ตอนที่ 265 แผนการที่ไร้พ่าย

ขณะที่จางเจี้ยนชวนกำลังระดมสมองเตรียมรับมือคณะดูงาน สองผู้นำสูงสุดแห่งอำเภออันเจียงก็กำลังสนทนากันอย่างเคร่งเครียด

"ไท่หยวน ฮ่าวจื้อสงแจ้งทางเขตตงป้าแล้ว จ้าวหยวนไห่เขารู้ความ เขาเข้าใจภาพรวมดี ผมเคยเปรยกับเขาแล้วว่าสถานการณ์ในอำเภอไม่สู้ดี โดยเฉพาะระบบน้ำมันพืชและธัญพืช... ทุกคนพูดแต่เรื่องปฏิรูปเปิดกว้าง ปลดแอกทางความคิด สร้างนวัตกรรม แต่สุดท้ายเป้าหมายมีอย่างเดียว คือแก้ปัญหาการบริหารจัดการที่ย่ำแย่ของรัฐวิสาหกิจ... ผอ.ถงกับผู้จัดการฟ่านก็แก่แล้ว หมดไฟที่จะแก้ปัญหา ผมเลยคิดว่าจะปรับเปลี่ยนตำแหน่งสักหน่อย..."

เหยาไท่หยวนพยักหน้าเห็นด้วยกับข่งอวิ้นเหลียง

ถ้าไม่ได้มานั่งเก้าอี้นี้ ไม่รู้หรอกว่าไฟลนก้นมันร้อนแค่ไหน

ระบบน้ำมันพืชและธัญพืชขาดทุนยับเยิน

มองไปทางไหนในสิบกว่าโรงงานมีกำไรแค่แห่งเดียว เสมอตัวสองแห่ง ที่เหลือขาดทุนหมด แถมขาดทุนหนักขึ้นทุกปี

นี่แหละที่น่าเป็นห่วงที่สุด

ปี 88 อำเภอควักเงินอุดหนุนหกแสนกว่าหยวน ปี 89 พุ่งเป็นล้านหนึ่ง ไตรมาสแรกปีนี้ปาเข้าไปห้าแสน

ถ้ายิ่งปล่อยไว้ ปีนี้สองล้านก็เอาไม่อยู่

ไม่ใช่แค่ระบบน้ำมันพืชฯ ระบบอุตสาหกรรมเบา, ก่อสร้าง, การค้าก็เริ่มขาดทุนตามมาติดๆ

จากขาดทุนน้อยๆ เมื่อสองปีก่อน กลายเป็นขาดทุนหนักขึ้นเรื่อยๆ

นี่กลายเป็นปัญหาใหญ่ที่กวนใจคณะกรรมการพรรคและรัฐบาลอำเภอ

"เลขาฯ ข่ง การปรับเปลี่ยนผู้นำกรมธัญญาหารเป็นเรื่องจำเป็น ผมเห็นด้วย แต่กลัวว่าน้ำไกลจะดับไฟใกล้ไม่ทัน ตอนนี้ต้องคิดว่าจะหยุดเลือดไหลยังไงในช่วงครึ่งปีหลัง คลังถังแตกแล้ว ระบบอื่นๆ ก็เจอปัญหาเดียวกัน เรายื้อไม่ไหวแล้วครับ"

เหยาไท่หยวนพอรู้ความคิดของข่งอวิ้นเหลียง พูดตรงๆ เมื่อไม่กี่เดือนก่อนเขายังเฉยๆ หรือถึงขั้นไม่เห็นด้วย

ตอนคุยกับอดีตเลขาฯ เหลียงฉงสี่ เขายืนยันจุดยืนว่าลูกใครคนนั้นอุ้ม อย่ามาหวังพึ่งอำเภอให้ช่วยทุกเรื่อง

ถ้าโรงงานมีปัญหาก็ต้องผ่าตัดทีละแห่ง จะแปรรูป จะล้มละลาย หรือจะควบรวมก็ว่าไปตามเนื้อผ้า อย่ามาเหมาเข่งให้อำเภอรับผิดชอบ

แน่นอนว่าต้องวิเคราะห์ปัญหากันทีละจุดว่าโรงงานไหนยังพอมีหวัง จะจัดการยังไง

แต่โรงงานเยอะขนาดนี้ เหยาไท่หยวนรู้ดีว่ามันกว้างเกินไปและสถานการณ์รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ การแก้ปัญหาต้องใช้เวลาและนโยบายสนับสนุนจากส่วนกลาง

แต่ตอนนี้ไม่มีเวลาให้มานั่งผ่าตัดทีละโรงงานแล้ว

นโยบายส่วนกลางก็ยังคลุมเครือ มีแต่กรอบกว้างๆ ให้เร่งปฏิรูป ปรับปรุงให้ตรงจุด ใช้นโยบายที่มีให้เกิดประโยชน์ แต่ไม่บอกวิธีทำที่ชัดเจน

โดยเฉพาะเรื่องคนงาน ถ้าไม่มีนโยบายรองรับที่ชัดเจนและเงินทุนสนับสนุน อาจเกิดความวุ่นวายได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ระดับรากหญ้ากลัวที่สุด

พอเหยาไท่หยวนมารับตำแหน่งนายอำเภอ ใช้เวลาครึ่งเดือนศึกษาข้อมูลโรงงานต่างๆ ก็ต้องตกใจ

ยื้อต่อไปไม่ได้แล้ว ขืนยื้อต่อ คลังเจ๊งแน่ แล้วธนาคารเจ้าหนี้ทั้งหลายก็จะมาบีบไข่

การวิเคราะห์ทีละโรงงานแล้วค่อยๆ ปฏิรูปน่าจะเป็นวิธีที่มั่นคงที่สุด

แต่เนื่องจากไม่มีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนจากส่วนกลาง การปฏิรูปรัฐวิสาหกิจที่มีการพูดถึงกันมานาน ก็วนเวียนอยู่แค่ระบบรับเหมาความรับผิดชอบ ซึ่งไม่ได้แตะต้องเรื่องกรรมสิทธิ์

เหมือนกรณีหม่าเซิ่งลี่แห่งโรงงานกระดาษสือเจียจวงที่รับเหมาโรงงานกระดาษร้อยแห่งทั่วประเทศ ตั้งเป็นกลุ่มบริษัทกระดาษ

ปีก่อนยังดังระเบิด หม่าเซิ่งลี่เดินสายบรรยายไปทั่ว แต่พอมาครึ่งปีหลังปีที่แล้วข่าวก็เงียบไป ไม่รู้เป็นตายร้ายดียังไง

หลายพื้นที่ยังคลำหาทางออกกันในหมอกควัน

ความร่วมมือระหว่างโรงงานตงซิง/เจียนซาน กับสถาบันวิจัยฯ ดูเหมือนจะเป็นของแปลกที่เกิดขึ้นจากจังหวะและโชคช่วย ยากจะเลียนแบบ เพราะหาเงื่อนไขที่ลงตัวแบบนี้ไม่ได้อีกแล้ว

ความกังวลของเหยาไท่หยวนก็คือความกลัดกลุ้มของข่งอวิ้นเหลียง

การปรับเปลี่ยนผู้นำกรมธัญญาหารต้องทำแน่ แต่การปฏิรูปโรงงานตามที่เหยาไท่หยวนเสนอ ยิ่งเร่งด่วนกว่า

แน่นอน เขาจะยื้อก็ได้ ควักเงินคลังปีละล้านสองล้านมาอุดหนุน เจรจาธนาคารผ่อนผัน ข่งอวิ้นเหลียงคิดว่ายื้อได้อีกสักปีสองปี

แต่เขาเพิ่งเป็นเลขาฯ อำเภอ ต้องอยู่อีก 3-4 ปี และตอนนี้การประเมินผลงานเน้นเรื่องเศรษฐกิจเป็นหลัก

ถ้ามัวแต่ดูเชิง ปล่อยให้สถานการณ์แย่ลงแล้วที่อื่นทำสำเร็จก่อน อันเจียงจะดูแย่ทันที

อย่างหัวหลิวที่เหลียงฉงสี่ย้ายไป พื้นฐานเศรษฐกิจดีกว่าอันเจียง ถ้าเหลียงฉงสี่ทำผลงานเข้าตา อันเจียงจะยิ่งดูไม่ได้

และข่งอวิ้นเหลียงต้องคำนึงถึงท่าทีของเหยาไท่หยวนด้วย ดูจากความร้อนใจตอนนี้ เหยาไท่หยวนคงไม่ยอมนั่งดูดายแน่

ดังนั้น หลังจากเหยาไท่หยวนรับตำแหน่ง ข่งอวิ้นเหลียงจึงหารือตัวต่อตัวเพื่อหยั่งเชิง

พอรู้ท่าทีเหยาไท่หยวน ข่งอวิ้นเหลียงก็วางใจ จากนั้นก็ดึงเฉียนลี่ หยางซือชิง และซ่งอวิ๋นโปมาหารือวงเล็ก

ได้โครงร่างคร่าวๆ แล้ว เหลือแค่จะกล่อม... หรือสั่งให้บริษัทหมินเฟิงยอมรับการปรับโครงสร้างนี้ยังไง โดยคำนึงถึงสถานการณ์จริงของบริษัทและภาพรวมของทั้งอำเภอ

โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาว่าหมินเฟิงกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว การดึงเอาอุตสาหกรรมน้ำมันพืชและธัญพืชและอาหารสัตว์ทั้งอำเภอมาเกาะขบวนโตไปด้วยกัน ถือเป็นเรื่องวิน-วิน

ในจุดนี้ข่งอวิ้นเหลียงและเหยาไท่หยวนเห็นตรงกัน เหลือแค่จะผลักดันกระบวนการนี้ยังไงให้ราบรื่น และเสร็จสิ้นการปฏิรูปนี้โดยเร็ว

"อืม ยื้อไม่ได้แล้ว แต่ก็ต้องค่อยเป็นค่อยไป การเลือกจุดเริ่มต้นสำคัญมาก ระบบน้ำมันพืชและธัญพืชดูเหมาะสมที่สุดตอนนี้"

ข่งอวิ้นเหลียงไม่หวั่นไหวไปกับความกังวลของเหยาไท่หยวน ยังคงยึดตามแผน

"ผมคิดว่าจะย้ายชิวชางเซิ่งมาเป็น ผอ.กรมธัญญาหารควบผู้จัดการบริษัทน้ำมันพืชฯ ตอนแรกจะให้เหล่าเฉียนเป็นหัวหน้าคณะทำงานปฏิรูป โดยให้หมินเฟิงเป็นแกนหลักในการควบรวมกิจการทั้งระบบ แต่เฉียนลี่เพิ่งมาใหม่ คุณคิดว่าให้เหล่าซ่งมาทำแทนดีไหม?" ข่งอวิ้นเหลียงโยนหินถามทาง

เหยาไท่หยวนคิดสักพัก ส่ายหน้าช้าๆ "เหล่าซ่งงานล้นมือ ถ้าจะให้ลงลึกเรื่องควบรวมทั้งระบบ งานมหาศาลแน่ ต่อให้ทุ่มสุดตัวก็อาจจะไม่ไหว อีกอย่างก่อนหน้านี้เหล่าซ่งไม่ค่อยรู้เรื่องหมินเฟิงเท่าไหร่..."

ข่งอวิ้นเหลียงพยักหน้าเห็นด้วย ถ้าให้ซ่งอวิ๋นโปมาทำ ครึ่งปีหลังคงไม่ต้องทำอย่างอื่น

"งั้นคุณว่าไง?" ข่งอวิ้นเหลียงถาม "จะให้เหล่าหยางทำก็ไม่ได้ เขาดูหลายกระทรวง ยุ่งจะตาย หรือเหล่าเฉียน..."

"เหล่าหยางยิ่งเป็นไปไม่ได้ รองนายกฯ บริหารงานยุ่งมาก ความเห็นผมนะ ขอให้ท่านรองฯ เฉียนเป็นหัวหน้า แล้วให้หลิวอิงกังปลีกตัวมาช่วยงานนี้โดยเฉพาะ..."

"เหล่าเฉียนมาจากคณะกรรมการวางแผนเมือง มีความรู้เศรษฐกิจกว้างขวาง แม้จะไม่มีประสบการณ์รากหญ้า แต่นี่ถือเป็นการฝึกฝนที่ดี เขามีมุมมองระดับมหภาค ชี้นำการทำงานได้ และวิ่งเต้นหานโยบายสนับสนุนจากเบื้องบนได้..."

เหยาไท่หยวนเสนอความคิดเห็นอย่างรอบคอบ

"อิงกังอยู่ตงป้ามานาน รู้จักหมินเฟิงดี บวกกับให้ชิวชางเซิ่งมาคุมกรมธัญญาหาร สองคนนี้ช่วยเหล่าเฉียน ผมว่าหมินเฟิงน่าจะต่อต้านน้อยลง และงานจะเดินหน้าได้ง่ายขึ้น อิงกังเป็นผู้ช่วยนายอำเภอด้วย ก็ถือว่าเป็นตัวแทนฝั่งรัฐบาลมาช่วยงาน..."

ต้องยอมรับว่าข้อเสนอของเหยาไท่หยวนเข้าท่าและปฏิบัติได้จริง

ข่งอวิ้นเหลียงยิ่งตระหนักว่าคู่หูคนนี้ไม่ธรรมดา ความเห็นแต่ละอย่างเจาะลึกตรงประเด็น

ข่งอวิ้นเหลียงไม่ลังเล พยักหน้า "ให้อิงกังปลีกตัวมาทำเรื่องนี้ งั้นตำแหน่ง ผอ.สำนักงานอำเภอก็จะว่าง คุณคงต้องเหนื่อยหน่อยนะเหล่าเหยา..."

"ไม่เท่าไหร่หรอกครับ ยังมีรอง ผอ. อีกสามคน เหล่าซินก็น่าจะรับมือไหว ผมว่าพองานนี้สำเร็จ อิงกังน่าจะเติบโตขึ้นมาก..."

เหยาไท่หยวนยิ้มบางๆ "ถือเป็นบททดสอบอิงกังด้วย ผมเชื่อว่าฝ่ายจัดตั้งเมืองคงยินดีที่จะใช้วิธีนี้ฝึกฝนและประเมินผลงานข้าราชการ"