บทที่ 58: โรคหายาก: กลุ่มอาการดาบโค้ง (Scimitar Syndrome)

“ติ๊ง! คุณทำการฝึกซ้อมสำเร็จหนึ่งครั้ง!”

“ค่าความชำนาญทักษะการซ่อมแซมหัวใจฉีกขาด +0.5%”

“อันดับของคุณได้รับการอัปเดตแล้ว!”

“ทักษะการซ่อมแซมหัวใจฉีกขาดระดับปรมาจารย์: โรงพยาบาลอันดับหนึ่งหลินไห่ อันดับ 1, เมืองหลินไห่ อันดับ 3, มณฑลไป๋อวิ๋น อันดับ 16, ประเทศต้าเซี่ย อันดับ 132, ทั่วโลก: 1000+”

สวี่ชิวประหลาดใจเล็กน้อย ไม่คิดเลยว่า เพียงแค่ค่าความชำนาญเพิ่มขึ้น 0.5% ก็ทำให้อันดับในมณฑลของเขาขยับขึ้นมา 3 อันดับ และอันดับในประเทศก็ขยับขึ้นมาอีกสิบกว่าอันดับ ถ้าคำนวณแบบนี้ ขอเพียงแค่สองร้อยครั้ง เขาก็จะสามารถยกระดับการผ่าตัดนี้ไปสู่ระดับสมบูรณ์แบบได้

เพียงแต่... การฝึกซ้อมการผ่าตัดดูเหมือนจะใช้เวลาเพียงแค่ครึ่งชั่วโมงกว่าๆ แต่การดำเนินไปตามกระบวนการทั้งหมด ยังต้องจำลองอุบัติเหตุระหว่างผ่าตัดต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นกะทันหันอีกด้วย เป็นการสิ้นเปลืองพลังใจอย่างมาก! กระทั่ง ไม่ได้ด้อยไปกว่าการทำการผ่าตัดจริงๆ เลย!

“ฝึกอย่างอื่นต่อดีกว่า” สวี่ชิวเปลี่ยนชุดเครื่องมือ เริ่มฝึกซ้อมการเย็บแผลแบบง่ายๆ ในไม่ช้า เวลาก็ล่วงเลยมาถึงเที่ยงคืนของวันถัดไป

“ติ๊ง คุณได้รับภารกิจประจำวัน *1!” มือของสวี่ชิวหยุดชะงัก ดวงตาเป็นประกาย ปลดล็อกภารกิจประจำวันด้วยเหรอ? เขารีบตรวจสอบทันที

ภารกิจประจำวัน: ง่าย: วินิจฉัยอาการของคนไข้ครบห้าสิบคน (สามารถเลือกได้) ทั่วไป: ยอดรวมความยาวการเย็บแผลในวันนั้นถึงหนึ่งเมตร (สามารถเลือกได้) ยาก: ทำการผ่าตัดระดับสี่สำเร็จหนึ่งครั้ง (สามารถเลือกได้)

สวี่ชิววิเคราะห์อยู่ครู่หนึ่ง ภารกิจง่าย ปริมาณคนไข้ที่เขาตรวจในครึ่งวัน อย่างน้อยก็หกเจ็ดสิบคนแล้ว ไม่ยากจริงๆ ภารกิจทั่วไปจะค่อนข้างโหดหน่อย อย่างการผ่าตัดคลอดที่แผลค่อนข้างใหญ่ แผลก็ยาวแค่ประมาณ 10~15 เซนติเมตรเท่านั้น หากรับภารกิจนี้ หมายความว่า เขาอย่างน้อยก็ต้องตามช่วยผ่าตัดสิบกว่าครั้ง และรับหน้าที่เย็บแผลทั้งหมด ถึงจะรวบรวมความยาวทั้งหมดให้ครบหนึ่งเมตรได้

แน่นอน— เขาก็สามารถเลือกที่จะไปที่ห้องทำหัตถการ จัดการกับการเย็บแผลต่างๆ โดยเฉพาะก็ได้ เช่น นักเรียนตีกัน, พ่อลูกตีกัน, สามีภรรยาตีกัน, และยังมีคู่รักหนุ่มสาวที่ทะเลาะกันตอนโป๊จนเยื่อพรหมจารีฉีกขาด แต่เหล่านี้ โดยพื้นฐานแล้วเป็นงานของแพทย์ประจำบ้าน, นักศึกษาแพทย์ฝึกหัด เขาที่เป็นถึงราชาแพทย์ประจำบ้าน ไปที่นั่นก็ดูจะเกินความจำเป็นไปหน่อย

“รอการผ่าตัดระดับสี่แล้วกัน” สวี่ชิวเก็บความคิดกลับมา ตั้งใจว่าจะค่อยรับภารกิจทีหลัง “เช็คอินก่อนดีกว่า” สวี่ชิวคลิกเช็คอิน

“ติ๊ง!”

“ขอแสดงความยินดี คุณทำการเช็คอินที่โรงพยาบาลอันดับหนึ่งหลินไห่สำเร็จ!”

“ค่าความมีอิทธิพลของคุณคือ 5.9, รางวัลได้รับการเพิ่มพลังในระดับกลาง! ความอุดมสมบูรณ์ของรางวัล *5.9!”

“คุณได้รับ: ทักษะการใส่หลอดเลือดหัวใจเทียมระดับปรมาจารย์!”

สวี่ชิวประหลาดใจอย่างยิ่ง เป็นการผ่าตัดระดับสี่ของแผนกศัลยกรรมทรวงอกอีกแล้ว! ขอบเขตการใช้งานของการใส่หลอดเลือดหัวใจเทียมนั้นกว้างขวางมาก เช่น ภาวะหลอดเลือดตีบ, ภาวะหลอดเลือดแข็งตัว, หรือความผิดปกติของหลอดเลือดแดงและดำ, การเกิดทางลัดที่ผิดปกติ และอื่นๆ ล้วนเป็นข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดใส่หลอดเลือดเทียม ถ้าจะให้ล้ำขึ้นไปอีกหน่อย การทำการปลูกถ่ายหัวใจ, ปลูกถ่ายปอด และอื่นๆ ก็สามารถนำมาใช้ได้เช่นกัน

...

เมื่อความรู้ระดับปรมาจารย์ถูกสวี่ชิวซึมซับโดยสิ้นเชิง เขาก็ได้รับประสบการณ์และเคล็ดลับการผ่าตัดที่เกี่ยวข้องจำนวนมากในทันที กล้ามเนื้อก็กำลังถูกปรับเปลี่ยนใหม่ ความทรงจำของกล้ามเนื้อกำลังถูกสร้างขึ้น กลายเป็นรูปร่างที่ปรับให้เข้ากับทักษะการใส่หลอดเลือดเทียมระดับปรมาจารย์โดยสมบูรณ์

“ภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่ตีบ, โรคหลอดเลือดหัวใจ, กลุ่มอาการดาบโค้ง...” ในสมองของสวี่ชิวปรากฏชื่อโรคที่เหมาะสมกับการทำการเปลี่ยนหลอดเลือดเทียมนับไม่ถ้วน ในชั่วขณะนั้น ภาพหนึ่งก็พลันแวบเข้ามาในสมองของสวี่ชิว! สวี่ชิวรีบวางเครื่องมือลงทันที สีหน้าค่อนข้างเคร่งขรึม

เมื่อครู่นี้ เขานึกถึงเหมียวเยว่ที่เคยไปตรวจที่แผนกสูตินรีเวชเมื่อตอนเย็น สายตาที่อ้อนวอนของอีกฝ่ายก่อนจะเดินจากไป ในตอนนี้ยังคงวนเวียนอยู่ในสมองของสวี่ชิวไม่หาย... “เดี๋ยวก่อน ทำไมถึงได้นึกถึงเธอขึ้นมากะทันหัน?” สวี่ชิวค่อยๆ ทบทวนทุกอย่างเมื่อครู่อย่างละเอียด จะต้องมีอะไรบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับเหมียวเยว่ แต่ถูกตนเองละเลยไปอย่างแน่นอน

คือ... โรคเหรอ? สวี่ชิวนึกถึงความผิดปกติของอาการของเหมียวเยว่ หนึ่งคือ การติดเชื้อในปอดที่ควบคุมไม่ได้ และภาวะหัวใจล้มเหลวเหตุเลือดคั่งที่ทรุดลงอย่างรวดเร็ว

เขาราวกับย้อนกลับไปที่ห้องผู้ป่วยอีกครั้ง เบื้องหน้าคือนอนอยู่เหมียวเยว่ที่อ่อนแรง หายใจลำบาก ริมฝีปากเขียวคล้ำ...

ในตอนนั้นเอง ดวงตาของสวี่ชิวก็เป็นประกายขึ้นมา ทุกคนต่างก็ละเลยไปจุดหนึ่ง จุดที่สำคัญที่สุด! รูปร่างเล็ก!

ในสมองของสวี่ชิวปรากฏชื่อโรคหนึ่งขึ้นมาอย่างรวดเร็ว “คือ... กลุ่มอาการดาบโค้ง (Scimitar Syndrome)” นี่คือโรคแต่กำเนิดที่พบได้ยากชนิดหนึ่ง ชื่อทางการแพทย์: กลุ่มอาการปอดเจริญไม่เต็มที่ (Hypogenetic lung syndrome) จัดเป็นหนึ่งในความผิดปกติของการระบายเลือดของหลอดเลือดดำปอด ส่วนใหญ่พบในผู้หญิงอายุ 20~30 ปี ลักษณะเด่นคือ หลอดเลือดดำปอดเชื่อมต่อกับหัวใจห้องขวาโดยตรงหรือผ่านทางหลอดเลือดดำของร่างกาย เนื่องจากการลัดวงจร คนไข้มักจะมีภาวะปอดขวาเจริญไม่เต็มที่, หัวใจเคลื่อนไปทางขวา และอื่นๆ ร่วมด้วย ลักษณะภาพทางรังสีวิทยาที่ชัดเจนคือ จากฟิล์มเอ็กซเรย์ทรวงอกด้านหน้า จะสามารถมองเห็นเงาของหลอดเลือดที่โค้งงอซึ่งอยู่ทางด้านขวาของหัวใจและทอดลงไปทางกะบังลม นี่คือภาพของหลอดเลือดดำปอดขวาที่ระบายเลือดผิดปกติ รูปร่างคล้ายกับดาบโค้ง ดังนั้นจึงถูกเรียกว่ากลุ่มอาการดาบโค้ง

“ปอดขวาของเหมียวเยว่ที่หดเล็กลง อาจจะไม่ใช่ภาวะปอดแฟบ!” สวี่ชิวตระหนักถึงจุดนี้ในทันที อาจจะเป็นกลุ่มอาการดาบโค้งก็ได้! ยิ่งไปกว่านั้น... ถ้าหากเป็นโรคนี้ ลักษณะอาการหลายอย่างของเหมียวเยว่ก็จะสามารถอธิบายได้ ก่อนอื่นเลย— ส่วนสูงที่ทุกคนละเลยไป กลุ่มอาการดาบโค้งมีลักษณะที่พบได้ไม่บ่อยอย่างหนึ่ง ก็คือการเจริญเติบโตช้า, รูปร่างเล็ก! ประการที่สอง การติดเชื้อในปอดซ้ำๆ, หายใจลำบาก, หอบเหนื่อย, อ่อนเพลีย และอื่นๆ ล้วนสามารถพบได้ในโรคนี้ นี่ก็อธิบายได้แล้วว่าทำไมการติดเชื้อในปอดของเธอถึงได้ยืดเยื้อไม่หาย ยังมีอีกจุดหนึ่งก็คือภาวะหัวใจล้มเหลวเหตุเลือดคั่ง

“สิ่งที่กระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว ไม่ใช่การตั้งครรภ์... แต่เป็นกลุ่มอาการดาบโค้ง”

“ดังนั้น หลังจากยุติการตั้งครรภ์แล้ว ภาวะหัวใจล้มเหลวของเหมียวเยว่ก็ยังคงไม่ทุเลาลง กลับกันยังคงทรุดลงอย่างต่อเนื่อง!”

อธิบายได้หมดแล้ว! หลอดเลือดดำปอดที่เชื่อมต่อผิดตำแหน่งไหลย้อนกลับสู่หัวใจห้องขวาผ่านทางหลอดเลือดดำใหญ่ซุพีเรียเวนาคาวา... การลัดวงจรจากซ้ายไปขวาทำให้เลือดในปอดเพิ่มขึ้น, ความดันหลอดเลือดแดงปอดสูง... และทำให้ภาระของหัวใจห้องขวาเพิ่มขึ้น, ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดของร่างกายลดลง และอื่นๆ... และนี่ ถึงจะเป็นสาเหตุที่แท้จริงของภาวะหัวใจล้มเหลว!

...

หกโมงกว่า แสงอรุณสาดส่อง เหล่าพยาบาลสาวในแผนกฉุกเฉินเมื่อเห็นสวี่ชิวเดินออกมาจากห้องผ่าตัด ก็พากันกล่าวทักทาย “คุณหมอสวี่คะ จะกลับแล้วเหรอคะ?”

“เหนื่อยเกินไปแล้วนะคะ ฝึกซ้อมผ่าตัดทั้งคืนอีกแล้ว!”

“หนูดูตารางเวรแล้ว วันนี้คุณหมอสวี่น่าจะได้หยุดพักนะคะ? กลับไปนอนพักดีๆ นะคะ!”

สวี่ชิวเดินไปยังประตู “ผมจะไปแผนกสูตินรีเวชสักหน่อยครับ”

“เอ๊ะ คุณหมอสวี่ไม่พักเหรอคะ?”

“ไปเยี่ยมหัวหน้าข่งสินะคะ!”

“หนูได้ยินเพื่อนร่วมงานที่แผนกสูตินรีเวชบอกว่า หัวหน้าข่งหลังผ่าตัดสองชั่วโมงแขนขาก็ขยับได้แล้ว เมื่อคืนตอนตีหนึ่งกว่าๆ ก็ฟื้นคืนสติโดยสมบูรณ์แล้ว ค่าต่างๆ ก็ดีอย่างน่าประหลาดใจ...”

เหล่าพยาบาลล้วนแต่เคยเห็นโลกมามากแล้ว ต่อให้เป็นหมอที่เก่งกาจแค่ไหน ทำผ่าตัดเสร็จ ก็ต้องให้พวกเธอมาดูแลต่อ แต่ ในการดูแลหลังผ่าตัดมาหลายปี พวกเธอก็ไม่เคยเห็นเลยว่า เพิ่งจะทำการซ่อมแซมหัวใจเสร็จ แต่กลับสามารถฟื้นตัวได้เร็วขนาดนี้

ดังคำกล่าวที่ว่า คนนอกดูเรื่องสนุก ในสายตาของคนในวงการ แพทย์ด้วยกันสามารถอ้างอิงเทคนิคการผ่าตัด, ตำแหน่งแผล, ความลึก และความคล่องแคล่วในการลงมีด และอื่นๆ มาตัดสินระดับความสามารถของศัลยแพทย์หลักได้ แต่ทว่า นั่นก็เป็นเพียงแค่ภายนอก จุดที่เป็นแก่นแท้ที่สุด อาจจะเป็นสิ่งที่ทุกคนคิดไม่ถึง!