว ยิงทิ้งในสถานการณ์นั้นคือทำเกินกว่าเหตุ! คือการกดขี่ทางเชื้อชาติ!"

หัวหน้าจมูกบิดเบี้ยวด้วยความโกรธ เพิ่งชมเชยมันไปหยกๆ ดันก่อเรื่องใหญ่ขนาดนี้ ไม่ตบหน้ากันชัดๆ เหรอ? ทำเอาทั้งสถานีตำรวจ "ขายหน้า"—เพราะฟิลิปเป็นพระเอกในงานมอบรางวัล

ไอ้บ้าฟิลิป ไอ้เงินสนับสนุนเฮงซวย ถ้าไม่ใช่งานนั้น สถานีตำรวจคงไม่ซวยขนาดนี้

จะแก้ยังไงดี?

ตัวเขาเองยังไม่แน่ใจเลยว่าฟิลิปฆ่าคนแบบนั้นจริงๆ หรือเปล่า นึกว่าคนดำพวกนั้นตายเพราะขัดขืนจริงๆ

"ฟิลิป รีบหาหลักฐานอื่นมา!" หัวหน้าเร่ง "ใส่ร้ายพวกคนดำนั่น ยิ่งเลวยิ่งดี ต้องเลวพอที่จะทำให้สังคมรังเกียจ แกถึงจะได้คะแนนสงสาร เข้าใจไหม? อย่างน้อยดึงคนขาวมาเป็นพวกเราให้ได้!"

ฟิลิปรับคำ หลังจากวางสาย เขาคิดอยู่นาน แล้วติดต่อเซอร์ริลลี

ฝั่งตะวันตก

เซอร์ริลลีปลอบใจฟิลิปอยู่นาน และสัญญาจะหาทนายดีที่สุดมาสู้คดีให้

วางสายแล้ว เขามองลูก้าที่นั่งตรงข้าม อดนึกย้อนเหตุการณ์ทั้งหมดไม่ได้ ตั้งแต่น้ำมันถูกปล้น จนถึงงานมอบรางวัล ทุกอย่างราบรื่น ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ ทั้งเงินและชื่อเสียง แม้แต่ฮอฟฟาก็ได้คะแนนเสียง

ดูเหมือนคนเดียวที่เสียประโยชน์คือลูก้า เพราะรถน้ำมันยังไม่ได้คืน

เซอร์ริลลีมองว่าเรื่องนี้ลูก้าเสียเปรียบเต็มประตู

"พิราบ เราเจอปัญหาใหญ่แล้ว สหภาพท้องถิ่นและสถานีตำรวจโดนกระแสสังคมโจมตีเละ ธุรกิจน้ำมันเรากระทบหนักแน่"

เซอร์ริลลีพูดถึงกระแสสังคมแล้วใจหายวาบ โชคดีที่เรื่องนี้ไม่ค่อยลามมาถึงมาเฟียเท่าไหร่ ความผิดทั้งหมดถูกโยนไปที่สหภาพและตำรวจ โดยเฉพาะฟิลิป

ฟิลิปกำลังจะโดนข้อหาฆาตกรรมจากรัฐบาลกลาง หนีไม่พ้นแน่

เซอร์ริลลี: "รายชื่อที่คุณให้มาก่อนหน้านี้ดูเหมือนจะผิดนะ ตำรวจยังหารถไม่เจอเลย และคนที่จับมาก็เป็นคนค้ายา ไม่ใช่โจรปล้นรถ"

ลูก้านวดขมับ "ผิดได้ไงครับ? คนขับรถผมจำหน้าพวกนั้นแม่น... ขอโทษที ตอนนั้นมันมืด เขาอาจจะจำผิด?"

จำผิด? เซอร์ริลลีพูดไม่ออก แต่ไม่สงสัยว่าลูก้าจงใจ เพราะทำไปลูก้าก็มีแต่เสียกับเสีย

ลูก้ายกกาแฟขึ้นจิบ ถอนหายใจ "พูดตรงๆ สถานการณ์ในดีทรอยต์ซับซ้อนเกินไป เรื่องแค่นี้ในนิวยอร์กคงเงียบกริบ แต่ที่นี่กลายเป็นเรื่องใหญ่ ธุรกิจที่นี่ยากจริงๆ ครับ"

ไอ้หนูนี่คิดจะถอดใจเหรอ? เซอร์ริลลีใจหาย รีบปลอบ "แค่อุบัติเหตุน่า เดี๋ยวก็ผ่านไป"

"หวังว่าอย่างนั้นครับ หวังว่าปาหี่นี้จะจบเร็วๆ"

ดีทรอยต์ ถนนสาย 12

นี่คือจุดกำเนิดจลาจลในพล็อตเดิม แต่ตอนนี้บนถนนไม่ค่อยมีคนดำ กลุ่มผู้ประท้วงแห่ไปรวมตัวที่สถานีตำรวจและสหภาพหมดแล้ว

ออกจากบ้านเซอร์ริลลี ลูก้ามาที่นี่

อาเฉียงและไบรอันตามลูก้าเข้าไปในบาร์ต้นเหตุจลาจล หาที่นั่งลงตามสบาย ในร้านมีแต่คนดำ มีคนขาวแค่หยิบมือ และอาเฉียงเป็นคนเอเชียคนเดียว

ทีวีในบาร์เปิดข่าวจากช่องต่างๆ คนดำหลายคนดูด้วยความแค้นเคือง แต่ยังดีที่มีสติ โฟกัสความโกรธไปที่ฟิลิป ไม่ใช่เป้าหมายอื่น ยึดหลัก "ใครทำคนนั้นรับ"

อย่างไรก็ตาม เมื่อกระบวนการยุติธรรมแสดงความ "ปรานี" ต่อฟิลิปและตำรวจคนอื่น คนดำพวกนี้จะไม่คิดแบบนั้นอีกต่อไป พวกเขาจะสิ้นหวังกับประเทศนี้ กับการขาดการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และกับระบบสังคม จนระเบิดความโกรธออกมาอย่างไม่เลือกหน้า

ถึงตอนนั้น เมืองนี้จะ "ระเบิด"

"...ลุงพิราบ เราจะไม่โดนกระทืบตายเหรอครับที่มานั่งดื่มที่นี่?" ไบรอันกลัวๆ ที่ต้องมาดงคนดำในเวลาหน้าสิ่วหน้าขวานแบบนี้

ลูก้านั่งนิ่ง แค่เหลือบตามองกลับไป ขี้ยาหลายคนก็หดหัวถอยหนี คนดำบางคนที่อยากหาเรื่องก็นั่งลง รู้สึกสงบอย่างประหลาด ไม่อยากยุ่งกับชายหนุ่มคนนั้น แม้จะเป็นคนขาว แต่กลับดูเป็นมิตร

ลูก้า... กับออร่าทูตสันติภาพ ทูตต้านยาเสพติด ผู้ไกล่เกลี่ย และโบนัสความไว้ใจจากอาชญากร—ถ้าลูก้าพูดตั้งกฎขึ้นมา ผลลัพธ์อาจจะดียิ่งกว่านี้

ไบรอันมองข่าวในทีวี ถามอย่างสงสัย "ลุงพิราบ รู้ไหมเกิดอะไรขึ้น? ทำไมฟิลิปถึงฆ่าคนดำพวกนั้น?"

"ไม่สำคัญแล้ว"

ลูก้าส่ายหน้า "ในโลกนี้ไม่มีความจริง มีแต่มุมมอง สิ่งที่เห็นคือความคิดเห็น ไม่ใช่ความจริง"

รูปของจิมมี่ ฮอฟฟา และคำแถลงสนับสนุนการกวาดล้างอาชญากรรมของตำรวจ ปรากฏในข่าวอีกครั้ง พิธีกรและแขกรับเชิญถกเถียงกัน บางคนสนับสนุนฮอฟฟา มองว่าเขาปกป้องสิทธิ์สหภาพและช่วยตำรวจปราบโจร บางคนมองว่าฮอฟฟาสนิทกับพวกเหยียดผิวเกินไปและวิธีการรุนแรงเกินเหตุ

ลูก้าละสายตาอย่างไม่ยี่หระ

ทางเลือกของทุกคนไม่มีถูกผิด มีแต่จุดยืน